به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین به نقل از ایبنا رضا دستجردی در مقدمه گفت و گویش با پوریا گل شناس نوشت: «پرسشهایی درباره قانون طبیعت» نوشته جان لاک فیلسوف شهیر انگلیسی با ترجمه پوریا گلشناس از جمله آثار نشر چرخ است. کتاب که خواننده را به تفکر در باب وجود انسان که توسط ساختارهای اجتماعی دست نخورده است، میکشاند، از آنها دعوت میکند تا در مورد ماهیت حقوق خود و برابری ذاتی که زیربنای شرایط انسانی است، تأمل کنند. کاوش قانون طبیعت، همانطورکه از سوی لاک ارائه شده است، به صورت مجموعهای از بازجوییها و پاسخها آشکار میشود که شبیه گفتوگوی سقراطی است و خوانندگان را در یک گفتمان فکری درباره اصول عدالت و حقوق افراد درگیر میکند. لاک خوانندگان را به تعمق در باب منبع و حدود قدرت سیاسی به چالش میکشد و آنها را وادار میکند تا مشروعیت اقتدار و تعهدات متقابل بین شهروندان و دولت را زیر سوال ببرند. بهمناسبت انتشار این کتاب، با پوریا گلشناس به گفتوگو نشسته ایم. ترجمه «تحلیل و متافیزیک»، «یادداشتهایی درباره سوسیالیسم» و «نظریه همخوانی صدق در فلسفه کانت» از جمله آثار گلشناس است.
**** پوریا گلشناس
لطفاً اندکی در خصوص طرح کلی کتاب توضیح فرمایید.
جان لاک این کتاب را در جوانی نوشته است و هیچگاه در زمان زندگیاش منتشر نکرد. پرسش اصلی کتاب این است که آیا قانون طبیعت بهعنوان منشأ حقوق طبیعی و قوانین اخلاقی وجود دارد یا نه. لاک در سنت مدرسی قانون طبیعی به دیده شک مینگرد و از دیدگاه یک فیلسوف تجربهگرای منکر ایدهی فطری به قانون طبیعت نگاه میکند. بنابراین بخش بزرگی از کتاب دربارهی این است که قانون طبیعت چه چیزهایی نیست.
لاک در طرح نظریهاش در باب قانون طبیعت چه تأثیری از اندیمشندان پیش از خود پذیرفت؟
لاک بسیار تحت تأثیر فیلسوفانی چون سوآرز و اندیشهی قانون طبیعت پیش از زمانهی خودش است. با این حال، او با نگاهی انتقادی سراغ این سنت میرود. بنابراین لاک کمابیش موضعی انتقادی و میانه دارد. او نه پیرو اندیشمندان سنتی این حوزه و نه منکر وجود قوانین طبیعی است. کار او ملاحظهای فلسفی دربارهی برخی از بحثبرانگیزترین آموزههای قانون طبیعت است. او همچنین نشان میدهد که بدون بهرسمیتشناختن قانون طبیعت، دیگر از زندگی متمدنانه …
![[کامران نرجه] ذینفعان تأمین اجتماعی صبور باشند](/news/u/2026-08-23/ettelaat-n4nc3.jpg)
