گروه سلامت خبرگزاری مهر - محمد رضازاده: تأمین دارو تنها به تولید یک محصول در کارخانه یا واردات آن از خارج محدود نمیشود؛ زنجیرهای از تأمین ماده اولیه، ارز، تولید، حملونقل و توزیع باید بدون وقفه ادامه پیدا کند تا دارو در زمان نیاز به دست بیمار برسد. هر اختلال در این زنجیره میتواند خود را به شکل کمبود در داروخانهها و مراکز درمانی نشان دهد؛ مسئلهای که درباره فرآوردههای دارویی مشتق از پلاسما اهمیت بیشتری پیدا میکند.
فرآوردههای مشتق از پلاسما از جمله داروهای حیاتی مورد استفاده در درمان برخی بیماریها هستند و استمرار دسترسی به آنها برای بیماران اهمیت ویژهای دارد. با این حال، وابستگی بخشی از نیاز کشور به واردات، هزینه ارزی بالا و تمرکز مبادی تأمین در برخی کشورهای اروپایی، این گروه از داروها را در برابر تحولات ارزی، محدودیتهای تجاری و بحرانهای سیاسی آسیبپذیر کرده است.
در چنین شرایطی، سؤال اصلی این است که آیا میتوان با افزایش ظرفیت تولید داخلی و همزمان متنوع کردن مبادی واردات، ریسک کمبود این داروها را کاهش داد؟
داروهای مشتق از پلاسما؛ یک نیاز پرهزینه
یکی از مهمترین ویژگیهای فرآوردههای مشتق از پلاسما، هزینه بالای تأمین آنهاست.
بر اساس آمارهای ارائهشده در گزارش حاضر، از حدود یک میلیارد دلار واردات محصولات نهایی دارویی، نزدیک به ۲۰۰ میلیون دلار به فرآوردههای مشتق از پلاسما اختصاص دارد؛ یعنی حدود یکپنجم ارزش واردات داروی نهایی کشور.
این رقم نشان میدهد فرآوردههای مشتق از پلاسما فقط از منظر تأمین دارو اهمیت ندارند، بلکه در سیاست ارزی کشور نیز سهم قابل توجهی دارند.
به بیان دیگر، هر اندازه وابستگی به واردات این محصولات کاهش پیدا کند، علاوه بر افزایش تابآوری زنجیره دارویی، بخشی از فشار ارزی نیز کاهش خواهد یافت.
اما مسئله صرفاً میزان ارزبری نیست؛ منبع تأمین ارز و امکان انتقال آن نیز اهمیت دارد.
وقتی تأمینکننده محدود میشود
در سالهای گذشته بخش قابل توجهی از فرآوردههای مشتق از پلاسما از کشورهای اروپایی تأمین شده است. این وابستگی در شرایط عادی ممکن است مسئله بزرگی ایجاد نکند، اما در شرایطی که انتقال پول، تجارت خارجی یا حملونقل با محدودیت مواجه شود، تمرکز واردات از چند مبدأ مشخص میتواند به یک نقطه ضعف تبدیل شود. …
