به گزارش سلامت نیوز به نقل از سالم خبر، هر چند وقت یکبار، یکی از مسئولان نسخهای تکراری برای بازار سیاه دارو میپیچد؛ «ناصرخسرو را جمع کنید». این بار نیز رئیس کمیسیون بهداشت مجلس از پلیس امنیت اقتصادی خواسته است منشأ تأمین دارو در ناصرخسرو را شناسایی کند. مطالبهای که در ظاهر درست است، اما پرسش اصلی اینجاست؛ اگر قرار بود ناصرخسرو با دستور، برخورد مقطعی یا چند عملیات انتظامی برچیده شود، چرا پس از چند دهه همچنان پابرجاست و هر روز با چهرهای تازه بازتولید میشود؟
بازار ناصرخسرو یک خیابان نیست؛ معلول یک اقتصاد بیمار در زنجیره دارو است. تا زمانی که علتها پابرجا باشند، حذف یک فروشنده یا پلمب چند مغازه، فقط جابهجایی صورت مسئله است.
رئیس کمیسیون بهداشت مجلس از پلیس امنیت اقتصادی خواسته است منشأ ورود دارو به بازار سیاه را شناسایی کند و این سؤال را مطرح کرده که چگونه دارویی که بیمار در داروخانه پیدا نمیکند، در بازار آزاد بهراحتی عرضه میشود. این سؤال، سالهاست مطرح میشود؛ اما سؤال مهمتر این است که چرا هیچگاه ارادهای برای پاسخ به آن در سطح سیاستگذاری شکل نگرفته است؟
اگر قرار باشد منشأ را پیدا کنیم، باید از خود نظام تأمین و توزیع دارو شروع کنیم، نه از پیادهروهای ناصرخسرو.
وقتی قیمتگذاری دستوری، فاصلهای چشمگیر میان قیمت رسمی و قیمت واقعی ایجاد میکند، انگیزه رانت و خروج کالا از شبکه رسمی نیز شکل میگیرد. وقتی کمبودهای مکرر، تخصیص نامنظم ارز، تأخیر در پرداخت مطالبات بیمهها و بحران نقدینگی، عرضه دارو را مختل میکند، طبیعی است که بازار غیررسمی برای پاسخ به تقاضا جان بگیرد.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که هر جا سیاستگذاری اشتباه بوده، بازار قاچاق متولد شده است. در حوزه لوازم آرایشی و بهداشتی، ممنوعیت واردات و محدودیتهای تجاری، میلیاردها تومان بازار قاچاق ایجاد کرد. در بسیاری از کالاهای دیگر نیز هر جا فاصله قیمت رسمی و بازار افزایش یافت یا مسیر قانونی تأمین دشوار شد، شبکههای غیررسمی جای خالی سیاستگذاری را پر کردند. دارو نیز از این قاعده مستثنا نیست.
البته این به معنای نادیده گرفتن تخلفات احتمالی در زنجیره توزیع نیست. اگر دارویی از داروخانه، شرکت پخش، انبار یا هر حلقه دیگری منحرف میشود، باید بدون …
