به گزارش سرمایه و بورس، فعالتر شدن بازار نوآفرین میتواند نقطه عطفی در اقتصاد دانشبنیان ایران باشد؛ البته در صورتی که همزمان، نگاه ما به ارزشگذاری نیز متحول شود. در غیر این صورت، بزرگترین خطر آن است که شرکتهای فناوری را با ابزارهایی ارزشگذاری کنیم که برای کارخانههای سیمان، فولاد یا پتروشیمی طراحی شدهاند. نتیجه چنین رویکردی از پیش مشخص است یا شرکتهای نوآور کمتر از ارزش واقعی قیمتگذاری میشوند یا در مواردی بدون پشتوانه اقتصادی، با اعدادی غیرقابل دفاع مواجه خواهند شد.
اشتباه رایج آن است که هنوز سود خالص، داراییهای مشهود و نسبت P/E به عنوان نقطه شروع تحلیل معرفی میشوند؛ درحالیکه در بسیاری از شرکتهای فناوری این شاخصها نه تنها ارزش را توضیح نمیدهند، بلکه گاهی تحلیلگر را به نتیجهای کاملا نادرست میرسانند. استارتآپی که آگاهانه برای توسعه بازار هزینه میکند، ممکن است چند سال زیانده باشد، اما همزمان ارزش اقتصادی آن با سرعت افزایش یابد. این همان منطقی است که رشد شرکتهای بزرگی مانند آمازون، اوبر، اسپاتیفای و بسیاری از فینتکهای جهانی را توضیح میدهد.
در اقتصاد دیجیتال، سود محصول نهایی است، نه نقطه آغاز تحلیل. ارزش واقعی در موتور خلق سود نهفته است؛ یعنی در کیفیت کاربران، قدرت شبکه، دادههای انباشتهشده و قابلیت مقیاسپذیری. به همین دلیل، در ارزشگذاری شرکتهای فناوری، متریکهایی مانند Monthly Active Users (MAU)، Daily Active Users (DAU)، نسبت DAU/MAU، نرخ حفظ مشتری (Retention Rate)، نرخ ریزش (Churn Rate)، هزینه جذب مشتری (CAC)، ارزش طول عمر مشتری (LTV)، نسبت LTV/CAC، درآمد متوسط هر کاربر (ARPU)، درآمد تکرارشونده سالانه (ARR)، درآمد تکرارشونده ماهانه (MRR)، نرخ رشد مرکب درآمد، نرخ سوخت نقدینگی (Burn Rate)، مدت دوام نقدینگی (Runway)، نرخ تبدیل کاربران (Conversion Rate)، ارزش ناخالص تراکنشها (GMV)، تعداد تراکنش به ازای هر کاربر، سهم کاربران فعال از کاربران ثبتنامشده و ضریب اثر شبکه (Network Effect Coefficient)، در بسیاری از موارد از سود خالص اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
متاسفانه در کشورمان هنوز مشاهده میشود که گزارشهای ارزشگذاری حتی اشارهای به بسیاری از این شاخصها ندارند. گویی ارزش یک نئوبانک هیچ تفاوتی با ارزش یک کارخانه تولیدی ندارد. …
