کشف مکانیسم بیولوژیکی مرتبط با سلامت آینده افراد

جوان آنلاین: محمدرضا ظفرقندی، با تقدیر از کادر سلامت در خدمت به مردم در جنگ اخیر گفت: تیم ملی سلامت، شامل پزشکان، پرستاران، بهورزان، کارکنان مراکز جامع سلامت و همه بخش های نظام سلامت، در این ایام سخت واقعا خوش درخشیدند و به درستی نقش آفرینی کردند.

وی با اشاره به فداکاری کادر درمان در شرایط جنگی افزود: در این ایام صحنه های زیادی خلق شد که باید در تاریخ ثبت شود. از خودگذشتگی پرستاری که سه کودک را در آغوش می گیرد و برای نجات آنها تلاش می کند، تنها یک نمونه از این فداکاری ها است.

وزیر بهداشت ادامه داد: در بوشهر نیز شاهد صحنه هایی بودیم که به دلیل بمباران بیمارستان و نبود امکان خروج، کودکان از پنجره خارج می شدند و پرستاران آنها را به بیرون منتقل می کردند تا در حیاط بیمارستان نگهداری شوند.

ظفرقندی با اشاره به خسارات وارد شده به نظام سلامت در جریان جنگ اخیر گفت: در این جنگ بیش از ۶۶ هزار مجروح داشتیم، حدود ۷۰ بیمارستان آسیب دید و حدود ۲۲۰ آمبولانس از بین رفت. این حملات نشان دهنده نوعی از خشونت بود که حتی اصول انسانی، قواعد جنگ و مقررات بشری در آن رعایت نشد.

وی با تبریک و گرامیداشت روز پزشک، از همه اعضای تیم سلامت تقدیر کرد و گفت: وظیفه من است که در آستانه روز پزشک از همه کسانی که در این شرایط سخت خدمت کردند، تشکر کنم.

وزیر بهداشت با بیان خاطره ای از حضور خود در یکی از بیمارستان ها گفت: پرستاری را در اوج جنگ دیدم که سه شبانه روز پشت سر هم کشیک داده و کار کرده بود؛ خسته و ژولیده بود. از او پرسیدم چرا استراحت نمی کنی و چرا به خودت فرصت استراحت نمی دهی؟ گفت: «من برای ایران تا آخر ایستاده ام.» این حرف ها باید تکریم شود و مورد توجه قرار گیرد.

به گزارش مشرق به نقل از مدیکال نیوز تودی، یک مطالعه جدید می‌گوید که پلی‌فنول‌ها و سایر ترکیبات موجود در قهوه به فعال کردن یک پروتئین خاص در بدن کمک می‌کنند که در کاهش التهاب و محافظت در برابر استرس و بیماری‌های مزمن موثر است و منجر به پیری سالم‌تر می‌شود.

اگرچه پیری اجتناب‌ناپذیر است، اما تحقیقات نشان می‌دهد که افراد می‌توانند انتخاب‌های سالمی داشته باشند- مانند سیگار نکشیدن، فعالیت بدنی و پیروی از یک رژیم غذایی سالم- که ممکن است به آنها اجازه دهد کُندتر و به روشی سالم‌تر پیر شوند.

در مورد رژیم غذایی، مطالعات قبلی نشان می‌دهد که برخی غذاها به دلیل مواد مغذی موجود در آنها ممکن است به کند شدن روند پیری کمک کنند.

یک مثال پلی‌فنول‌ها هستند- ریزمغذی‌های طبیعی که به کاهش آسیب به سلول‌های بدن و کاهش التهاب کمک می‌کنند.

پلی‌فنول‌ها در انواع غذاها از جمله انواع توت‌ها، انار، کنگر فرنگی، اسفناج، شکلات تلخ، روغن زیتون فرابکر، گردو، چای سبز و سیاه و قهوه یافت می‌شوند.

«استیون سیف»، محقق ارشد و استاد برجسته در بخش فیزیولوژی و فارماکولوژی دانشگاه تگزاس توضیح داد: «پیری و ابتلا به بیماری‌های مزمن وابسته به سن، واقعیت‌های زندگی هستند، با این حال، انتخاب‌های غذایی و سبک زندگی وجود دارد که می‌تواند این روند را کُند نماید.»

سیف به ما گفت: «به عنوان مثال، افرادی که قهوه می‌نوشند، عمر طولانی‌تری دارند و مشکلات سلامتی مرتبط با سن در آنها کمتر است.»

محققان دریافتند که پلی‌فنول‌ها و سایر ترکیبات موجود در قهوه به فعال کردن یک پروتئین خاص در بدن کمک می‌کنند که به کاهش التهاب و محافظت در برابر استرس و بیماری‌های مزمن کمک می‌کند و منجر به پیری سالم‌تر می‌شود.

دانشمندان با استفاده از مدل‌های سلولی متعدد، بررسی کردند که چگونه برخی پلی‌فنول‌ها و سایر ترکیبات موجود در قهوه ممکن است با یک پروتئین خاص در بدن به نام NR۴A۱ تعامل داشته باشند.

