با وجود پیشبینی برخی مدلهای اقلیمی از احتمال افزایش بارشهای پاییزی در ایران، وقوع پاییز پربارش همچنان قطعی نیست؛ در این میان مسئولان تأکید دارند که حتی درصورت تحقق این سناریو، سیاستهای مدیریت منابع آب کشور تغییر نخواهد کرد و مدیریت مصرف، ارتقای بهرهوری، حفاظت از منابع آب زیرزمینی و آمادگی در برابر سیلاب همچنان در دستور کار خواهد بود.
به گزارش روز نو، جو زمین ساختاری بههمپیوسته است و ارتباط نزدیکی با آبهای سطح زمین دارد؛ بهگونهای که تغییر در برخی عناصر اقلیمی از جمله دما و فشار هوا در یک منطقه میتواند شرایط آبوهوایی مناطق دوردست را نیز تحت تأثیر قرار دهد. این ارتباطات در علم اقلیمشناسی با عنوان «الگوهای پیوند از دور» شناخته میشوند.
یکی از مهمترین این الگوها، «النینو» است؛ پدیدهای اقلیمی که با گرمشدن دورهای و غیرعادی سطح آبهای اقیانوس آرام در مناطق استوایی رخ میدهد و میتواند الگوهای دما و بارش را در نقاط مختلف جهان تغییر دهد. تأثیرات النینو تنها به تغییرات بارشی محدود نمیشود. افزایش دمای هوا در دورههای گرم سال میتواند مصرف انرژی را افزایش دهد و در بخش کشاورزی نیز با تغییر شرایط دمایی و بارشی، امنیت غذایی را تحت تأثیر قرار دهد. افزایش احتمال وقوع آتشسوزی در مراتع و جنگلها نیز از دیگر پیامدهایی است که در برخی مناطق مورد توجه قرار میگیرد.
در ایران نیز یکی از مهمترین پرسشها درباره این پدیده، تأثیر احتمالی آن بر بارشهای پاییزی است. بررسیهای اقلیمی نشان میدهد که در برخی رخدادهای النینو، احتمال افزایش بارش در نیمه غربی، جنوبغربی و بخشهایی از جنوب کشور بیشتر میشود، هرچند این الگو در تمام دورههای النینو یکسان نیست و نمیتوان بر اساس آن، وقوع یک سال پربارش را قطعی دانست.
با این حال، طی روزهای اخیر برخی کارشناسان هواشناسی و محیطزیست از احتمال وقوع بارشهای فراتر از نرمال در پاییز امسال، بهویژه در مناطق زاگرس و دامنههای جنوبی البرز، سخن گفتهاند؛ موضوعی که در صورت تحقق میتواند احتمال آبگرفتگی، سیلاب، فرسایش خاک و زمینلغزش را افزایش دهد و برای بخشهای مختلف از جمله کشاورزی و زیرساختهای آبی کشور چالشهایی ایجاد کند.
النینو بهتنهایی تعیینکننده بارش ایران نیست
در همین زمینه، عیسی بزرگزاده …
