به گزارش گروه رسانهای شرق،
«مفتخرم مجلس بررسی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران را افتتاح نمایم و از این تصادف زمانی همگی خوشحال باشیم که نام و ننگ کودتای 28 مرداد 1332 با خاطره شیرین یکی از گامهای پیروزی مبارزات ضداستبدادی ملت ایران زدوده میگردد»؛ این بخشی از نطق مراسم افتتاحیه مجلس خبرگان قانون اساسی است که در روز 28 مرداد 1358 توسط مهدی بازرگان بیان شد. از آن روز 47 سال میگذارد. البته تاریخ جنبش حقوق اساسی یا مشروطهخواهی ایرانیان به سالهای پایانی دو قرن قبل برمیگردد و دستآوردی چون قانون اساسی مشروطه سال 1285 را داشته است. دومین تحول بزرگ پس از انقلاب اسلامی، بازنگری سال 1368 است. سه موضوع قانون اساسی را با چالش روبهرو کرده است: بازنگری قانون اساسی با مبنایی متفاوت در سال 1368، تصویب قوانین عادی مغایر قانون اساسی و عدم اجرای کامل همه اصول. از تاریخچه تنظیم پیشنویس قانون اساسی کم سخن گفته نشده است.
حسن حبیبی به نمایندگی از بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران مأمور میشود با کمک جمعی از حقوقدانان، پیشنویسی برای دوران پس از پیروزی انقلاب تهیه کند. حبیبی به همراه ناصر کاتوزیان، عبدالکریم لاهیجی، محمدجعفر جعفری لنگرودی، فتحالله بنیصدر و ناصر میناچی پیشنویسی را تهیه و تقدیم رهبر انقلاب میکنند. متن با محوریت و انشای استاد کاتوزیان نهایی میشود.
رهبر انقلاب پس از مطالعه پیشنویس بیان میدارند: «چیز مخالفی در پیشنویس ندیدم، فقط آن را به علمای قم نشان دهید و اگر حرفی نبود آن را به رفراندوم بگذارید تا زودتر کار تمام شود و مملکت جنبه قانونی پیدا کند». با اصرار نخستوزیر دولت موقت، مجلس خبرگان قانون اساسی تشکیل و پیشنویس اولیه پس از تغییراتی در دولت موقت و سپس مجلس خبرگان، به شکل متن کنونی میآید. با وجود این دو تغییر، همچنان سایهای از پیشنویس اولیه در متن قابل احساس است. برای مثال ریشه اصل 154 قانون اساسی که حمایت از مستضعفین در برابر مستکبرین در هر نقطه جهان را وظیفه دولت میداند، اصل چهارم همان پیشنویس است: «جمهوری اسلامی در عین …
