بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ ۶ میلیون لیتر کمتر، یک بحران بیشترترافیک آلودگی هوا و مصرف بنزین خودروهای فرسوده
افزایش نرخ سوم بنزین از ۵ به ۱۰ هزار تومان قرار است مصرف سوخت را کاهش دهد، اما برآوردها از کاهش حدود ۶ میلیون لیتری مصرف روزانه حکایت دارند؛ یعنی کمتر از پنج درصد مصرف کشور؛ رقمی که پرسش مهمتری را پیش میکشد: آیا دولت واقعاً در حال اصلاح اقتصاد است یا فقط بحران را چند قدم عقب میراند؟
به گزارش پایگاه خبری اسب بخار، دو برابر شدن نرخ سوم بنزین، در ظاهر تصمیمی برای مدیریت مصرف و مقابله با ناترازی سوخت است، اما وقتی مصرف روزانه بنزین کشور حدود ۱۳۰ میلیون لیتر است و اثر مورد انتظار افزایش قیمت تنها حدود ۶ میلیون لیتر کاهش مصرف برآورد میشود، نمیتوان از یک تحول اساسی سخن گفت. حتا اگر این کاهش بهطور کامل محقق شود، همچنان بیش از ۱۲۴ میلیون لیتر بنزین در روز مصرف خواهد شد.
پس مسأله اصلی باقی است؛ چرا برای چنین حجم مصرفی، همچنان مهمترین ابزار سیاستگذار افزایش قیمت است؟شوک قیمتی، اثر کوتاهمدت
تجربههای قبلی نشان دادهاند که افزایش قیمت سوخت میتواند در کوتاهمدت رفتار مصرفکننده را تغییر دهد، اما جامعه خیلی زود خود را با قیمت جدید تطبیق میدهد. هزینه سوخت وارد قیمت کالا و خدمات میشود، خانوار الگوی هزینههای خود را تغییر میدهد و بنزین گرانتر، بهتدریج به یک هزینه عادی تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، ممکن است کاهش ۶ میلیون لیتری امروز، در آینده بخشی از خود را پس بگیرد. بنابراین اگر خودروهای پرمصرف همچنان تولید شوند، ناوگان فرسوده همچنان در خیابانها تردد کند و حملونقل عمومی نتواند جایگزین مناسبی برای خودروی شخصی باشد، افزایش قیمت بنزین بیشتر شبیه ترمز موقت خواهد بود تا اصلاح مصرف.یارانهای که به هدف نمیرسد
اما مسأله بزرگتر از کاهش یا عدم کاهش مصرف، نظام یارانهای کشور است. سالهاست به جای آنکه حمایت دولت مستقیماً به خانوار هدف برسد، یارانه روی کالا و انرژی قرار گرفته است. نتیجه روشن است؛ فردی که خودرو بیشتر، سفر بیشتر یا خودروی پرمصرفتری دارد، عملاً سهم بیشتری از یارانه سوخت دریافت میکند. در مقابل، خانواری که خودرو ندارد، از بخش بزرگی از این یارانه مستقیم بهرهای نمیبرد.چرا اصلاح نمیشود؟
جواب این پرسش نیز ساده …
