همزمان با تصاعد دوباره بحران در جنگ ایران، کشورهای عرب حوزه خلیج فارس به جای واشنگتن، چشم به چین دوختهاند تا از اهرم اقتصادی خود بر ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و دریای سرخ استفاده کند؛ موضوعی که میزان توانایی و تمایل پکن را برای اعمال فشار بر تهران به آزمون گذاشته است.
منابع منطقهای میگویند فشار کشورهای خلیج فارس برای ایفاگری نقش بیشتر از سوی چین، ناشی از ناامیدی فزاینده است. جنگی که با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ۲۸ فوریه آغاز شد، اگرچه به رقیب منطقهای آنها آسیب زده، اما صادرات حیاتی انرژی آنها را نیز محدود کرده و به درجات مختلف، آنها را در خط آتش قرار داده است. با تهدید آبراه بابالمندب در دریای سرخ و همچنین تنگه هرمز از سوی ایران و متحدانش، سه منبع منطقهای میگویند کشورهای خلیج فارس با آگاهی از اینکه این جنگ حدود قدرت آمریکا را آشکار کرده، خواستار کمک پکن شدهاند.
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، دهها تماس و دیدار با همتایان خود جهت دستیابی به آتشبس جدید داشته و ژای جون، فرستاده ویژه چین، در پایتختهای عربی خلیج فارس و ایران گفتوگوهایی انجام داده است. وزارت امور خارجه چین در پاسخ به درخواست اظهار نظر اعلام کرد: «چین ارتباطات نزدیکی با همه طرفها حفظ کرده و به طور مداوم برای توقف درگیریها و ارتقای صلح تلاش کرده است.»
موقعیت چین هم به عنوان خریدار عمده نفت از سراسر خلیج فارس و هم به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران، فرصتها و در عین حال حساسیتهایی را ایجاد میکند. یک منبع در خلیج فارس گفت: «احترام متقابل عظیمی میان خلیج فارس و چین وجود دارد و آنها یک شریک تجاری بزرگ هستند، بنابراین هر موضوعی به صورتی بسیار آرام مطرح میشود.» ایران میگوید کنترل خود را بر تنگه هرمز حفظ خواهد کرد و خاطرنشان میکند که در جریان مذاکرات مربوط به برنامه هستهای که آمریکا و اسرائیل متعهد به نابودی آن شده بودند، مورد حمله قرار گرفته است.
همان منبع افزود که حکومتهای خلیج فارس در نهایت امیدوارند پکن، تهران را به سمت یک تسویه حساب از طریق مذاکره هدایت کند، اگرچه چین اغلب کند و با احتیاط حرکت میکند. اما آنها آگاه هستند که یک جنگ طولانیمدت ممکن است با وارد کردن فشار بر ایالات متحده، در خدمت منافع چین نیز باشد.
چین از زمان اجلاس خلیج فارس …
