محمدرضا فرزانگان؛ بنزین مازاد باید گران شود، اما نه یک‌شبه

اکوایران: محمدرضا فرزانگان معتقد است نسخه بنزینی دولت نباید با یک شوک قیمتی اجرا شود؛ به گفته او، باید سهمیه پایه حفظ، قیمت مصرف مازاد به‌تدریج تعدیل و در نهایت یارانه بنزین از مالکیت خودرو به همه شهروندان منتقل شود. اکوایران در نظرسنجی‌ای  از اقتصاددانان و متخصصان حوزه انرژی، طرح سه‌گانه بنزینی دولت را به نقد گذاشت. در این قسمت نظر دکتر محمدرضا فرزانگان به مسئله بنزین مورد بررسی قرار گرفته است. سوال پرسیده شده از کارشناسان

 با توجه به اینکه میزان مصرف بنزین ۱۳۵ میلیون لیتر در روز و میزان تولید ۱۲۱ میلیون لیتر در روز است؛

روش اول: با قیمت فعلی تا میزان ۱۲۱ میلیون لیتر بنزین در پمپ‌بنزین‌ها توزیع شود و وقتی تمام شد، نازل‌ها خاموش شود.

روش دوم: ۱۲۱ میلیون لیتر موجود با سهمیه و بدون افزایش قیمت بین خودروها تقسیم شود و رقم مازاد بر آن با قیمت آزاد فروخته شود؛ درست همان چیزی که قرار بود در کرمان اجرا شود.

روش سوم: از ۱۲۱ میلیون‌لیتر، ۳۰ میلیون به حمل‌ونقل عمومی تخصیص داده شود و ۹۱ میلیون لیتر باقی‌مانده به‌جای خودروها به همهٔ مردم اختصاص داده شود.

به نظر شما کدام راهکار برای حل مسئله بنزین در ایران بهتر است؟ پیش‌شرط‌های اجرای آن چیست؟ دولت باید به چه نکاتی توجه کند و چگونه می‌توان آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی این انتخاب را به حداقل رساند؟ نظر دکتر محمدرضا فرزانگان در موضوع بنزین

از میان سه سناریوی مطرح‌شده، سناریوی سوم از نظر عدالت توزیعی، اصلاح ساختار یارانه و پایداری بلندمدت گزینه مناسب‌تری است . در این سناریو، یارانه بنزین از مالکیت خودرو جدا و به افراد منتقل می‌شود. در نتیجه، شهروندانی که خودرو ندارند نیز از منافع یک منبع عمومی برخوردار می‌شوند و خانوارهای دارای چند خودرو صرفاً به دلیل تعداد خودروهای خود سهم بیشتری از یارانه دریافت نمی‌کنند. این منطق با نتایج مطالعه ما در Energy Economics نیز سازگار است که نشان می‌دهد توزیع مستقیم‌تر منافع منابع نفت و گاز میان شهروندان می‌تواند به کاهش نابرابری درآمدی کمک کند. البته همان مطالعه نشان می‌دهد که اگر هدف کاهش فقر نیز باشد، توزیع عمومی باید با حمایت هدفمند از خانوارهای کم‌درآمد تکمیل شود.

اختصاص …