وقتی از بلندترین کوه جهان صحبت می کنیم، تقریبا همه به یاد اورست می افتند؛ قله ای که در مرز نپال و تبت قرار دارد و با ارتفاع 8848.86 متر از سطح متوسط دریا، بالاترین نقطه خشکی های زمین به شمار می رود. اما یک نکته جالب وجود دارد: اگر معیار اندازه گیری را تغییر دهیم، اورست دیگر در رتبه نخست نیست.
اورست؛ بلندترین قله نسبت به سطح دریا
اورست در هیمالیا قرار دارد و ارتفاع قله آن حدود 8849 متر بالاتر از سطح متوسط دریاست. به همین دلیل، وقتی ارتفاع کوه ها را به شیوه معمول جغرافیایی و از سطح دریا مقایسه می کنیم، اورست بدون رقیب در جایگاه نخست قرار می گیرد. ناسا نیز اورست را بلندترین کوه زمین از نظر ارتفاع نسبت به سطح دریا معرفی می کند.
اما سطح دریا تنها نقطه مرجعی نیست که می توان برای اندازه گیری ارتفاع یک کوه در نظر گرفت.
چیمبورازو؛ قله ای که از مرکز زمین دورتر است
در اکوادور، آتشفشانی به نام چیمبورازو قرار دارد که ارتفاع قله آن حدود 6268 متر از سطح دریاست؛ یعنی تقریبا 2580 متر پایین تر از قله اورست.
با این حال، قله چیمبورازو از یک نظر منحصر به فرد است: این قله دورترین نقطه سطح زمین از مرکز سیاره محسوب می شود.
دلیل این اتفاق به شکل واقعی زمین مربوط می شود. زمین یک کره کامل نیست و در ناحیه استوا بر اثر چرخش سیاره کمی برآمده تر است. چیمبورازو تنها حدود 1 درجه در جنوب خط استوا قرار دارد و بنابراین قله آن روی بخش برجسته تر زمین واقع شده است.
در نتیجه، اگر به جای سطح دریا، فاصله قله ها از مرکز زمین را اندازه بگیریم، چیمبورازو از اورست جلو می افتد. طبق داده های NOAA، قله چیمبورازو بیش از 2072 متر دورتر از مرکز زمین قرار دارد. به بیان ساده، قله چیمبورازو از نظر هندسی اندکی «بیرون تر» از قله اورست قرار گرفته است.
پس چرا همیشه می گوییم اورست بلندترین کوه دنیاست؟
چون در جغرافیا، ارتفاع کوه ها معمولا نسبت به سطح متوسط دریا بیان می شود. با این معیار، اورست با ارتفاع نزدیک به 8849 متر همچنان بلندترین نقطه روی خشکی های زمین است.
بنابراین جمله «اورست بلندترین قله دنیا نیست» کمی گمراه کننده است. دقیق تر این است که بگوییم:
اورست بلندترین قله زمین نسبت به سطح دریاست، اما چیمبورازو دورترین قله از مرکز زمین …