سیف توضیح داد: «NR۴A۱ در ابتدا به عنوان ژنی کشف شد که به انواع مختلف استرس از جمله استرس اکسیداتیو و التهابی پاسخ می‌دهد.»

وی در ادامه افزود: «در بررسی قبلی، مشخص بود که NR۴A۱ در پیری و مرگ و میر نقش دارد و سطح این ژن در انسان با افزایش سن کاهش می‌یابد. و در موش‌ها، حیواناتی که NR۴A۱ را از دست داده بودند، طول عمر کوتاه‌تری داشتند. همچنین مشخص بود که NR۴A۱ از موش‌ها در برابر آسیب بافتی/سلولی محافظت می‌کند و ترکیباتی که NR۴A۱ را متصل می‌کنند، این محافظت را بیشتر می‌کنند. بنابراین، ما فرض کردیم که اجزای قهوه به NR۴A۱ متصل می‌شوند و ایجاد محافظت می کنند.»

در نتیجه‌گیری این مطالعه، محققان دریافتند که ترکیبات مختلف موجود در قهوه- از جمله پلی‌فنول‌هایی مانند اسید کافئیک- به NR۴A۱ متصل شده و آن را فعال می‌کنند و به طور بالقوه آسیب سلولی را کاهش داده و محافظت در برابر بیماری را ارائه می‌دهند.

سیف توضیح داد: «اهمیت این یافته این است که اکنون حداقل یک مسیر (قهوه-NR۴A۱) را می‌شناسیم که برخی از اثرات محافظتی قهوه در برابر پیری را که در انسان مشاهده شده است، توضیح می‌دهد و این نتایج بیشتر از نقش محافظتی NR۴A۱ در پیری پشتیبانی می‌کند.»

اما برای کسانی که ممکن است نخواهند یا نتوانند قهوه بنوشند، آیا راه‌های دیگری برای فعال کردن پروتئین NR۴A۱ برای فواید بالقوه آن برای سلامتی وجود دارد یا خیر.

به گفته محققان، مسئولانه‌ترین توصیه همچنان پیروی از یک الگوی کلی سالم است:

- رژیم غذایی متنوع و غنی از گیاهان را دنبال کنید

- به طور منظم ورزش کنید

- خواب کافی داشته باشید

- از سیگار کشیدن خودداری کنید

- فشار خون، کلسترول و قند خون را مدیریت کنید.

سیف افزود: «این رفتارها شواهد انسانی بسیار قوی‌تری نسبت به تلاش برای هدف قرار دادن یک گیرنده از طریق یک غذا یا مکمل خاص دارند.»

به گزارش مشرق، بدن انسان میزبان مجموعه بزرگی از میکروب‌هاست که با عنوان «میکروبیوم» شناخته می‌شوند. این مجموعه شامل باکتری‌ها و دیگر موجودات بسیار ریزی است که در بخش‌های گوناگون بدن، از جمله دهان و روده، زندگی می‌کنند. میکروب‌ها همیشه مضر نیستند؛ بسیاری از آن‌ها در فرایندهای طبیعی بدن نقش دارند و می‌توانند با سلامت انسان ارتباط داشته باشند. با این حال، ترکیب و پراکندگی آن‌ها ممکن است در بیماری‌های مختلف تغییر کند. یکی از پرسش‌های مهم در این زمینه آن است که آیا میکروب‌های دهان می‌توانند به دستگاه گوارش برسند و در آنجا باقی بمانند و آیا این موضوع با ابتلا به بیماری‌های گوارشی ارتباط دارد یا نه.

سرطان معده و سرطان روده بزرگ از جمله سرطان‌های مهم دستگاه گوارش هستند و شناسایی به‌موقع آن‌ها می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های پزشکی و انجام بررسی‌های تشخیصی نقش داشته باشد. روش‌های رایج غربالگری، گاه به نمونه مدفوع یا روش‌های تشخیصی تخصصی‌تری مانند آندوسکوپی و کولونوسکوپی نیاز دارند. آندوسکوپی روشی است که در آن پزشک با ابزار مخصوص، بخش‌هایی از دستگاه گوارش را مشاهده می‌کند و کولونوسکوپی نیز برای بررسی روده بزرگ به کار می‌رود. از این رو، بررسی امکان استفاده از نمونه‌هایی که تهیه آن‌ها آسان‌تر است، مانند نمونه دهانی، می‌تواند موضوعی مهم برای پژوهش‌های آینده باشد؛ البته چنین روش‌هایی باید پیش از ورود به کاربرد بالینی، در مطالعات دقیق تأیید شوند.

در همین زمینه، محققانی از دانشگاه یونسه در سئول کره جنوبی، تحقیقی درباره الگوی مشترک میکروب‌های دهان و مدفوع و ارتباط احتمالی آن با سرطان‌های معده و روده بزرگ انجام داده‌اند. آن‌ها در پژوهش خود، نشانه‌های میکروبی مشاهده‌شده در دهان یک فرد را در نمونه مدفوع همان فرد بررسی کردند.

