داروهای GLP-1 و آلزایمر در سالهای اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کردهاند. داروهایی که ابتدا برای کنترل دیابت نوع ۲ و کاهش وزن توسعه یافتند، اکنون به دلیل احتمال تأثیر بر فرآیندهای مرتبط با بیماری آلزایمر نیز مورد بررسی قرار گرفتهاند.
یک بررسی علمی جدید نشان میدهد داروهای فعالکننده گیرنده GLP-1 ممکن است بتوانند برخی از تغییرات زیستی مرتبط با آلزایمر، از جمله تجمع پروتئینهای آمیلوئید بتا و تاو را کاهش دهند. با این حال، بیشتر شواهد فعلی از مطالعات آزمایشگاهی و حیوانی به دست آمده و هنوز مشخص نیست که این داروها بتوانند در انسان از ابتلا به آلزایمر جلوگیری کنند یا روند بیماری را متوقف کنند.
این مطالعه در مجله Molecular and Cellular Neuroscience منتشر شده و توسط پژوهشگران به صورت یک مرور نظاممند از تحقیقات پیشین انجام شده است. داروهای GLP-1 و آلزایمر؛ چرا دیابت و آلزایمر به یکدیگر مرتبط هستند؟
آلزایمر شایعترین علت زوال عقل در جهان است و با تغییرات پیچیدهای در مغز همراه است. دو ویژگی اصلی این بیماری، تجمع پلاکهای آمیلوئید بتا در خارج سلولهای عصبی و تشکیل گرههای پروتئین تاو در داخل نورونها هستند.
آمیلوئید بتا پروتئینی است که در شرایط بیماری میتواند به شکل تودههایی چسبنده در مغز تجمع پیدا کند و باعث التهاب و اختلال عملکرد سلولهای عصبی شود. از سوی دیگر، پروتئین تاو که به حفظ ساختار سلولهای عصبی کمک میکند، در آلزایمر دچار تغییرات شیمیایی شده و به شکل گرههایی درمیآید که انتقال مواد ضروری داخل سلول را مختل میکنند.
پژوهشگران مدتهاست به ارتباط میان دیابت نوع ۲ و افزایش خطر ابتلا به آلزایمر توجه دارند. مقاومت به انسولین در بدن و مغز میتواند مسیرهای سلولی خاصی را مختل کند و تولید پروتئینهای مرتبط با آلزایمر را افزایش دهد. همین شباهت باعث شده دانشمندان بررسی کنند آیا داروهای تنظیمکننده قند خون میتوانند اثر محافظتی برای مغز داشته باشند. داروهای GLP-1 و آلزایمر؛ داروهای GLP-1 چگونه ممکن است بر مغز اثر بگذارند؟
داروهای GLP-1 مانند لیراگلوتاید، سماگلوتاید و دولاگلوتاید با تقلید عملکرد یک هورمون طبیعی در بدن، تولید انسولین را افزایش میدهند و به کنترل قند خون کمک میکنند.
گیرندههای این هورمون در بخشهایی …
