جشن هنر شیراز در دهه پنجاه همواره یکی از جنجالیترین و مناقشهبرانگیزترین رویدادهای فرهنگی عصر پهلوی به شمار میرفت؛ فستیوالی جاهطلبانه و پیشرو که بعدها به یکی از مهمترین کانونهای انتقاد و اعتراض نیروهای مذهبی و انقلابی علیه سیاستهای فرهنگی حکومت تبدیل شد. مرور اسناد و مطبوعات آن روزگار نشان میدهد که حتی سالها پیش از اوجگیری انقلاب، اجرای برخی آثار آوانگارد غربی در این فستیوال، چالشهای عمیقی میان برگزارکنندگان، هنرمندان خارجی و بافت سنتی جامعه ایجاد کرده بود.
براساس گزارشی که روزنامه «اطلاعات» در ۲ شهریور ۱۳۵۳ منتشر کرد، شامگاه ۳۰ مرداد همان سال، اجرای نمایشنامه آئینی «اعمال مقدس» به کارگردانی «ویکتور گارسیا» در محوطه تاریخی تختجمشید به صحنه رفت؛ اجرایی پرحاشیه که به دلیل پافشاری کارگردان بر برهنگی کامل بازیگران و نقصهای فنی، به یک تنش جدی در پشتصحنه بدل شد. جدال سرپرست گروه با برگزارکنندگان بر سر «سانسور»
«روت اسکوبار»، سرپرست گروه تئاتر گارسیا، در دفاع از آشفتگی و اجرای ناقص نمایش اعلام کرد که ممانعت مسئولان جشن هنر از برهنگی بازیگران و تأخیر در رسیدن دکورهای ماشینی، عامل این وضعیت بوده است. وی در این نشست توضیح داد:
«چون جشن هنر با برهنه شدن هنرپیشهها مخالفت کرد گارسیا نیز هر نوع مسئولیتی را در مقابل این نمایشنامه از خود سلب کرد. اما کارکنان گروه داوطلبانه حاضر شدند این نمایش را اجرا کنند و چون اجرای آن به شکل واقعی امکان نداشت، با لباس کار و تمرین به صحنه آمدند.»
اسکوبار در ادامه افزود: «ما خوشحال بودیم که در این فستیوال شرکت میکنیم و برای اولین بار این فرصت را به دست آوردهایم که بدون سانسور که در کشور ما بسیار شدید است میتوانیم کاری ارائه کنیم ولی متاسفانه دیر رسیدن وسایل به برنامه لطمه زد.»
پاسخ تند قائممقام جشن هنر: «این مردم هستند که برهنگی را نمیپذیرند»
در مقابل، «فرخ غفاری»، قائممقام وقت جشن هنر شیراز، در واکنش به سخنان اسکوبار گفت:
«وقتی... که دکور و وسایل رسید تکنسینها و مهندسین ایرانی گفتند که این وسایل بد ساخته شدهاند و قابل استفاده نیستند. همان موقع از آقای گارسیا خواهش کردیم که در فکر یک میزانسن غیرماشینی باشند؛ اما در مورد دوم چند روز قبل وقتی که برای …
