بارندگی خیابان‌ها را قفل کرد
گروه اجتماعی: باران از جمعه‌شب ادامه داشت و صبح شنبه، شانزدهم آبان، به ترافیک آغاز هفته رسید. خودروها در بزرگراه‌ها و خیابان‌های اصلی کند پیش می‌رفتند و تصاویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، آب‌گرفتگی معابر و دشواری عبور خودروها را نشان می‌داد. در ویدئویی منتسب به پل صدر نیز آب از ارتفاع به مسیر پائین می‌ریخت؛ یکی از نشانه‌های وضعیت بارانی پایتخت در فضای مجازی. مدیریت شهری از آماده‌باش نیروها خبر داد و وقوع آب‌گرفتگی منجر به انسداد معابر را رد کرد. در مقابل، گزارش‌ها از افزایش زمان سفر صبحگاهی تا حدود دو برابر روزهای معمول حکایت داشت. روش محاسبه این برآورد منتشر نشده اما گزارش پلیس راهور و توضیحات اتوبوسرانی نیز سنگینی ترافیک و طولانی شدن سفرها را تأیید می‌کند.
معبر باز بود، حرکت دشوار
پلیس راهور صبح شنبه، ترافیک شرق به غرب بزرگراه صدر از کامرانیه تا مدرس، بابایی از هنگام تا پل امام علی و سلیمانی از امام علی تا سیدخندان را سنگین اعلام کرد. بنابراین گرفتاری صبحگاهی صرفاً برداشت کاربران شبکه‌های اجتماعی نبود و در گزارش رسمی ترافیک نیز بازتاب داشت. با این حال پاسخ اولیه شهرداری بر «مسدود نشدن معابر» متمرکز بود. علیرضا جعفری، مدیرکل خدمات شهری، آب‌گرفتگی‌ها را جزئی توصیف کرد و از تلاش کارگران برای رفع آنها گفت. این معیار، تمام تجربه شهروندان را توضیح نمی‌دهد: خیابانی که بسته نشده همچنان می‌تواند به‌دلیل تجمع آب، بخشی از ظرفیت عبور خود را از دست بدهد و صف خودروها را به مسیرهای اطراف منتقل کند.
لایروبی کامل، پروژه ناتمام
مهم‌ترین بخش توضیحات شهرداری، پذیرش احتمال اختلال در نقاطی بود که طرح بهسازی انهار و اجرای کانیوها هنوز تکمیل نشده است. جعفری گفت این ناتمامی می‌تواند در بعضی مناطق، هدایت آب‌های سطحی را با مشکل روبه‌رو کند. او همزمان از لایروبی کامل مسیرها پیش از بارندگی خبر داد و احتمال ورود دوباره زباله و تنگ شدن مسیر کانال‌ها را مطرح کرد. این توضیح، مسئولیت مدیریت شهری تحت اداره علیرضا زاکانی را مشخص‌تر می‌کند. وقتی محل پروژه‌های ناتمام معلوم است، آمادگی باید شامل مراقبت ویژه از همان نقاط باشد. اعلام مجموع عملیات لایروبی، بدون ارائه وضعیت نقاط مسئله‌دار، نشان نمی‌دهد مسیر آب هنگام بارندگی پیوسته چه عملکردی داشته است. ورود زباله به کانال نیز نیاز به بازدید و پاک‌سازی مجدد را از بین نمی‌برد.
هشدار بود، نیرو هم مستقر بود
شهرداری می‌گوید، نیروهای خدمات شهری و ماشین‌آلات از ۴۸ ساعت قبل آماده بوده‌اند. همچنین ۱۳۸ ایستگاه آتش‌نشانی در آماده‌باش قرار گرفته و نیروهای عملیاتی در ۱۵ نقطه پرخطر مستقر شده‌اند. پس نمی‌توان گفت، بارش کاملاً غافلگیرکننده بوده یا هیچ اقدامی انجام نشده است. نقد دقیق‌تر، متوجه نتیجه این آمادگی و کفایت استقرارهاست. صبح شنبه، جلسه ویژه شورای معاونان شهرداری نیز برای مدیریت پیامدهای بارندگی برگزار شد. گزارش جلسه از صدور دستورها خبر می‌دهد اما نقشه عمومی نقاط آب گرفته، زمان رفع مشکل و میزان اختلال هر مسیر را ارائه نمی‌کند. برای ارزیابی عملکرد، این اطلاعات از تعداد نشست‌ها کاربردی‌تر است.
اتوبوس هم در ترافیک ماند
مهدی علیزاده، مدیرعامل اتوبوسرانی، اعلام کرد ناوگان با ظرفیت موجود فعال است اما بارندگی، لغزندگی و ترافیک، حرکت اتوبوس‌ها و زمان‌بندی سفرها را کند کرده است. این تأیید رسمی نشان می‌دهد، هزینه ازدحام فقط به استفاده‌کنندگان خودروی شخصی تحمیل نشده؛ مسافران حمل‌ونقل عمومی نیز گرفتار همان شبکه معابر بوده‌اند. رسانه‌ها از افزایش استفاده از خودرو به‌جای موتور و مترو را از عوامل ازدحام دانسته است. با این حال بدون آمار مسافر و شمارش تردد، سهم این جابه‌جایی روشن نیست. نسبت دادن وضعیت امروز به انتخاب شهروندان، سهم آب‌گرفتگی و کیفیت خدمات جایگزین را نادیده می‌گیرد. باران شدید می‌تواند، سرعت شهر را کاهش دهد؛ مسئله عملکرد شهرداری، اندازه این کاهش و مدت ماندگاری آن است. اکنون پاسخ عملی به گزارش‌های صبح شنبه، انتشار فهرست نقاط آسیب‌پذیر، وضعیت پروژه‌های ناتمام و زمان مداخله نیروهاست. مدیرکل خدمات شهری گفته، تکمیل طرح انهار مشکلات را برطرف می‌کند؛ شهروندانی که امروز در مسیر ماندند هنوز زمان تکمیل همان طرح را نمی‌دانند.
