پارادوکس اقتصادی/ سقوط قدرت خرید با افزایش تولید - مردم سالاری آنلاین

پارادوکس اقتصادی/ سقوط قدرت خرید با افزایش تولید در فاصله سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳، درآمد ناخالص ملی واقعی سرانه ایران حدود ۲۵ درصد کاهش یافته، درحالی‌که تولید ناخالص داخلی واقعی سرانه در همین دوره ۱۲ درصد افزایش داشته است. بنابراین، اگرچه اقتصاد ایران کالاها و خدمات بیشتری تولید کرده اما قدرت خرید واقعی ایرانیان کاهش یافته است.

به گزارش مردم سالاری آنلاین به نقل از دنیای اقتصاد، این تفاوت نشان می‌دهد رشد مقدار تولید، الزاما به افزایش رفاه و قدرت خرید مردم منجر نشده است؛ زیرا برای سنجش توان خرید جامعه، درآمد واقعی شاخص مناسب‌تری از تولید واقعی است.

در این سیزده سال، مصرف خصوصی سرانه و هزینه‌های مصرفی دولت تقریبا ثابت مانده، اما سرمایه‌گذاری واقعی سرانه نزدیک به ۴۹ درصد کاهش یافته است.

یکی از عوامل اصلی افت درآمد سرانه، تضعیف رابطه مبادله بوده است؛ تضعیف رابطه مبادله به این معناست که قیمت صادرات ایران در مقایسه با قیمت واردات کاهش یافته است.

افت قیمت واقعی نفت، تخفیف‌های ناشی از تحریم و افزایش هزینه واردات در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته‌اند. همزمان، کاهش شدید سرمایه‌گذاری، ظرفیت تولید آینده، بهره‌وری، اشتغال و نوسازی زیرساخت‌ها را تهدید می‌کند.

خواه به‌دلیل کاهش قیمت صادرات، افزایش قیمت واردات یا ترکیبی از هر دو. در نتیجه، ایران برای واردات مقدار معینی کالا و خدمات ناچار بوده است حجم بیشتری از محصولات خود را صادر کند. بنابراین، با وجود افزایش مقدار تولید، ارزش و قدرت خرید بین‌المللی آن کاهش یافته و امکان تبدیل تولید داخلی به رفاه و مصرف واقعی محدودتر شده است.

با توجه به اینکه حدود ۵۰ درصد درآمدهای صادراتی ایران از محل فروش نفت خام تامین می‌شود، تغییرات قیمت نفت اثر مستقیم و قابل‌توجهی بر درآمد ناخالص ملی واقعی سرانه دارد.

علاوه بر نفت خام، محصولات پتروشیمی و سایر فرآورده‌های شیمیایی سهم بزرگی در صادرات غیرنفتی ایران دارند. از آنجا که نفت و گاز خوراک اصلی بسیاری از صنایع پتروشیمی را تشکیل می‌دهند، قیمت محصولات این صنایع نیز تا حد زیادی با قیمت‌های جهانی نفت و انرژی …