به گزارش شهرآرانیوز، موج جدید آلودگی نفتی در سواحل سوزا قشم، پس از آنکه بخش قابلتوجهی از لکههای قبلی جمعآوری شده بود، بار دیگر نگرانیها درباره تداوم این آلودگی و احتمال رسیدن آن به زیستبومهای حساس قشم را افزایش داده است؛ موضوعی که با حضور مسئولان سازمان حفاظت محیطزیست در منطقه، وارد مرحله تازهای از پیگیری میدانی شد.
احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست، در جریان بازدید از سواحل سوزا با اشاره به مشاهده موج جدید آلودگی گفت: در روزهای گذشته با همکاری محیطزیست هرمزگان، دستگاههای اجرایی و مردم، بخش قابلتوجهی از آلودگی جمعآوری شده بود، اما اکنون آثار موج دیگری از آلودگی در ساحل بهوضوح دیده میشود.
وی از افزایش توان عملیاتی برای مقابله با این وضعیت خبر داد و افزود که دستگاههای اجرایی بیشتری برای سرعت بخشیدن به جمعآوری آلودگی وارد عملیات شدهاند و برآورد میشود با این هماهنگی، پاکسازی ساحل طی چند روز آینده به پایان برسد. پاکسازی دوباره در سوزا
آلودگی نفتی سواحل سوزا، شیبدراز و نقاشه نخستینبار شامگاه ۱۹ مرداد از سوی مردم گزارش شد. پس از انتشار تصاویر و گزارشهای مردمی، دستگاههای مرتبط از جمله محیطزیست، بنادر و دریانوردی، فرمانداری قشم، دهیاریها و گروههای مردمی برای مقابله با آلودگی وارد عمل شدند.
عملیات پاکسازی نیز با مشارکت نیروهای تخصصی و مردم محلی آغاز شد و در ادامه، پایان عملیات پاکسازی مناطق آلوده اعلام شد؛ با این حال، مشاهده لکههای جدید نشان داد که مسئله هنوز بهطور کامل پایان نیافته است.
حالا با بازگشت آلودگی، گروهی از مدیران و کارشناسان ارشد سازمان حفاظت محیطزیست به قشم رفتهاند تا ضمن بررسی میدانی وضعیت، هماهنگی میان دستگاهها برای جمعآوری سریعتر آلودگی و جلوگیری از گسترش آن به مناطق حساس را دنبال کنند. نگرانی برای حرا و زیستبوم ساحلی
لاهیجانزاده با تأکید بر اهمیت طبیعی و گردشگری سواحل سوزا، این محدوده و پهنه پیرامونی آن را از مناطق ارزشمند خلیج فارس دانست و بر ضرورت پاکسازی سریع آثار آلودگی تأکید کرد.
نگرانی اصلی در شرایط فعلی تنها پاک شدن ظاهر ساحل نیست؛ بلکه جلوگیری از گسترش آلودگی به پهنههای حساس اکولوژیکی و جنگلهای حرا نیز در دستور کار قرار دارد؛ مناطقی که آسیب به آنها میتواند پیامدهای زیستمحیطی ماندگارتری برای جزیره به همراه داشته باشد. خاک آلوده چگونه مدیریت میشود؟
یکی از موضوعات مورد توجه در عملیات پاکسازی، نحوه مدیریت خاکهای آلودهای است که از ساحل جمعآوری میشوند.
به گفته معاون محیطزیست دریایی سازمان حفاظت محیطزیست، این خاکها با هماهنگی سازمان منطقه آزاد قشم در محل مشخصی دپو و نگهداری خواهد شد.
قرار است در مراحل بعدی، فرآیند اصلاح و پاکسازی این خاکها انجام شود و پس از طی مراحل لازم، امکان بازیافت و استفاده از آنها در پروژههای عمرانی یا مصارف دیگر، مطابق استانداردهای زیستمحیطی بررسی شود.
در کنار عملیات میدانی دستگاههای اجرایی، حضور و مشارکت مردم محلی نیز در جمعآوری آلودگیها نقش داشته است؛ موضوعی که لاهیجانزاده از آن به عنوان همراهی ارزشمند دوستداران محیطزیست یاد کرد و از نیروهای امدادی، دستگاههای همکار و مردم مشارکتکننده در این عملیات قدردانی کرد.
اکنون اولویت در سواحل سوزا، جمعآوری موج تازه آلودگی و جلوگیری از پیشروی آن است؛ اقدامی که مسئولان محیطزیست امیدوارند با افزایش ظرفیت عملیاتی در روزهای آینده به پاکسازی کامل این بخش از ساحل قشم منجر شود.
