روایت یمن به میز ادبیات بیداری می‌رسد/ روایت مقاومت پشت سد ترجمه

خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: در بخش نخست گفتگو با عنوان « ۷ اکتبر چگونه مأموریت دفتر هنر و ادبیات بیداری را تغییر داد؟» به ماموریت این دفتر در شرایط حال حاضر پرداختیم. در بخش دوم این گفتگو قرار است به سراغ ادبیات مقاومت برویم که در سال‌های اخیر از مرزهای جغرافیایی عبور کرده و روایت ملت‌ها از مبارزه، ایستادگی و بیداری را به یکی از عرصه‌های مهم تولید و ترجمه آثار فرهنگی تبدیل کرده است. در این میان، دفتر هنر و ادبیات بیداری حوزه هنری با تمرکز بر تحولات منطقه و جریان‌های مقاومت، تلاش کرده است دامنه فعالیت خود را از ارتباطات فرهنگی و برنامه‌های بین‌المللی به تولید و ترجمه آثار روایی و مستند گسترش دهد.

ترجمه در این مسیر یکی از مهم‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین بخش‌های فعالیت دفتر است؛ چراکه انتقال یک اثر از زبانی به زبان دیگر تنها به برگردان واژه‌ها محدود نمی‌شود و درک درست مفاهیم، اصطلاحات، فضای فرهنگی و ادبی متن اصلی را نیز طلب می‌کند. تعدد ترجمه‌های یک اثر، ضعف در تطبیق متن با اصل، استفاده نادرست از ترجمه ماشینی و نبود سازوکار مشخص برای رساندن آثار ترجمه‌شده به مخاطب خارجی، از جمله مسائلی است که در این حوزه مطرح می‌شود. دفتر بیداری در سال‌های اخیر با تعریف سازوکارهایی مانند ویرایش تخصصی ترجمه، بازخوانی و تدوین شیوه‌نامه، تلاش کرده است کیفیت آثار خود را ارتقا دهد.

در بخش دوم، در گفت‌وگو با مرتضی قاضی، مدیر دفتر هنر و ادبیات بیداری، و معصومه رامهرمزی، کارشناس این دفتر، درباره چالش‌های ترجمه، مأموریت جدید دفتر و مسیر پیش‌روی ادبیات بیداری گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه از نظر می‌گذرانید.

* با توجه به اینکه برخی آثار درباره فلسطین و مقاومت هم‌زمان توسط چند ناشر مختلف ترجمه و منتشر می‌شوند، این تعدد ترجمه‌ها و انتشار آثار مشابه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا این روند به تکرار و کلیشه در ادبیات مقاومت منجر نمی‌شود؟

قاضی: یکی از مشکلاتی که در حوزه انتشار کتاب‌های مرتبط با فلسطین وجود دارد، انتشار یک اثر با ترجمه‌های متعدد از سوی چند ناشر است. البته این مسئله را می‌توان از دو زاویه بررسی کرد. از یک سو، ممکن است نشان‌دهنده ضعف هماهنگی میان ناشران و مترجمان باشد، اما از سوی دیگر می‌تواند بیانگر اهمیت و کیفیت یک اثر …