پوکی استخوان چیست؟
پوکی استخوان یا استئوپروز بیماریای است که در آن تراکم و استحکام استخوانها کاهش پیدا میکند و در نتیجه استخوانها شکنندهتر میشوند. این بیماری معمولاً بهتدریج پیشرفت میکند و در بسیاری از افراد تا زمانی که شکستگی اتفاق نیفتد، علامت مشخصی ایجاد نمیکند؛ به همین دلیل پوکی استخوان را اغلب «بیماری خاموش» مینامند.
استخوانهای لگن، ستون فقرات و مچ دست از بخشهایی هستند که بیشتر در معرض شکستگیهای مرتبط با پوکی استخوان قرار دارند. تشخیص بهموقع و توجه به عوامل خطر میتواند در پیشگیری از پیشرفت بیماری و کاهش احتمال شکستگی مؤثر باشد.
چه افرادی بیشتر به پوکی استخوان مبتلا میشوند؟
پوکی استخوان میتواند در هر دو جنس رخ دهد، اما افزایش سن، بهویژه در زنان پس از یائسگی، یکی از مهمترین عوامل خطر محسوب میشود. کاهش سطح استروژن پس از یائسگی میتواند روند از دست رفتن توده استخوانی را سریعتر کند.
البته تنها سن و جنسیت تعیینکننده نیستند. سابقه خانوادگی، ساختار بدنی، تغذیه، میزان فعالیت بدنی، برخی بیماریها و مصرف بعضی داروها نیز میتوانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.
پیش از بروز پوکی استخوان ممکن است فرد دچار کاهش تراکم استخوان یا استئوپنی شود. استئوپنی به معنای پایینتر بودن تراکم استخوان از حد طبیعی است، اما شدت آن به اندازهای نیست که در محدوده پوکی استخوان قرار بگیرد.
جدول علت و علائم پوکی استخوان در گروههای سنی مختلف گروه الگوی شایع عوامل و علتهای مهم نکته کلیدی زنان شایعتر بعد از یائسگی, در ۵ سال اول پس از یائسگی تا ۱۰٪ از توده استخوانی از دست میرود کاهش استروژن, سابقه خانوادگی شکستگی لگن, وزن پایین, مصرف طولانیمدت برخی داروها اغلب بیعلامت تا شکستگی, کاهش قد, ارزیابی ریسک و سنجش تراکم, کلسیم و ورزش منظم مردان با افزایش سن, گاهی دیرتر تشخیص داده میشود کاهش تدریجی هورمونهای جنسی, سیگار, الکل, کمبود ویتامین D, بیماریهای زمینهای, مصرف طولانیمدت کورتونها شکستگی لگن در سنین بالا میتواند جدی باشد, نیاز به غربالگری برحسب شرایط کودکان, نوجوانان نادر, استخوان نازکتر از حد طبیعی, …