منبع: تسنیم
در ادامه حتما بخوانید آلودگی نفتی ۳.۲ هکتار از سواحل قشم + جزئیات (۲۳ مرداد ۱۴۰۵)
فاطمه محمودآبادی در سایت صبح ساحل (هرمزگان) نوشت: ««شرمنده زن و بچهم شدم»؛ خواندن این جمله مانند شنیدنش دردناک است اما روایت برخی از کسانی است که در جریان جنگ بیکار شدند. ساکنان جزیرهی هنگام از زمرهی همین افرادند که صیادی و گردشگری، تنها راههای امرار معاششان از زمان آغاز جنگ لطمه خورد و این آسیب همچنان ادامه دارد.
جزیره هنگام از سه روستای هنگام قدیم، غیل و هنگام جدید تشکیل میشود؛ از نهم اسفند ماه تا کنون مجموعا شش بار «هنگام جدید» هدف حمله قرار گرفت و در باقی موارد صداهای رعبآور، تقریبا هرشب شنیده میشد اما اهالی از منشا صداها اطلاعی نداشتند. دو اصابت در قسمتی از جزیره که مشرف به ساحل است، اتفاق افتاد که در پی آن سایبان صیادی، هشت قایق اهالی، ساختمان دهیاری و دو منزل مسکونی کاملا تخریب شدند.
سقف یک خانه نیز متحمل خسارت جدی شده بود. ترکشهای برخورد نیز به وسایل زندگی مردم، شیشهها، کولرها، منبعهای آب و قایقها آسیب گستردهای وارد کرد. در داخل جزیره چهار اصابت دیگر به شدت احساس شد که اطراف دکل مخابرات خرابیهایی به بار آورد. گزارش پیش رو روایت سفر به جزیره هنگام و گفتگو با تعدادی از اهالی است که زندگی بر آنها سخت میگذرد.
یلدای سیاه قشم
از اسکله شهید ذاکری قشم تا اسکله کندالو هنگام، ۴۰ دقیقهای در مسیر بودیم. راننده اسنپ که ما را تا کندالو میرساند به خلوتی جزیره و نبود مسافر اشاره کرد. آخرین مسافری که به «هنگام» برده بود را در خاطر نداشت. کمی فکر کرد و گفت قبل از شروع جنگ، گردشگر جا به جا میکرده و طی سالیان شغلش همین بوده است اما از زمان آغاز جنگ یعنی نهم اسفند ۱۴۰۴ تاکنون گردشگری به جزیره نیامده و او هم راننده اسنپ شده است.
در ادامه مسیر از شب تلخ و تمامنشدنی قشم گفت؛ ۸ مرداد ماه. آمریکا در این تاریخ با بمب هزار تنی مجاور یک منزل مسکونی در محله چاه تنگوی قشم را مورد هدف قرار داد که در پی آن سه عضو خانوادهای جان خود را از دست دادند.
حالا راننده اسنپ قشمی از آن شب میگفت:«ما در نزدیکی محله چاه تنگو زندگی میکنیم. آنقدر نزدیک که موج انفجار من و همسرم را در خانه تکان داد و به سمتی پرت شدیم. به جرات میگویم که آن شب تا صبح، تمام قشم بیدار بودند. برق هم نداشتیم. صدای گریه بچهها همه جا شنیده میشد. شب وحشتناکی بود. هرگز آن شب فراموش نمیشود».
تن ترکشخوردهی کندالو
به کندالو رسیدیم. دریا آرام بود و قایقها در گوشه و کنار اسکله پهلو گرفته بودند. شیشههای شکستهی ساختمان محل انتظار مسافران در اطراف به چشم میخورد. قسمتهایی از سایبان نیز فروریخته و یکی از لنگرگاهها کاملا از بین رفته بود. بعدها از بومیان شنیدیم که حملات دشمن به شناورسازی مجاور اسکله و موج انفجار باعث این خسارتها شده است.
حالا مردم از این محل میترسند و محل استقرار قایقهایی که مسافران را به جزیره میبرند کمی آنطرفتر رفته است. یک قایق ما را به جزیره برد و از همان ابتدای ورود، آثار جنگ مشخص بود. ساختمان دهیاری هنگام، درست در ورودی جزیره قرار داشت؛ جایی که هر مسافری قبل از هر چیز از کنار این ساختمان میگذشت. حالا اما از آن چیزی نمانده؛ دیوارهایش پر از حفرههای ترکشاند، اثری از پنجره و درهایش نیست و سقف هم آسیب دیده. آواری که مقابل درها روی هم تلنبار شده بود، از شدت خسارت وارده حکایت داشت. همانطور که به این ویرانی خیره شده بودیم، چند تن از اهالی محلی به جمع ما پیوستند.
