در هشتمین قسمت برنامه «مدار انرژی» ، با حضور دکتر مجید رئوفی، گفتوگویی تخصصی درباره تحولات ژئوپلیتیکی انرژی و تأثیر آن بر اقتصاد ایران انجام شد. در این برنامه، مجموعهای از دیدگاهها پیرامون تغییرات ساختاری در بازار جهانی انرژی، رقابت قدرتها و فرصتها و چالشهای پیشروی ایران در این عرصه مطرح گردید. در این گفتوگو، یکی از محورهای اصلی، تغییر در نظم سنتی انرژی جهان بود. بهویژه تأکید شد که بازار انرژی دیگر صرفاً تابع عرضه و تقاضای اقتصادی نیست، بلکه بهشدت تحت تأثیر تحولات ژئوپلیتیکی، رقابتهای قدرتهای بزرگ و مسائل امنیتی قرار دارد. این تغییر پارادایم باعث شده است که انرژی به ابزاری راهبردی در سیاست خارجی کشورها تبدیل شود.
در این چارچوب، نقش کشورهایی مانند ایالات متحده، روسیه و چین در بازتعریف قواعد بازی انرژی برجسته شده است. برای مثال، جنگ اوکراین نهتنها یک بحران نظامی، بلکه یک نقطه عطف در بازآرایی بازار گاز و نفت جهان تلقی میشود که موجب تغییر مسیر صادرات انرژی و شکلگیری ائتلافهای جدید شده است. رقابت قدرتها و بازتوزیع منابع انرژی
یکی از نکات کلیدی مطرحشده در این برنامه، رقابت فزاینده میان قدرتهای جهانی بر سر منابع انرژی و مسیرهای انتقال آن بود. این رقابت در قالب پروژههای زیرساختی، قراردادهای بلندمدت و حتی مداخلات سیاسی و نظامی بروز یافته است.
بهویژه تأکید شد که اروپا پس از بحران اوکراین، تلاش گستردهای برای کاهش وابستگی به گاز روسیه آغاز کرده و به سمت تنوعبخشی به منابع تأمین انرژی خود حرکت کرده است. این موضوع فرصتهایی را برای سایر تولیدکنندگان، بهویژه در خاورمیانه و آسیای مرکزی، ایجاد کرده است. جایگاه ایران در معادلات جدید انرژی
در ادامه گفتوگو، به بررسی جایگاه ایران در این نظم جدید پرداخته شد. ایران بهعنوان یکی از دارندگان بزرگ ذخایر نفت و گاز جهان، از ظرفیت بالقوه بالایی برای ایفای نقش در بازار جهانی انرژی برخوردار است. با این حال، چالشهایی مانند تحریمها، محدودیتهای سرمایهگذاری و ضعف در زیرساختها مانع از تحقق کامل این ظرفیت شدهاند.
در این برنامه تأکید شد که ایران میتواند با اتخاذ سیاستهای هوشمندانه، …
