تغییر رویکرد آموزش‌وپرورش از مداخله‌گری به پیشگیری چندلایه سلامت روان

سمیه سادات ابراهیمی، مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش و پرورش در گفت‌و‌گو با خبرنگار برنا درباره رویکرد این وزارتخانه در حوزه آموزش تاب‌آوری و حمایت روانی ـ اجتماعی دانش‌آموزان اظهار کرد: رویکرد ما در سال‌های اخیر از مداخله‌گری صرف به پیشگیری چندلایه تغییر یافته است. در شرایط بحرانی، نخستین اولویت آموزش و پرورش ایجاد امنیت روانی و ثبات هیجانی برای دانش‌آموزان است.

وی افزود: با استقرار نظام مراقبت اجتماعی دانش‌آموزان «نماد»، مدرسه به عنوان یک محیط امن و حمایتگر تعریف شده است. در بحران‌ها نیز تلاش می‌کنیم با تکیه بر حمایت‌های روانی و اجتماعی، زمینه بازگشت سریع دانش‌آموزان به روند عادی آموزش را فراهم کنیم.

مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی با اشاره به شیوه‌های آموزش تاب‌آوری در مدارس گفت: آموزش‌ها به صورت چندبعدی طراحی شده است. در دوره ابتدایی از روش‌های بازی‌محور برای آموزش مهارت‌هایی مانند حل مسئله و مدیریت هیجان استفاده می‌شود. همچنین حلقه‌های گفت‌وگوی کلاسی، فعالیت‌های گروهی و پروژه‌محور و تولید محتوای آموزشی در شبکه شاد از دیگر برنامه‌های این حوزه است.

وی ادامه داد: در مدارس تلاش می‌شود مفاهیم مرتبط با تاب‌آوری، خودتنظیمی، مدیریت استرس و حل مسئله در فعالیت‌های آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان نهادینه شود تا آنان بتوانند در مواجهه با مشکلات و بحران‌ها عملکرد مناسب‌تری داشته باشند.

ابراهیمی با تاکید بر نقش معلمان در ارتقای تاب‌آوری دانش‌آموزان تصریح کرد: معلمان نخستین افرادی هستند که تغییرات رفتاری دانش‌آموزان را مشاهده می‌کنند به همین دلیل آموزش‌های لازم برای شناسایی نشانه‌های اضطراب، استرس و آسیب‌های روانی به آنان ارائه می‌شود تا بتوانند در زمان مناسب اقدامات حمایتی لازم را انجام دهند.

وی افزود: مشاوران مدارس نیز دوره‌های تخصصی مداخله در بحران، مدیریت سوگ، کمک‌های اولیه روان‌شناختی و افزایش تاب‌آوری را طی می‌کنند. همچنین مدیران مدارس در حوزه مدیریت فضای روانی مدرسه و نحوه تعامل مؤثر با خانواده‌ها آموزش می‌بینند.

ابراهیمی با اشاره به اهمیت استمرار آموزش در شرایط بحرانی گفت: حفظ ارتباط دانش‌آموز با مدرسه و فرآیند یادگیری یکی از عوامل مهم کاهش اضطراب و افزایش احساس امنیت است از این رو در شرایط اضطراری نیز از ظرفیت‌های آموزش حضوری و مجازی برای تداوم آموزش بهره می‌بریم.

وی نقش خانواده‌ها را در این زمینه بسیار مهم دانست و اظهار کرد: خانواده‌ها بازوی اصلی آموزش و پرورش در حوزه سلامت روان هستند. برگزاری کارگاه‌های والدگری مثبت، آموزش روش‌های گفت‌و‌گو با فرزندان در شرایط بحرانی و ارائه محتوای آموزشی از طریق شبکه شاد از جمله برنامه‌هایی است که برای والدین در نظر گرفته شده است.

مدیرکل امور تربیتی، مشاوره و مراقبت در برابر آسیب‌های اجتماعی در پایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی ما تبدیل هر مدرسه به پایگاه سلامت روان است تا هیچ دانش‌آموزی در مواجهه با آسیب‌ها، بحران‌ها و چالش‌های زندگی بدون حمایت و پشتیبانی باقی نماند.