رامتین موثق
یکی از راهکارهای تامین مالی دولت، فروش اوراق قرضه است که در ایران به اوراق مالی و اسلامی، مشهورست. اما مدتی است که دولت در فروش این اوراق با ناکامی مواجه میشود که این شکست را میتوان از وضعیت نهمین حراج این اوراق، متوجه شد.
بر اساس دادههای منتشرشده، در این مرحله از حراج، پنج نماد اوراق عرضه شد که مجموع ارزش آنها به ۶۶ هزار و ۸۱۰ میلیارد تومان میرسید. اکوایران درباره آمار فروش این مرحله حراج، نوشته است: «در این حراج تنها یک بانک مشارکت کرد و مجموعاً ۲۰۰ میلیارد تومان اوراق خریداری شد که تمام آن به نماد «اراد ۲۹۶» اختصاص داشت. در مقابل، بخش عمده تقاضا از سوی بازار سرمایه شکل گرفت و فعالان بورسی در مجموع ۲ هزار و ۹۱۰ میلیارد تومان اوراق خریدند. در نتیجه، کل اوراق به فروشرفته در این مرحله به حدود ۳ هزار و ۱۱۰ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با حجم عرضهشده، بسیار ناچیز ارزیابی میشود.»
بنابراین تنها ۴.۶ درصد از کل اوراق عرضهشده در این حراج به فروش رسیده است. گفتنی است، مقایسه این میانگین با عملکرد حراج اخیر نشان میدهد که فروش این مرحله حدود ۱۳ هزار میلیارد تومان کمتر از متوسط حراجهای قبلی بوده است.
علت کمانگیزگی خریداران
با توجه به معنادار شدن فاصله عرضه اوراق با مقدار واقعی فروش میتوان علت کمانگیزگی خریداران اوراق قرضه را به حاکم شدن ریسکهای سیستماتیک بر تمامی بازارها، نسبت داد که در نتیجه آن، خریداران به سمت بازارهایی میروند که سود بیشتری کسب کنند.
اکوایران در گزارش خود به بررسی علت انگیزه پایین بانکها پرداخته و آمده است: «رفتار بانکها نیز در این حراج نشاندهنده کاهش انگیزه آنها برای ورود به بازار اوراق است. یکی از کارکردهای اصلی اوراق برای شبکه بانکی، استفاده از آنها بهعنوان وثیقه در عملیات بازار باز و دریافت نقدینگی از بانک مرکزی است. با این حال، در شرایطی که دسترسی بانکها به منابع بانک مرکزی از این مسیر با محدودیتهایی همراه است، نگهداری اوراق برای آنها کارکرد پیشین را از دست میدهد و در نتیجه، تقاضای آنها …
