به گزارش ایرنا از روابطعمومی خانه سینما، هوشنگ گلمکانی در نشست «ناداستانهای سینمایی» که در خانه سینما برگزار شد، اظهار کرد: به یاد ندارم که تا به حال عنوان «ناداستان» در خصوص کتابهای سینمایی به کار رفته باشد. طرح بحث در خصوص ناداستان مرا به یاد عنوان نابازیگر میاندازد؛ اصطلاحی که پس از انقلاب به کار برده شد.
وی افزود: داستان به معنای قالب ادبی در بردارنده یک ماجراست و نتیجهگیری، تخیل و تفسیر نویسنده نیز در آن جاری است اما ناداستان در کتابهای سینمایی به گونهای است که انگار ماجراهایی را در قالبهای مختلف شرح میدهد. کتابهای سینمایی به دلیل اینکه از ویژگیهای کتابهای داستانی برخوردار نیستند، عنوان ناداستان به آنها اطلاق میشود.
گلمکانی خاطرنشان کرد: بنابر باور برخی کارشناسان فیلم، مستند نیز به دلیل دارابودن رویکرد سازنده اثر دارای عنصر داستان است حتی تاریخهای سینما نیز دارای داستان هستند. برای مثال، در برخی از تاریخهای سینما با روایتهایی مواجه هستیم که تحلیل شخصی نویسنده را نیز دربردارند و بر اساس شرح داستان سینما، تحلیل اتفاق میافتد.
این منتقد درباره وجود ناداستان در کتب سینمایی نیز گفت: در کتابهای تاریخ سینما چارهای به جز بیان داستان وجود ندارد. وقتی به کتابهای مرحوم مهرابی و یوسفینژاد مراجعه کردم به این نتیجه رسیدم که بیشتر کتابهای سینمایی ما در واقع ناداستان هستند. حتی از نظر من فیلمنامه نیز با وجود اینکه داستانی را روایت میکند اما در گستره ناداستان قرار میگیرد چراکه فاقد ویژگیهای داستان ادبی هستند.
گلمکانی افزود: بر اساس آماری که تا سال ۱۳۹۴ در دست است، ۲هزار و ۸۷۰ عنوان کتاب سینمایی منتشر شده که از این تعداد، ۹۲۰ عنوان فیلمنامه هستند. تاریخ سینما، زندگینامهها، گفتوگوها، همه در زمره همین آثار نقلخاطرهگونه قرار میگیرند. پدیده تاریخ شفاهی که پیشتر نیز در جهان وجود داشت، پس از انقلاب در ایران رونق بیشتری گرفت. به عقیده من گفتوگوی تروفو با هیچکاک نیز که حاوی نکات تحلیلی و آموزشی است را هم میتوان در زمره آثار ناداستان به حساب آورد. در گفتوگوهای عموما مرزهای ناپیدایی میان داستان و ناداستان به چشم میخورد.
وقتی نویسنده به بخشی از روایت تبدیل میشود
این …
