در میانه تابستان نیمکره شمالی، جنوبگان در سرمای زمستانی فرو رفته است. دمای هوا در ایستگاه تحقیقاتی کنکوردیا (Concordia) واقع در بخش داخلی جنوبگان، ۲۷ تیر ۱۴۰۵ (۱۸ ژوئیه ۲۰۲۶) دو بار به منفی ۱۱۹.۴ درجه فارنهایت، معادل منفی ۸۴.۱ درجه سانتیگراد رسید که پایینترین دمای ثبتشده روی زمین در بیش از یک دهه گذشته است.
این دما نخستینبار ساعت ۶:۲۵ صبح و بار دیگر تنها ۹ دقیقه بعد، در ۶:۳۴ صبح ثبت شد.
یکی از سردترین نقاط کره زمین
ایستگاه کنکوردیا که توسط برنامه ملی تحقیقات جنوبگان ایتالیا و مؤسسه قطبی پل-امیل ویکتور فرانسه اداره میشود، بر روی لایهای یخی به ضخامت حدود ۳۳۰۰ متر در فلات جنوبگان قرار گرفته و بیش از ۹۶۰ کیلومتر با نزدیکترین خط ساحلی فاصله دارد.
این ایستگاه پیشتر نیز در سال ۲۰۱۰ پایینترین دمای تاریخ خود، یعنی منفی ۱۲۰.۵ درجه فارنهایت (حدود منفی ۸۵.۸ درجه سانتیگراد) را ثبت کرده بود.
دانشمندان مستقر در کنکوردیا به دماهای بسیار پایین عادت دارند و دمای منفی ۸۰ درجه سانتیگراد برای آنها چندان غیرمعمول نیست. با این حال، گابریله کاروگاتی، شیمیدان جو و یخچالشناس و رئیس این ایستگاه، ثبت دمای اخیر را «قابل توجه» توصیف کرده و گفته است این رخداد نشان میدهد آبوهوای جنوبگان همچنان میتواند نوسانات چشمگیری داشته باشد.
سرمای شدید، گرمایش زمین را رد نمیکند
با وجود چنین رکوردی، پژوهشگران تأکید میکنند این رخداد نشانهای از توقف یا معکوس شدن روند گرمایش جهانی نیست. به گفته کاروگاتی، تغییرات اقلیمی به روندهای بلندمدت جهانی اشاره دارد، در حالی که رویدادهای جوی کوتاهمدت همچنان میتوانند باعث وقوع سرمای استثنایی شوند.
او توضیح میدهد جنوبگان تحت تأثیر فرآیندهای پیچیده جوی قرار دارد و ثبت دمای بسیار پایین در یک نقطه، با افزایش میانگین دمای کره زمین تناقضی ندارد. در سالهای اخیر، گرمایش جهانی که عمدتاً ناشی از فعالیتهای انسانی است، موجب ذوب یخهای جنوبگان و گرمتر شدن آبهای اقیانوس جنوبی شده است؛ تغییراتی که گونههایی مانند کریلهای جنوبگان، پنگوئنها …