دِگَه خونهای نینِن
داستان خانهی «حوا اربابی» {که همه او را خاله حوا صدا میزنند} را از زبان خودش شنیدیم. حدود ۶۰ سال دارد. سالهای سال شغلش صیادی بوده و او را اولین زن صیاد ایران میخوانند. هشت-نه قایقی که جلوی خانهاش بود هدف حملهی هوایی قرار گرفت و خانه گلی خاله حوا را نیز ویران و غیرقابل سکونت کرد. خاله حوا در میان آوار خانهش به زبان محلی گفت:«خونهمو خراب شو کردن. دگه خونهای نینن. الان اسکان، خونه خواهمُم. ای هم یکسال ای جا بدون اجار نِشتم. خواهمَم خرجی شَه خونه خو به گردشگر اجاری شَدا. تا چقدر به مِه طاقت اکن؟ مه همین چیزونی که از خونهم در هوندن باش تکهپارهن. قابلمهاون همه ترکشی خوردن. سه تا کولر تو ای خونه هسته زیر آوار رفتن. همه چیزوم زیر آوار بودن».
۱۲ فروردین ۱۴۰۵ حدود ساعت چهار عصر اصابت رخ داد. خاله حوا قبلتر با توجه به شرایط جنگی به میناب رفته بود و آنجا در زمینهای کشاورزی کار میکرد. خاله حوا به قولهای مسئولانی که برای بازدید خانهاش آمده بودند، امید دارد:«همه مسئولان یه قولی دادن. انشالله که درست بشد. با کمبود اسازیم فقط جنگ تموم بشد؛ مردم راحت بشن».
خاله حوا خانه و زندگیش را از دست داده، اما نه امیدش را و نه قوت بازویش را. پس از اینکه غم دلش را با ما درمیان گذاشت، نمازش را خواند. سربندش را بست و به دریا رفت تا روزیاش را از دریا بگیرد.
«آقای مسئول اقدام کن؛ شکممون خالیه»
با وجود تلاش اهالی برای پاکسازی محل اصابت، تکههای قایقها در تمام گوشه و کنار قابل مشاهده بود. از قایق «ابوطالب زارعی»- جوان ۲۵ سالهی هنگامی- که آن را با وام ازدواج و فروش وسیله خریده و قرار بود نان خانهی تازهاش را بدهد هم چیزی باقی نمانده بود. فرزندی در راه دارد و نگران است نتواند هزینه زندگیش را فراهم کند. اندوه درونش را پنهان نکرد به زبان آورد:«از قایقم هیچی باقی نموند، کامل سوخت. مسئولان فعلا وعده وعید میدن و پیگیریهامم به جایی نرسیده. حتی پول پرداخت وام ازدواجمم ندارم. بیکارم. وسیلهای ندارم برم دریا. از مسئولین میخوام یه اقدامی کنن. خانومم بارداره و پول یه آزمایشش رو هم ندارم. اجاق گازی که خیرین دادن رو فروختم تا بتونم ببرمش سونوگرافی. نمیخوام بچهم سختی بکشه. همه زندگیم رو گذاشتم قایق خریدم که شرمنده خانوادهم نباشم. از مسئولین خواهش میکنم میان بازدید یک کاری-اقدامی برای ما انجام بدن که ما شرمنده زن و بچهمون نباشیم».
صیادی و گردشگری تنها راه امرار معاش هنگامیها است که شرایط جنگی هردو را مختل کرد. یکی دیگر از صیادان هنگامی که قایقش را دست داده گفت:«هیچ مسئولی نیومد بگه شما که قایقتون رو از دست دادین چی میخورین و چه جوری زندگی رو سر میکنین؟ به ما میگن وام بگیرید با کدام درآمد وام بگیریم؟ گردشگری که تعطیله؛ از موتور و سهچرخ همه بیکار شدن؛ با یه قایق چهار- پنج نفر میرن صیادی ۵۰۰ تومن-یه تومن درمیارن؛ باز هم راضی هستیما اما مسئولی که میای هنگام یا میفرستنت، یکم برای مردم دلسوزی کن. آقای مسئول اگه صدای ما رو میشنوی اقدام کن. ما شکممون خالیه. بچههامون لباس و امکانات و رفاه ندارن. زندگی یعنی رفاه و آرامش، آرامش داریم اما در سختی».
