دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: وحدت حوزه و دانشگاه با گفت‌وگوی عمیق علم و دین محقق می‌شود

ایرنا/ بیرجند - ایرنا - دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تاکید بر اینکه وحدت حوزه و دانشگاه صرفا هم‌نشینی نهادی نیست، گفت: تحقق واقعی این وحدت در گرو تعامل بنیادین و کاربردی علم و دین، گفت‌وگوی آزاد علمی و پرهیز از سیاست‌زدگی در ساحت دانش است.

به گزارش خبرنگار ایرنا، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه روز یکشنبه در همایش وحدت حوزه و دانشگاه و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای حوزه و دانشگاه در بیرجند، اظهار کرد: وحدت حوزه و دانشگاه از مطالبات جدی اندیشمندان پیش و پس از انقلاب اسلامی بوده و با تاکید امام خمینی(ره) به‌عنوان یک سند سیاستی در جمهوری اسلامی نهادینه شده است.

وی با بیان اینکه برداشت‌های سطحی از مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه رایج شده است، افزود: مقصود از این وحدت، ادغام نهادی یا یکسان‌سازی ساختاری حوزه و دانشگاه نیست، بلکه سخن از پیوند عمیق معرفتی در پرتو تعامل علم و دین است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان تجربیات شخصی خود در تحصیل و تدریس در حوزه و دانشگاه بیان کرد: در دهه‌های گذشته، تعامل علمی میان حوزویان و دانشگاهیان به‌صورت عملی وجود داشته و اساتید دانشگاه در حوزه و اساتید حوزه در دانشگاه به تدریس پرداخته‌اند؛ این تعامل نه‌تنها ممکن، بلکه ضروری است، زیرا هیچ‌یک از این دو نهاد بی‌نیاز از دیگری نیست.

وی با تبیین مفهوم تعامل علم و دین، این مسئله را در دو ساحت «بنیادین» و «کاربردی» مورد بررسی قرار داد و بیان کرد: در ساحت بنیادین، مباحث فلسفه علم و فلسفه دین مطرح است که در برخی علوم طبیعی مانند زیست‌شناسی، فیزیک و شیمی، ممکن است به‌ظاهر چالش‌هایی میان یافته‌های علمی و متون دینی مشاهده شود.

حجت‌السلام و المسلمین خسروپناه در خصوص نظریه تکاملی داروین تصریح کرد: طرح این نظریه به‌معنای الحاد داروین نبود و در طول زمان نیز خود این نظریه دچار تحول و بازنگری شده است؛ همان‌گونه که در زیست‌شناسی جدید، مباحث ژنتیک و اپی‌ژنتیک افق‌های تازه‌ای گشوده‌اند.

وی ادامه داد: در تاریخ معاصر ایران نیز گفت‌وگوهای علمی میان اندیشمندان دینی و دانشگاهی، از جمله علامه طباطبایی و مرحوم دکتر یدالله سحابی، نمونه‌ای از تعامل عالمانه و اخلاقی علم و دین است.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اهمیت مباحث نوپدید علمی همچون فیزیک کوانتوم و فناوری‌های کوانتومی عنوان کرد: اگر دانشگاه‌ها در این حوزه‌ها فعال نباشند، در آینده‌ای نزدیک وابستگی علمی ایجاد خواهد شد؛ از این‌رو اسناد ملی هوش مصنوعی و فناوری کوانتوم در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب و وارد مرحله اجرا شده است.

وی با تاکید بر پیشرفت‌های علمی کشور یادآور شد: بخش عمده دستاوردهای دفاعی، صنعتی و فناوری ایران حاصل تلاش اساتید و دانشمندان دانشگاهی متعهد است که با وجود تحریم‌ها و مشکلات، مسیر جهاد علمی را با قدرت ادامه داده‌اند.

حجت‌السلام و المسلمین خسروپناه همچنین با اشاره به رشد قابل‌توجه حوزه‌های علمیه در دهه‌های اخیر گفت: در حوزه‌های علمیه، پیشرفت‌هایی در فقه تخصصی، فلسفه‌های مضاف، فقه پزشکی، فقه اقتصاد و فقه حکمرانی صورت گرفته که نشان‌دهنده تکامل علمی حوزه‌ است و هرگونه ادعای رکود علمی حوزه یا دانشگاه نادرست است.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، ساحت کاربردی تعامل حوزه و دانشگاه را ناظر به حل مسائل اجتماعی دانست و افزود: در علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه وظیفه توصیف وضع موجود را بر عهده دارد و حوزه با بهره‌گیری از قرآن و سنت، انسان مطلوب را ترسیم می‌کند؛ پیوند این دو ساحت، امکان اصلاح و بهبود وضعیت اجتماعی را فراهم می‌سازد.

حجت‌السلام و المسلیمن خسروپناه با تاکید بر لزوم سعه‌صدر، حلم و تحمل در گفت‌وگوهای علمی تصریح کرد: اختلاف نظر در علم و دین طبیعی است اما شرط پیشرفت، پرهیز از تحزب‌گرایی و سیاست‌زدگی در عرصه علم است؛ زیرا سیاست‌زدگی به علم و دین آسیب می‌زند.

وی با یادآوری منویات رهبر معظم انقلاب در خصوص آزاداندیشی و نظریه‌پردازی، گفت: پیشرفت کشور در گرو تعامل عمیق حوزه و دانشگاه، گفت‌وگوی علمی آزاد و تربیت عالمان زمان‌شناس است و امیدواریم این مسیر با قوت ادامه یابد.