جدال بر سر دو روایت از جنجالی‌ترین دهه ایران | نقاشی‌های مهرنوش بادپر که دعوای دهه شصت را دوباره زنده کردند

رویداد۲۴ | مازیار وکیلی: ظاهراً دهه شصت رازآلودترین مقطع تاریخی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی است؛ انقلابی که تازه به پیروزی رسیده و جنگی که ناگهان همزمان با انقلاب، بر زندگی مردم سایه انداخته است. همین دو فاکتور کافیست تا این دهه را متفاوت ترین دهه تاریخ ایران بدانیم. شاید به همین دلیل است که حول این دوره متفاوت، روایت‌های کاملاً متفاوتی نیز شکل گرفته است.

عده‌ای این دهه را سراسر سیاه و یکی از عوامل بدبختی ایران می‌دانند. برای این گروه، دهه شصت نمادی از سرکوب، اختناق، جنگ و گرانی است؛ دهه‌ای که در آن جنگ، زندگی را بلعید و زیست روزمره مردم زیر سایه یک جنگ بزرگ قرار گرفت.

اما در نقطه مقابل، گروهی معتقدند دهه شصت با تمام سختی‌ها و مصائبی که داشت، سرشار از امید به آینده بود؛ امیدی که با انقلاب متولد شده بود و حتی با جنگ هم به این راحتی رنگ نمی باخت. زندگی در آن جریان داشت و مردم، علی‌رغم همه مشکلات، توانستند یک جریان روزمره قوی و امیدبخش بسازند که باعث دوام و قوام آنها در دل جنگ شد. 

نقاشی‌های یک نقاش ایرانی به نام مهرنوش بادپر و انتشار آنها در فضای مجازی، یک بار دیگر این دو دیدگاه را مقابل یکدیگر قرار داده است. فضای تلخ، سیاه و گروتسک نقاشی‌های بادپر حامیان و مخالفانی دارد. حامیان بادپر اعتقاد دارند این نقاشی‌ها دقیقاً بازتابی از وضعیت کلی و عمومی آن دوران است. در نقطه مقابل، مخالفان می‌گویند این آثار بیش از آنکه بیانگر وضعیت عمومی دهه شصت باشند، مربوط به زندگی شخصی خود بادپر هستند و او بیش از آنکه یک دوران تاریخی را نقاشی کرده باشد، برداشت و تجربه شخصی خود از آن دوران را به تصویر کشیده است.

حق با کدام‌یک از طرفین این مناقشه است؟ حقیقت دهه شصت چیست و آیا می‌توان نقاشی‌های بادپر را منطبق بر واقعیت آن دهه دانست؟ و از همه مهم‌تر، یک سؤال حیاتی که ظاهراً هیچ‌کس پاسخ روشنی برای آن ندارد: چرا دهه شصت تا این اندازه رازآلود است و آیا می‌توان روزی حقایق این دهه را ورای برداشت‌ها و خاطرات شخصی کشف کرد؟

پاسخ به این پرسش‌ها تحقیقی مفصل و جامع می‌طلبد. اما هرچه هست، نقاشی‌های بادپر دوباره به یک مناقشه قدیمی و تاریخی دامن زده و باعث شده ایرانیان این بار در فضای مجازی به واکاوی یکی از کلیدی‌ترین دهه‌های تاریخ معاصر ایران بپردازند. مهرنوش بادپر …