هفت صبح، شیرین فیروزبخت| در ماههای اخیر، بازار حملونقل دریایی کانتینری در مسیرهای اصلی ورود کالا به ایران با جهشی بیسابقه در نرخها روبهرو شده است. ترکیب دو عامل اصلی، یعنی افزایش شدید قیمت سوخت کشتیرانی و بروز مجموعهای از مسائل لجستیکی از جمله ناامنی مسیرهای دریایی، افزایش حق بیمه محمولهها و طولانیتر شدن زمان انتظار در بنادر، هزینه حمل هر کانتینر ۴۰ فوت را در برخی مسیرها تا بیش از بیست برابر افزایش داده است. این افزایش نرخ بهطور مستقیم بر قیمت تمامشده کالاهای وارداتی، از قطعات صنعتی گرفته تا کالاهای اساسی، اثر گذاشته و نگرانی فعالان اقتصادی و واردکنندگان را برانگیخته است.
دلایل جهش نرخها
فعالان بازار حملونقل دریایی میگویند آغاز درگیریهای نظامی در منطقه، آرامش نسبی چند سال اخیر در خطوط کشتیرانی خلیج فارس و دریای عمان را برهم زده است. صاحبان کشتی برای پوشش ریسک تردد در آبهای ناامن، حق بیمه را چندین برابر کردهاند و همین موضوع مستقیماً روی کرایه حمل هر کانتینر اثر گذاشته است. از سوی دیگر، افزایش قیمت جهانی سوخت کشتیرانی (بانکر)، هزینه عملیاتی هر سفر دریایی را بالا برده و شرکتهای کشتیرانی برای جبران این هزینه، نرخهای جدیدی را به بازار تحمیل کردهاند. مسائل لجستیکی نیز به همان اندازه در این جهش قیمتی نقش داشتهاند.
بسیاری از خطوط کشتیرانی بینالمللی برای کاهش ریسک، مسیرهای خود را تغییر داده یا تعداد سفرهای مستقیم به بنادر ایران را کاهش دادهاند. این موضوع باعث شده تعداد محدودی از کشتیها و شرکتهای حمل، مسیرهای پرتقاضا را پوشش دهند و همین کمبود عرضه، بهخودیخود نرخها را بالا برده است. طولانیتر شدن زمان انتظار برای تخلیه و بارگیری در بنادر، افزایش هزینههای توقف (دموراژ) و پیچیدهتر شدن فرایندهای گمرکی نیز از دیگر عواملی است که کارشناسان حملونقل بینالمللی به آن اشاره میکنند.
مقایسه نرخها پیش و پس از جنگ
بر اساس قیمتهایی که هفت صبح از فعالان حوزه حملونقل کانتینری دریافت کرده، نرخ حمل هر کانتینر ۴۰ فوت در شش مسیر اصلی ورودی به ایران به شرح جدول زیر تغییر کرده است.
ارقام بر اساس هر کانتینر ۴۰ فوت …