کرکرههای پایین بازار
بازارچهی محلی هنگام، جایی بود که تا پیش از جنگ، صنایع دستی و زیورآلات دستساز از صدف و مرجان، سبدهای بافتهشده از الیاف نخل و محصولات دریایی مثل ماهی خشک و میگوی خشکشده به روشهای محلی، به فروش میرفت و به دست گردشگرها میرسید. اما اکنون از آن رونق، آبادی و رنگ و لعاب ردی باقی نمانده و کرکرهها همه پایین بودند. این بازارچهی رو به دریا و ساحل طلایی جزیره، یکی از محبوبترین و شلوغترین نقاط جزیره در زمان رفت و آمد مسافران به شمار میرفت.
به گفته اهالی، حتی در تابستانهای داغ جنوب روزانه حداقل ۱۰ قایق، گردشگر و مسافر به جزیره میآورد. زنان سختکوش هنگامی، آن را سامان داده بودند؛ هر روز بساط دستفروشیشان را پهن و از دل همین بازارچه، روزی خانوادهشان را تامین میکردند؛ حالا اما هیچ شباهتی به روزهای اوج خود نداشت و جز خاکروبه و تلی از زباله چیز دیگری نبود.
کوچ اجباری از جزیره
پیمایش میدانی جزیره را با همراهی یکی از اهالی که با موتور سهچرخ خود گردشگران را جابهجا میکرد، پیش بردیم. او که سرپرست یک خانواده چهارنفره است درباره فشار اقتصادی که بر اثر جنگ متحمل شده بود گفت:«جزیره هنگام گردشگریه و از اوایل جنگ که دیگه گردشگر نیومد بخش زیادی از مردم بیکار شدن. خانورهایی بودن که به خاطر این وضعیت برای همیشه از هنگام رفتن؛ هنوز هم هستن کسایی که قصد دارن جزیرهرو ترک کنن.
وقتی شغلی نداشته باشیم مجبور میشیم بریم. هیچ درآمدی نداریم. دوست ندارم برم ولی وقتی نتونم پولی دربیارم چیکار کنم؟ دلم برای بچه و خانمم میسوزه. از مسئولان خواهش میکنم جزیره رو رها نکن. وقتی بمیریم نیازی نداریم شما بیاید کمکمون کنید. اگر واقعا دلتون برای جزیره میسوزه تو رو خدا به دردش گوش کنید. یه راهکاری بدید. بذارید گردشگر با شرایط و ضوابط بیاد یا یک شغلی ایجاد کنید».
«هوشنگ عباسنژاد» معتمد اهالی جزیره هنگام، فعال اجتماعی که رئیس اسبق شورای جزیره نیز بوده با اشاره به کوچ اجباری برخی از خانوارها گفت: «بله دو سه خانوار به دلیل اینکه قسط داشتند و مخارجشان تامین نمیشد برای کار نقل مکان کردند اما اگر اوضاع بهتر شود دوباره برمیگردند». عباسنژاد در ادامه به بیکاری جوانان جزیره به دلیل شرایط موجود اشاره و اظهار کرد:« ۶۰ درصد هنگامیها صیاد و ۴۰ درصد از طریق گردشگری هزینه زندگیشان را تامین میکنند.
الان گردشگری به صفر رسیده است. صید و صیادی هم از قبل جنگ با مشکلاتی از جمله صیدهای مخرب دست و پنجه نرم میکرد؛ اکنون نیز وضعیت به خاطر شرایط جنگی بدتر شده است. صیادها نمیتوانند به آبهای عمیق بروند چون ریسکش بالاست و به همین علت صید خوبی ندارند. مجبورند برای ۳-۴ کیلو ماهی آن هم اگر گیرشان بیایند سه-چهارنفری به دریا بروند هنگام حدود ۱۲۰ فروند شناور صیادی دارد که طی جنگ تحمیلی سوم تقریبا ۲۵ تا ۳۰ قایق از بین رفت و اهالی متضرر شدند».
او با اشاره به تعطیلی بازارچه محلی، بومگردیها، کافهها و غذاخوریها گفت: «بخشی از خانمها در هنگام سرپرست خانوار و صیاد هم هستند. اینها در غرفههای بازارچه محلی، فعالیت میکردند و وقتی دریا خراب بود اندوختهای برای خود داشتند لذا موضوع بیکاری در جزیره جدی است. شرایط جنگی زندگی همه ایرانیها را تحت شعاع قرار داده و مردم حوزه خلیج فارس خیلی بیشتر با این مسئله درگیرند».
