عصب‌شناسان توانستند رویاها را مهندسی کنند

ایرنا/پژوهشگران دانشگاه نورث‌وسترن با پخش صداهای خاص در مرحله عمیق خواب، محتوای رویاها را تغییر دادند و موفق شدند میزان حل مسائل دشوار را بیش از دو برابر افزایش دهند.

روانشناسان مدت‌هاست متوجه شده‌اند که فاصله‌گرفتن موقت از یک مساله سخت می‌تواند بعداً منجر به درک ناگهانی آن شود، اما مطالعه علمی روی رویاها کار سختی بوده چون پژوهشگران به‌ندرت راه مطمئنی برای هدایت محتوای رویاهای شخصی، بدون بیدارکردن شخص، یافته‌اند.

گروهی از متخصصان علوم اعصاب دانشگاه نورث‌وسترن شواهدی ارائه کرده‌اند که نشان می‌دهد می‌توان محتوای رویاها را در یک محیط کنترل‌شده هدایت کرد. این دستاورد، اعتبار علمی این فرضیه را افزایش می‌دهد که مرحله خواب رم (مرحله رویا) ممکن است بستری مناسب برای شکوفایی تفکر خلاق باشد.

در این مطالعه، دانشمندان از روشی به نام بازفعال‌سازی هدفمند حافظه استفاده کردند. در حالی که شرکت‌کنندگان خواب بودند، پژوهشگران صداهای خاصی پخش کردند که به تلاش‌های قبلی آن‌ها برای حل معماها مرتبط بود. هدف این صداها یادآوری مسائل حل‌نشده به مغز و ایجاد محتوای مرتبط با آن در رویا بود. این صداها هنگامی پخش می‌شد که فعالیت مغزی تأیید می‌کرد شرکت‌کنندگان کاملاً به خواب رفته‌اند.

نتیجه شگفت‌انگیز: دوبرابر شدن شانس حل مساله

نتیجه این کار ساده اما هوشمندانه، شگفت‌انگیز بود. هفتاد و پنج درصد از شرکت‌کنندگان گزارش دادند که رویاهایشان شامل عناصری مرتبط با معماهای حل‌نشده بود. معماهایی که به رویاها راه یافتند، پس از بیداری با موفقیت ۴۲ درصدی حل شدند؛ این رقم برای معماهای دیگر تنها ۱۷ درصد بود.

جالب‌تر آنکه، این تأثیر حتی در رویاهای معمولی هم دیده شد؛ برای مثال، یکی از شرکت‌کنندگانی که صدای مرتبط با جنگل (مثل خش‌خش برگ یا صدای حیوانات) را در خواب شنیده بود، با این رویا بیدار شد که در حال قدم‌زدن در یک جنگل است. دیگری که صدای مرتبط با یک مکان دیگر را شنیده بود، در رویا خود را در آن مکان تصور کرد. این مشاهدات نشان می‌دهد صداها موفق شدند محتوای رویاها را، حتی بدون آگاهی فرد، به سمت موضوعات ازپیش‌تعیین‌شده هدایت کنند.

آینده نزدیک: نسخه خواب برای مشکلات بیداری

این کشف، دریچه‌ای تازه به سوی مهندسی خواب گشوده است. کن پالر (Ken Paller)، استاد ارشد این پژوهش می‌گوید: بسیاری از معضلات امروز دنیا، راه‌حل‌های خلاقانه می‌خواهند. اگر بهتر بفهمیم مغز چطور در خواب ایده‌های نو می‌سازد، شاید بتوانیم از خواب به‌عنوان یک ابزار قدرتمند برای حل مساله استفاده کنیم.

قدم بعدی: خواب‌درمانی برای ذهن

هدف بعدی پژوهشگران، استفاده از این روش برای کشف دیگر فایده‌های رویا، مثل کمک به مدیریت احساسات و یادگیری بهتر، است. شاید روزی برسد که پزشکان به جای یک قرص، یک دستور رویا برای تقویت خلاقیت و سلامت روانتان تجویز کنند.