محمدمهدی بهکیش، اقتصاددان، وضعیتی از اقتصاد را ترسیم میکند که خشت اول کج نهاده شده و دیوار اقتصاد تا ثریا کج رفته است؛ اما به گفته او این کجروی دیوار اقتصاد نمیتواند تا ابد ادامه پیدا کند و اصلاح به اجبار رخ میدهد. اینکه این اجبار چگونه ایجاد شود، مبهم است؛ اما همین مسئله اصلاح به اجبار هم میتواند سالهای امیدوارکنندهای برای اقتصاد ایران پیشرو داشته باشد. نکته شایان ذکر اینکه مصاحبه پیشرو در اسفند سال ۱۴۰۴ و پیش از وقوع جنگ انجام شده است.
این اقتصاددان با تأکید بر اینکه ایران برای جبران خسارتها و دستیابی به رشد اقتصادی به سرمایهگذاری گسترده نیاز دارد، تصریح کرد: برآوردها نشان میدهد اقتصاد ایران برای توسعه صنعت نفت و گاز، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده و ایجاد واحدهای جدید صادراتی، به حدود ۵۰۰ میلیارد دلار سرمایه نیاز دارد؛ سرمایهای که بدون رفع محدودیتها، دسترسی به بازارهای جهانی و برقراری روابط اقتصادی گسترده تأمین آن دشوار خواهد بود.
وی افزود: اگر بخواهم بهسرعت وضعیت اقتصادی کشور را بررسی کنم، معمولا دو شاخص را مورد توجه قرار میدهم؛ یکی شاخص شامخ که شاخص مدیران خرید (PMI – Purchasing Managers Index) است و دیگری تورم. شاخص شامخ نشان میدهد که بنگاههای تولیدی و کارخانهها تا چه میزان نسبت به وضعیت اقتصادی ماه یا دو ماه آینده امیدوار هستند یا نگران. این شاخص معمولا توسط اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهیه و هر ماه منتشر میشود. شاخص تورم نیز توسط مرکز آمار تهیه میشود.
بهکیش اظهار کرد: شاخص شامخ در حال حاضر هفت ماه است که نزولی شده و زیر ۵۰ قرار دارد. زمانی که شاخص شامخ کمتر از ۵۰ باشد، نشاندهنده آن است که اقتصاد به سمت رکود حرکت میکند و زمانی که بالای ۵۰ باشد، نشاندهنده حرکت اقتصاد به سمت رونق است. در هفت تا هشت ماه گذشته، شاخص بهطور مداوم کاهش یافته و مقدار آن نشان میدهد که اقتصاد وارد رکودی مستمر و عمیق شده است.
این اقتصاددان خاطرنشان کرد: تورم نیز درخور توجه است. تورم نقطه به نقطه سالانه براساس دادههای مهرماه مرکز آمار حدود ۴۸ تا ۵۰ …
