به گزارش خبرگزاری مهر، مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» با هدف معرفی آثار شاخص، ارزشمند و کمتر شناختهشده موجود در مخازن سازمان، در هر شماره یکی از منابع برجسته این گنجینه را به پژوهشگران و علاقهمندان معرفی میکند.
شماره شصتوپنجم این مجموعه به مناسبت یک شهریور، روز پزشک، به معرفی کتاب «کتب القانون فی الطب، کتاب النجاة و مختصر الشفا» اثر ابوعلی حسین بن عبدالله بنسینا، مشهور به شیخالرئیس، اختصاص یافته است. این مجموعه در سال ۱۵۹۳ میلادی به زبان عربی در شهر رم و در چاپخانه مدیچی منتشر شد و از نخستین و مهمترین نمونههای چاپ آثار علمی عربی در اروپا به شمار میرود.
«قانون در طب» یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین آثار پزشکی در تاریخ علم است. ابنسینا این اثر را با گردآوری و نظاممندکردن دانش پزشکی پیش از خود، بهویژه آموزههای بقراط و جالینوس، و بهرهگیری از تجربهها و مشاهدات پزشکی خویش تألیف کرد. اهمیت این کتاب تنها به گستردگی مطالب آن محدود نمیشود، بلکه نظم، طبقهبندی دقیق مباحث و شیوه تحلیلی مؤلف در بررسی بیماریها، داروها و روشهای درمانی نیز بر ارزش آن افزوده است.
«قانون در طب» برای چندین قرن در سرزمینهای اسلامی و مراکز علمی اروپا از منابع مهم آموزش پزشکی بود و نقش قابل توجهی در انتقال دانش پزشکی میان جهان اسلام و اروپا ایفا کرد. ترجمه این اثر به زبان لاتین نیز آن را در دسترس پزشکان و دانشپژوهان اروپایی قرار داد و زمینه تأثیرگذاری آن بر آموزش و مطالعات پزشکی را فراهم ساخت.
این کتاب در پنج بخش اصلی تنظیم شده است. بخش نخست به مبانی کلی پزشکی، ساختار و کارکرد بدن، مزاجها، اخلاط، عوامل مؤثر بر سلامت و اصول حفظ تندرستی میپردازد. بخش دوم به داروهای مفرد اختصاص دارد و ویژگیها و خواص مواد دارویی گوناگون را بررسی میکند.
در بخش سوم، بیماریهای اندامهای مختلف بدن از سر تا پا بهصورت منظم شرح داده شده است. بخش چهارم به بیماریهای عمومی، از جمله تبها، مسمومیتها و عوارضی میپردازد که به عضو خاصی محدود نیستند و بخش پنجم نیز به معرفی داروهای مرکب و شیوه تهیه و ترکیب آنها اختصاص دارد.
مشاهده، تجربه و استدلال در سراسر «قانون …
