خبرگزاری مهر، گروه اقتصاد - طیبه بیات: بحث درباره آینده بنزین در کشور، این روزها بار دیگر به یکی از حساسترین موضوعات اقتصادی و اجتماعی کشور تبدیل شده است. اظهارات اخیر سید اسماعیل سقاب اصفهانی رئیس سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی، نشان میدهد دولت هنوز به تصمیم نهایی درباره شیوه عرضه بنزین نرسیده و سه سناریو را بهصورت کارشناسی بررسی میکند. همزمان، اجرای یک الگوی جدید در استان کرمان که بنا بر گزارشها شامل عرضه بنزین با نرخ بسیار بالاتر از نرخهای فعلی بود، متوقف شده است.
اهمیت این موضوع فقط به اقتصاد انرژی محدود نمیشود. بنزین در ایران کالایی است که قیمت آن مستقیم یا غیرمستقیم بر هزینه حملونقل، قیمت کالاها، خدمات و در نهایت انتظارات تورمی اثر میگذارد. از همین رو، هر اصلاحی در این حوزه، علاوه بر محاسبات اقتصادی، به اعتماد عمومی، نحوه اطلاعرسانی و شرایط اجتماعی نیز وابسته است.
بر اساس اظهارات سقاب اصفهانی، مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۵ میلیون لیتر است، در حالی که تولید پالایشگاهی حدود ۱۱۲ میلیون لیتر و تولید بنزین از مسیر پتروشیمیها حدود ۹ میلیون لیتر عنوان شده است؛ بنابراین بخشی از نیاز کشور باید از محل واردات یا ذخایر تأمین شود.
از نگاه دولت، مسئله موجود صرفاً قیمت پایین بنزین نیست؛ بلکه ترکیبی از رشد مصرف، خودروهای پرمصرف، قاچاق، ناکارآمدی ناوگان حملونقل، سیاستهای صنعت خودرو و فاصله میان تولید و مصرف است. در همین چارچوب، حتی اسناد سیاستی دولت در سال ۱۴۰۴ نیز بر مدیریت سهمیه، کاهش مصرف ناوگان ناکارآمد و افزایش نقش سوختهایی مانند CNG تأکید کردهاند.
سقاب اصفهانی همچنین معتقد است مصرف بهینه کشور باید به شکل محسوسی پایینتر از مصرف فعلی باشد. بنابراین اگر دولت صرفاً به افزایش تولید یا واردات فکر کند، بدون اصلاح سمت مصرف، مسئله ناترازی در بلندمدت پابرجا خواهد ماند.
در مقابل، یک نکته مهم وجود دارد که نمیتوان تمام شکاف مصرف را با افزایش قیمت حل کرد. اگر خودروهای داخلی پرمصرف بمانند، حملونقل عمومی ضعیف باشد و مردم برای جابهجایی ناچار به استفاده از خودروی شخصی باشند، افزایش قیمت بیشتر از آنکه مشکل ساختاری مصرف را حل کند، هزینه خانوار را افزایش خواهد داد.
سه سناریوی دولت چه معنایی دارند؟
طبق …
