کارگران میان دو راهی معیشت و حفظ جان / قانون، سازوکار شفافی برای اعمال حق امتناع از کار ناایمن توسط خود کارگر پیش‌بینی نکرده است

به گزارش تجارت نیوز، مرگ کارگران در معادن، پروژه‌های ساختمانی، کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی طی یک دهه گذشته، بارها افکار عمومی را با این پرسش روبه‌رو کرده است که آیا این حوادث واقعاً اجتناب‌ناپذیر بوده‌اند یا می‌شد پیش از وقوع آنها، تنها با توقف چند دقیقه‌ای کار، جان انسان‌ها را نجات داد؟

از ریزش معدن زغال‌سنگ زمستان‌یورت گلستان در سال ۱۳۹۶ گرفته تا انفجارها و ریزش‌های متعدد در معادن زغال‌سنگ کرمان، طبس و دامغان، همچنین سقوط کارگران ساختمانی از داربست‌ها، ریزش گودهای ساختمانی، برق‌گرفتگی، انفجار مخازن صنعتی و ده‌ها حادثه مرگبار دیگر، همگی یک وجه مشترک داشته‌اند؛ شرایطی که پیش از وقوع حادثه، نشانه‌های خطر در آنها وجود داشته اما روند تولید یا اجرای پروژه متوقف نشده است.

آمارهای رسمی نیز نشان می‌دهد که کارگران ساختمانی و معدنکاران همچنان بیشترین سهم را در حوادث منجر به فوت دارند. سقوط از ارتفاع، ریزش تونل، انفجار گاز، نبود تجهیزات حفاظت فردی، نقص ماشین‌آلات و رعایت نشدن استانداردهای ایمنی، همچنان مهم‌ترین عوامل مرگ کارگران محسوب می‌شوند.

اما پرسش اصلی این است که آیا چنین حقی در قوانین ایران نیز وجود دارد و اگر وجود دارد، کارگران تا چه اندازه می‌توانند از آن استفاده کنند؟ در قانون کار ایران، عبارت «حق امتناع از کار ناایمن» به شکل صریح و مستقل تعریف نشده است

در قانون کار ایران، عبارت «حق امتناع از کار ناایمن» به شکل صریح و مستقل تعریف نشده است، اما مجموعه‌ای از مواد قانونی، مسئولیت کارفرما در تأمین ایمنی محیط کار را مورد تأکید قرار داده‌اند. بر اساس قانون کار، کارفرمایان مکلف هستند وسایل و تجهیزات حفاظت فنی و بهداشت کار را فراهم کنند و کارگران نیز موظف به استفاده از آنها هستند.

همچنین در مقررات حفاظت فنی و آیین‌نامه‌های شورای عالی حفاظت فنی، در صورت وجود خطرات جدی، امکان توقف فعالیت کارگاه یا بخشی از آن توسط بازرسان کار پیش‌بینی شده است. با این حال، موضوعی که محل بحث است این است که آیا خود کارگر می‌تواند پیش از حضور بازرس، شخصاً تصمیم بگیرد از انجام یک کار خطرناک خودداری کند؟ قانون به طور غیرمستقیم از جان کارگر حمایت می‌کند / بر اساس مواد قانون کار، کارفرما مکلف به ایجاد محیط ایمن است

سیامک رحمتی، مشاور حقوقی کار در این‌باره به تجارت‌نیوز …