عباسنژاد درباره کمکیها و حمایتهایی که طی این مورد صورت گرفته است، گفت:«دو سه بار از طریق شورا و دهیاری و همراهی خیرین بسته معیشتی شامل برنج-روغن به واجدین شرایط داده شد. به زودی هم دو گروه خیرین قرار است بسته معیشتی به مردم بدهند».
در هنگام، هیچکس منتظر معجزه نیست. به کمک همان سرسختیای که همیشه در رگهای اهالی جزیره جاری بوده هنگام زیر بار جنگ هنوز سرپا مانده است. تنها یک خواسته دارند اینکه مسئولان پس از عکسهای یادگاری، اقدامی کنند و جزیره و مشکلاتش را فراموش نکنند.»
انتهای پیام
رویداد۲۴| احمدرضا لاهیجان زاده روز چهارشنبه در جریان بازدید از سواحل درگیر با آلودگی نفتی در منطقه سوزای قشم افزود: با برنامهریزیهای صورتگرفته، از امروز عملیات پاکسازی با توان عملیاتی بالاتری پیگیری خواهد شد.
وی ادامه داد: دستگاههای اجرایی بیشتری برای تسریع در روند جمعآوری آلودگیها به کار گرفته شدهاند و پیشبینی می شود با این همافزایی، عملیات پاکسازی ساحل طی چند روز آینده به طور کامل به پایان برسد.
معاون محیطزیست دریایی و تالابهای سازمان حفاظت محیطزیست کشور، درباره مدیریت پسماندهای جمعآوری شده نیز خاطرنشان کرد: خاکهای آلوده شده در این عملیات، با هماهنگی سازمان منطقه آزاد قشم در مکان مشخصی دپو و نگهداری خواهند شد و تدابیر لازم پیش بینی شده تا در مراحل بعدی، ضمن اصلاح و پاکسازی اصولی این خاکها، فرآیند بازیافت آن جهت استفاده در پروژههای عمرانی یا سایر مصارف با رعایت استانداردهای زیستمحیطی انجام شود.
لاهیجان زاده، سواخل سوزا را از زیباترین و مهم ترین قطب های گردشگری و سواحل پهنه پیرامونی آن را از غنی ترین محدوده های خلیج فارس دانست و بر عزم جدی برای پاکسازی سریع آن از آلودگی های نفتی و لزوم تدابیر مناسب برای بازیافت خاکهای آلوده تاکید کرد.
گفتنی است، شامگاه دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ اولین گزارش های مردمی مبنی بر مشاهده آلودگی در سواحل شهر «سوزا» و روستای «شیبدراز» و سواحل روستای نقاشه جزیره قشم در فضای مجازی منتشر شد.
پس از آن نشستهای هماهنگی اضطراری نهادهای مرتبط از جمله حفاظت محیط زیست، بنادر و دریانوردی فرمانداری قشم و دهیاری های روستاهای درگیر و تشکل های مردم نهاد برای مقابله با آلودگی دریایی برگزار و عملیات پاکسازی توسط تیمهای تخصصی بنادر و دریانوردی استان و قشم با مشارکت مردمی و بین دستگاهی آغاز شد.
روز دوشنبه ۲۶ مردادماه اداره کل بنادر و دریانوردی هرمزگان پایان عملیات پاکسازی مناطق آلوده نفتی را اعلام کرده بود.
به دنبال مشاهده موج جدید آلودگی نفتی، گروهی از مدیران و کارشناسان ارشد سازمان حفاظت محیطزیست کشور برای بازدید میدانی و نظارت بر روند مدیریت این بحران روز چهارشنبه وارد استان هرمزگان و جزیره قشم شدند.
هدف از حضور این هیئت ارشد، بررسی میدانی ابعاد آلودگی، هماهنگی میانبخشی برای تسریع در روند جمعآوری لکههای نفتی و جلوگیری از پیشروی آلودگی به سمت مناطق حساس اکولوژیکی و جنگلهای حرا اعلام شده است.
اعضای این هیئت قرار است با حضور در کانونهای آلودگی و تشکیل جلسات اضطراری با مسئولان استانی و محلی، تصمیمات مقتضی را جهت ارتقای توان عملیاتی و مدیریت مطلوب این حادثه اتخاذ کنند.
