به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، ایران بهدلیل موقعیت جغرافیایی ممتاز، پهنه وسیع و میانگین تابش خورشیدی روزانه بین ۴.۵ تا ۵.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای بهرهگیری از انرژی خورشیدی است. با وجود این ظرفیت، سهم نیروگاههای خورشیدی پشتبامی در سبد انرژی ایران، در قیاس با استانداردهای جهانی، همچنان ناچیز باقی مانده است.
این عقبماندگی در شرایطی رخ میدهد که خورشیدی در حال تبدیل شدن به یکی از اصلیترین موتورهای توسعه برق جهان است. آژانس بینالمللی انرژی گزارش داده که در سال ۲۰۲۵، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر جهان حدود ۸۰۰ گیگاوات افزایش یافته که حدود ۷۵ درصد آن مربوط به انرژی خورشیدی بوده است. همچنین پیشبینی میشود در فاصله ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰، نزدیک به ۸۰ درصد افزایش ظرفیت تجدیدپذیر جهان از محل خورشیدی، بهویژه نیروگاههای خورشیدی متمرکز و توزیعشده، تأمین شود.
اهمیت این روند برای ایران زمانی بیشتر آشکار میشود که بدانیم در اتحادیه اروپا، سهم مجموع برق تولیدشده از باد و خورشید در سال ۲۰۲۵ به ۳۰ درصد رسیده و برای نخستینبار از سهم سوختهای فسیلی عبور کرده است. کشورهای اروپایی در کنار توسعه نیروگاههای بزرگ، به سمت تولید پراکنده و استفاده از ظرفیت ساختمانها نیز حرکت کردهاند؛ مدلی که میتواند فشار بر شبکه انتقال و توزیع را کاهش دهد و بخشی از تولید برق را به محل مصرف نزدیک کند.
جایگاه انرژی خورشیدی در ایران
بر اساس آمار ارائهشده در گزارش، ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر و پاک کشور از مرز ۵.۴ گیگاوات عبور کرده است. از مجموع ۵۴۰۸ مگاوات ظرفیت نصبشده، سهم نیروگاههای خورشیدی ۴۸۷۵.۲ مگاوات است که از این میزان، ۳۸۴۵.۲ مگاوات مربوط به نیروگاههای متوسط و بزرگمقیاس و ۱۰۳۰ مگاوات مربوط به نیروگاههای انشعابی است.
این در حالی است که برنامه هفتم توسعه، هدف ۳۰ گیگاوات انرژی تجدیدپذیر شامل ۲۵ گیگاوات خورشیدی را برای افق ۱۴۱۴ تعیین کرده است. به این ترتیب، مسئله اصلی صرفاً افزایش ظرفیت نیروگاههای خورشیدی نیست؛ بلکه نوع توسعه نیز اهمیت دارد. توسعه سامانههای انشعابی و پشتبامی میتواند بخشی از تولید برق را به محل مصرف منتقل کند و از فشار بر شبکه سراسری بکاهد.
این موضوع از نگاه مسئولان ساتبا نیز مورد تأکید قرار گرفته …
