قاچاق سوخت سهم مهمی در هدررفت بنزین دارد، اما ماجرای ناترازی فقط به همین یک عامل خلاصه نمیشود. وقتی مصرف روزانه از تولید داخلی جلو میزند، میلیونها خودروی فرسوده همچنان در خیابانها تردد میکنند و اسقاط هم از برنامه عقب مانده، طبیعی است که شکاف میان تولید و مصرف هر روز بیشتر خودش را نشان دهد. در چنین شرایطی، حتی اگر قاچاق هم مهار شود، مسئله بنزین بدون اصلاح مصرف و ناوگان خودرو حل نخواهد شد.
رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت و مدیریت راهبردی انرژی که مسئولیت اجرای طرح تازه دولت درباره بنزین را بر عهده دارد، اخیراً اظهاراتی جنجالی درباره قاچاق سوخت مطرح کرده است. اسماعیل سقاب اصفهانی گفته است: «هر دو جناح سیاسی کشور در قاچاق سوخت دست دارند و اگر بخواهم دکان آنها را تعطیل کنم، شیشههایم را خرد میکنند.» سخنانی که بازتاب زیادی پیدا کرد و بار دیگر موضوع ابعاد و پشتپرده قاچاق سوخت را به صدر بحثها آورد.
برآوردهای رسمی و رسانهای نشان میدهد حجم قاچاق سوخت رقم کوچکی نیست و برخی تخمینها از خروج روزانه حدود ۲۵ تا ۳۱ میلیون لیتر بنزین حکایت دارد. با این حال، پرسش اصلی این است که آیا میتوان تمام بحران بنزین کشور را به قاچاق نسبت داد؟ و مهمتر از آن، اگر قاچاق بهطور کامل مهار شود، ناترازی بنزین ایران برطرف خواهد شد؟ پاسخ کوتاه، منفی است. بنزین ایران کجا کم میآورد؟
به گزارش رویداد۲۴، ایران در سالهای اخیر با فاصله فزاینده میان تولید و مصرف بنزین مواجه شده است. آمارهای رسمی و اظهارات مسئولان نیز نشان میدهد این فاصله دیگر یک اختلاف کوچک و مقطعی نیست.
در مرداد ۱۴۰۵، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرد ظرفیت تولید بنزین به حدود ۱۳۰ میلیون لیتر در روز رسیده، در حالی که مصرف در برخی روزهای اخیر تا حدود ۱۵۳ میلیون لیتر در روز افزایش یافته است. به گفته او، در جریان جنگ نیز حدود ۲۳۰ هزار بشکه از ظرفیت تولید کشور از دست رفته که نزدیک به نیمی از آن تاکنون بازیابی شده است.
یعنی در این مقطع، اگر عدد ۱۵۳ میلیون لیتر را مبنا قرار دهیم، تولید داخلی حدود ۱۳۰ میلیون لیتر است و فاصلهای نزدیک به ۲۳ میلیون لیتر در روز میان تولید و مصرف وجود دارد؛ به بیان سادهتر، تولید داخلی حدود ۸۵ درصد مصرف روزانه را پوشش میدهد …
