همشهری آنلاین: گاهی آدم حس میکند شهرها خستهاند؛ نه فقط آدمها، خود شهر. دیوارها، پشتبامها و خیابانها... انگار همه چیز زیر فشاری طولانی نفس میکشد. در روزهایی که خبرها سنگینتر از همیشهاند و ذهنها مدام بین اتفاقها و نگرانیها جابهجا میشود، شاید کمتر کسی به چیزهای سادهتری مثل پشتبامها فکر کند؛ فضاهایی که همیشه بودهاند، اما کمتر دیده شدهاند.
همین روزها شاید فرصت مناسبی باشد برای اینکه به یکی از همین فضاهای فراموششده شهر جور دیگری نگاه کنیم؛ پشتبامهایی که در بیشتر ساختمانهای ایران محلی برای کولر، مخزن آب، تجهیزات تأسیساتی و گاهی وسایلی هستند که جایی برایشان در خانه پیدا نشده است. اما در بسیاری از شهرهای دنیا، سالهاست که به پشتبام نه فقط به عنوان پوشش ساختمان، بلکه به عنوان بخشی از عملکرد آن و حتی یکی از اجزای زیرساخت شهری نگاه میشود. یکی از نمونههای این نگاه، «بام سبز» است.
امسال همزمان با هفته جهانی محیط زیست، از روز جهانی بام سبز نیز صحبت شد؛ مناسبتی که شاید در نگاه اول فقط یک عنوان تقویمی به نظر برسد، اما پشت آن، تغییر نگاهی به شهرها قرار دارد؛ اینکه شهر فقط خیابان و ساختمان نیست و میتواند از بالا هم زندگی داشته باشد.
با این حال، بام سبز را نمیتوان صرفا به معنای قرار دادن چند گلدان و درختچه روی پشتبام دانست. یک بام سبز واقعی یا همان «روفگاردن»، یک سیستم ساختمانی است که باید برای آن از ابتدا درباره ظرفیت سازه، آببندی، محافظت از لایههای بام در برابر ریشه، زهکشی، بستر کشت، پوشش گیاهی و نگهداری تصمیمگیری شود.
برای این نوع طراحی و اجرا، در کشورهای مختلف استانداردها و دستورالعملهای فنی تدوین شده است. از جمله، دستورالعملهای فنی FLL آلمان که برای بخشهای مختلف بام سبز، از لایههای بام و مواد مورد استفاده گرفته تا زهکشی، آبرسانی، انتخاب گیاه، بارگذاری، حفاظت در برابر ریشه و نحوه نگهداری، الزامات مشخصی تعریف کرده است. این دستورالعملها از اصول اولیهای که در سال ۱۹۸۲ منتشر شدند شکل گرفتهاند و در طول سالها چندین بار بازنگری شدهاند.
این یکی از مهمترین تفاوتهای نگاه حرفهای به بام سبز با چیزی است که گاهی در ایران با عنوان «روفگاردن» شناخته میشود. در یک پروژه اصولی، قرار نیست پس از تمام شدن ساختمان، …
![[کامران نرجه] ذینفعان تأمین اجتماعی صبور باشند](/news/u/2026-08-23/ettelaat-n4nc3.jpg)