پژوهشگران برای انجام این مطالعه، از ۵۰۷ داوطلب نمونه دهانی و نمونه مدفوع گرفتند و فرایند جمع‌آوری نمونه‌ها را به شکلی استاندارد انجام دادند. در میان شرکت‌کنندگان، ۱۲۹ نفر سالم بودند، ۲۱۵ نفر با مشکلاتی مانند سندرم متابولیک، فشار خون بالا، چربی خون بالا و دیابت نوع ۲ زندگی می‌کردند، ۷۷ نفر سرطان معده و ۸۶ نفر سرطان روده بزرگ داشتند. نمونه افراد مبتلا به سرطان پیش از آغاز هر نوع درمان گرفته شد. سپس پژوهشگران با تعیین توالی ژن‌ها، گونه‌های بسیار نزدیک و مشابه میکروبی را در نمونه‌های دهان و مدفوع هر فرد بررسی کردند و شاخصی با نام «شاخص دهان به مدفوع» ساختند. این شاخص نشان می‌داد چه میزان از گونه‌های میکروبی یکسان در هر دو نمونه فرد دیده می‌شود.

یافته‌ها نشان دادند شاخص دهان به مدفوع در افراد مبتلا به سرطان معده یا سرطان روده بزرگ به‌طور قابل توجهی بالاتر از افراد سالم بود. به بیان ساده، در این دو گروه از بیماران، نشانه‌های مربوط به باکتری‌های مرتبط با دهان بیشتر در دستگاه گوارش نیز دیده می‌شد. در مقابل، این افزایش در افرادی که اختلالات متابولیک داشتند مشاهده نشد. پژوهشگران همچنین اثر عواملی مانند مصرف الکل، ورزش منظم و شاخص توده بدنی را در تحلیل خود در نظر گرفتند و ارتباط مشاهده‌شده همچنان برای هر دو سرطان معده و روده بزرگ پابرجا بود.

نتایج همچنین نشان دادند موضوع فقط به مقایسه ساده میان افراد سالم و مبتلایان به سرطان محدود نیست و الگوها میان گروه‌های بیماری تفاوت دارند. تیم پژوهش، نشانه‌های میکروبی مربوط به بیماران سرطانی را با آزمایش خون مخفی در مدفوع نیز مقایسه کرد؛ آزمایشی که یکی از ابزارهای رایج غربالگری سرطان روده بزرگ است. بر پایه این بررسی، نمونه‌های دهانی که با یک دهان‌شویه ساده جمع‌آوری شده بودند، حساسیت بیشتری نشان دادند. افزون بر این، مدل‌هایی که تنها بر پایه ویژگی‌های میکروبی نمونه‌های دهانی ساخته شده بودند، توانستند در چند گروه مستقل، افراد مبتلا به سرطان را از افراد سالم تفکیک کنند.

اهمیت این نتایج در آن است که شاید اطلاعات مرتبط با سرطان‌های گوارشی را بتوان از نمونه‌ای بسیار ساده‌تر از نمونه مدفوع به دست آورد. با وجود اینکه فقط بخش کوچکی از گونه‌های میکروبی دهان در روده نیز دیده شد، همان بخش کوچک برای مشاهده تفاوت میان گروه‌ها اطلاعات قابل توجهی فراهم کرد. این موضوع به معنای آماده بودن یک آزمایش قطعی برای استفاده عمومی نیست، اما می‌تواند مسیر پژوهش برای ساخت ابزارهای غربالگری کم‌تهاجمی‌تر را روشن‌تر کند.

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که باید این نتایج در افرادی که هنوز تشخیص سرطان دریافت نکرده‌اند، در مطالعات آینده‌نگر بررسی شوند. آنان همچنین قصد دارند از روش‌های دقیق‌تر تعیین توالی ژنتیکی استفاده کنند و مشخص سازند که آیا افزایش اشتراک میکروب‌های دهان و روده در ایجاد سرطان نقش دارد، یا خود سرطان شرایط ماندگاری این میکروب‌ها را در دستگاه گوارش فراهم می‌کند، یا هر دو عامل مؤثرند. در صورت تأیید نتایج در جمعیت‌های واقعی غربالگری، آزمایش دهان‌شویه می‌تواند به شناسایی افرادی کمک کند که باید در اولویت بررسی‌های تشخیصی تثبیت‌شده مانند آندوسکوپی یا کولونوسکوپی قرار گیرند.

گفتنی است این یافته‌ها در نشریه علمی Cell Host & Microbe منتشر شده‌اند؛ نشریه‌ای از مجموعه Cell Press که پژوهش‌های مرتبط با میکروب‌ها، میزبان‌های زیستی و ارتباط آن‌ها با سلامت و بیماری را منتشر می‌کند.