سکوت محله مسکونی «چاهتنگو» در جزیره قشم با انفجاری مهیب شکسته شد. حوالی ساعت ۳ و نیم دقیقه بامداد ۸ مرداد بود. خانهای مسکونی در چند ثانیه به تلی از آوار تبدیل شد. خانواده پنجنفرهای که در آن خانه زندگی میکردند، زیر آوار ماندند؛ پدر، مادر و فرزند یکونیمسالهشان جان خود را از دست دادند و دو کودک دیگر خانواده با جراحات شدید به بیمارستان منتقل شدند.
قشم در ماههای گذشته بارها در متن اخبار جنگ قرار گرفته است؛ از رهگیری و انهدام ریزپرندهها در نخستین روزهای درگیری تا شنیدهشدن پیاپی صدای انفجار و فعالشدن سامانههای پدافندی، از اصابت و حملات موشکی و هوایی تا آسیبدیدن برخی زیرساختها، از جمله تأسیسات آبشیرینکن، و تکرار حملات در نقاط مختلف جزیره. قشم بهدلیل موقعیت راهبردی خود در دهانه «تنگه هرمز»، به یکی از کانونهای درگیری تبدیل شد.
اما آنچه قشم را از بسیاری از مناطق دیگر متمایز میکند، تنها موقعیت ژئوپلیتیکی آن نیست. این جزیره از سال ۲۰۰۶ بهعنوان نخستین ژئوپارک جهانی «خاورمیانه» در شبکه ژئوپارکهای جهانی «یونسکو» ثبت شده است. سرزمینی که میلیونها سال تاریخ زمین را در دل خود حفظ کرده و هر سال میزبان پژوهشگران، زمینشناسان و گردشگران طبیعت از «ایران» و جهان است.
ژئوپارک جهانی قشم مجموعهای از ارزشمندترین ژئوسایتهای «ایران» را در خود جای داده است؛ «دره ستارگان» با ستونهای فرسایشی شگفتانگیز، «تنگه چاهکوه» با دیوارههای صیقلی، «غار نمکدان»، «جنگلهای حرا»، «دره تندیسها»، «بام قشم»، «جزایر ناز»، ساحل تخمگذاری لاکپشتهای پوزهعقابی، «دره شور»، «دولاب» و دیگر ژئوسایتهایی که هر یک بخشی از تاریخ زمینشناسی «خلیج فارس» را روایت میکنند.
اگرچه تاکنون گزارشی رسمی از آسیب مستقیم حملات به این ژئوسایتها منتشر نشده است، اما تداوم عملیات نظامی میتواند تهدیدی جدی برای این میراث جهانی باشد. زمانی که جان غیرنظامیان اینگونه ناچیز شمرده شود، دیگر نباید آسیب به میراث زمینشناختی و محیطزیستی در این جنگ را امری بعید بدانیم. تا امروز نیز بمبارانهای یک سال گذشته علیه «ایران»، ویرانیهای زیستی بسیاری بهجا گذاشته است.
میلیونها سال میراث زمینشناختی در تهدید
«کیمیا عجایبی»، مدرس ژئوتوریسم و ارزیاب رسمی شبکه جهانی ژئوپارکهای …
