فرهنگی
به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، هفته وحدت میتواند فرصتی باشد تا به جای پنهان کردن اختلافات، نقاط مشترک اعتقادی مسلمانان نیز برجسته شود. مهدویت یکی از همین نقاط است؛ با این تفاوت که شیعه امامیه درباره مصداق آن، سخنی روشنتر و مشخصتر دارد و حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه را امام دوازدهم و حجت زنده خدا میداند. مهدویت در معارف اسلامی یک موضوع حاشیهای و صرفاً مربوط به آخرالزمان نیست، بلکه بخشی از تصویر کلی آنان از آینده تاریخ و سرنوشت بشریت است. در روایات شیعه و سنی سخن از روزی است که پس از دورهای از غلبه ظلم و غربت اسلام، حجت الهی قیام میکند و مسیر جامعه انسانی را به سوی عدالت و حقیقت بازمیگرداند. به همین دلیل، شناخت و باور به مهدی عجل الله تعالی فرجه در منظومه معارف شیعه جایگاه ویژهای دارد.
یکی از تعبیرهای قابل توجه در این زمینه، سخنان امیرالمؤمنین علیهالسلام درباره شخصی است که در دوران غربت اسلام، حامل حکمت و باقیمانده حجت خدا خواهد بود. حضرت میفرمایند: «فَهِیَ عِنْدَ نَفْسِهِ ضَالَّتُهُ الَّتِی یَطْلُبُهَا وَ حَاجَتُهُ الَّتِی یَسْأَلُ عَنْهَا فَهُوَ مُغْتَرِبٌ إِذَا اغْتَرَبَ الْإِسْلَامُ ... بَقِیَّةٌ مِنْ بَقَایَا حُجَّتِهِ خَلِیفَةٌ مِنْ خَلَائِفِ أَنْبِیَائِهِ»؛ یعنی حکمت گمشده اوست و در هنگامی که اسلام غریب شود، او نیز غریب است و «باقیماندهای از بقایای حجت خدا و جانشینی از جانشینان پیامبران اوست». (نهج البلاغة (للصبحی صالح)، ص263) مناقب علی (ع) در حدیث شافعی| روایت پنهان از سقیفه تا کربلا
جالب آنکه ابن ابیالحدید معتزلی، شارح مشهور نهجالبلاغه، در توضیح این سخن، برداشتهای مختلف فرقهها را نقل میکند. او میگوید شیعیان امامیه این شخص را همان مهدی منتظر میدانند، صوفیان او را بر قطب و ابدال تفسیر میکنند و متکلمان معتزلی نیز برای این سخن، تفسیری متناسب با مبانی خود ارائه میدهند. این گزارش نشان میدهد که سخن از «قائم» و حجت الهی در آینده تاریخ، تنها یک مسئله محدود به ادبیات شیعه امامیه نبوده است.
اما نکته مهمتر در ادامه سخن ابن ابیالحدید است؛ جایی که درباره احتمال مقصود بودن حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه میگوید: «وَ لَیْسَ یَبْعُدُ عِنْدِی أَنْ یُرَادَ بِهِ الْقَائِمُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ ص فِی آخِرِ الْوَقْتِ …
