تفاهم ایران و آمریکا احتمالا به مجلس می‌آید/ عقلا بر ایران حاکم شوند، آرام‌آرام کار از دست تندروها خارج می‌شود

احمد بخشایش اردستانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره این‌که اگر تفاهم‌نامه‌ای میان ایران و ایالات متحده به امضا برسد آیا این تفاهم‌نامه به صحن مجلس باید آورده شود و نمایندگان درباره آن تصمیم‌گیری کنند، گفت: چیزی که مورد بحث قرار گرفته یک  تفاهم‌نامه است، توافق‌نامه که نیست. این تفاهم‌نامه مقدمه توافق است.

این عضو کمیسیون امنیت ملی  و سیاست‌خارجی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: اصل ۷۷ قانون اساسی بیان می‌کند هنگامی که توافق‌نامه‌هایی  بین دو کشور به امضا می‌رسد، باید در مجلس شورای اسلامی مورد تصویب قرار گیرد و سپس به شورای نگهبان ارسال شده و تأیید و تصویب شود. اما اینکه آیا تفاهم‌نامه هم نیاز به تصویب دارد یا خیر، به طور متغییر چون احتمال ضعیفی داده می‌شود که این تفاهم به صلح برسد، احتمالاً خود تفاهم هم در مجلس مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت و دولت هم بی‌علاقه نیست که تفاهم‌نامه را به مجلس بیاورد.

وی درباره امضاء تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا برای رسیدن به یک توافق در مورد بحث‌های میان دو کشور بیان کرد: اینکه تفاهم‌نامه خوب است یا بد؛ طبیعتاً پایان هر جنگی صلح است. نمی‌شود که تا قیامت جنگ کرد. در جمهوری اسلامی، طی ۴۷ سال گذشته، ما چهار جنگ داشته‌ایم، خیلی چیز جالبی نیست. البته که مقصر آنها هستند ولی وقتی که این تفاهم‌نامه امضا شد، هم در آمریکا جشن می‌گیرند و هم در ایران، همان‌طور که وقتی جنگ هشت ساله تمام شد، در عراق و ایران هر دو کشور جشن گرفتند.

این نماینده مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه کشور نیاز به صلح دارد، تاکید کرد: ما بسیار پیش آمده‌ایم. همین که در مقابل ابرقدرتی مثل آمریکا دوام و تاب آوردیم، نترسیدیم، با آنها جنگیدیم و به‌خوبی از خود رشادت نشان دادیم، کفایت می‌کند. معمولا کشوری نبوده که تا به حال، بعد از جنگ جهانی دوم، در مقابل آمریکا قرار بگیرد و از هم نپاشد.

وی یادآور شد: آمریکا کشوری است که یک شبه می‌آید رئیس‌جمهور ونزوئلا را برمی‌دارد و کار را تمام می‌کند. حالا ما آمدیم، ۴۰ روز  در مقابل این کشور مقاومت کردیم و ایستادیم. آنها ضرباتی به ما زدند و ما هم ضرباتی در منطقه به آنها زدیم اما امروز به هر صورت، کشور نیاز به صلح دارد. مردم نیاز به آرامش دارند. مردم می‌خواهند زندگی آرام و راحتی داشته باشند، دلهره و  ترس نداشته باشند، حیران نباشند که آیا فردا حمله می‌شود یا نمی‌شود.

این نماینده مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: از سوی دیگر عده‌ای هم هستند که آخرالزمانی فکر می‌کنند و می‌گویند میان حق و باطل؛ باید باطل را محو کرد. مگر می‌شود آمریکا را از کره زمین محو کرد؟ خیر چون آنها خودشان را صاحب قدرت و ابزار می‌دانند. همین که ایران توانسته سر بلند کند و در واقع خود را آرام‌آرام در طول زمان، ان‌شاءالله، به‌عنوان یک ابرقدرت مطرح کند، خودش پیروزی است و این تفاهم‌نامه نیاز کشور ما بود.

وی با طرح این پرسش که آیا ما امتیازی داده‌ایم یا نداده‌ایم، گفت: در پایان جنگ‌ها، همه چیز مینیمایز می‌شود؛ یعنی با حداقل انرژی، حداکثر امتیاز به دست می‌آید. این‌طور نیست که همه امتیازات را یک کشور بگیرد و همه باخت‌ها برای کشور دیگر باشد. آن مذاکره در واقع می‌شود باخت ـ برد. همه چیز باید برد ـ برد باشد؛ یعنی هم ایران ببرد، هم آمریکا ببرد، هم اسرائیل ببرد. الان اسرائیل ناراحت است و می‌گوید اهداف من برآورده نشده است. اهداف آمریکا هم به‌طور کامل برآورده نشده؛ بخشی از اهداف آمریکا برآورده شده و بخشی از اهداف ما هم برآورده می‌شود. این‌طور نیست که مباحث نظام بین‌الملل را مانند مسائل داخلی در نظر بگیریم. مثلاً در داخل، کسی که اشتباه می‌کند، قوه قضائیه و قانون بر او مسلط می‌شوند. اما در نظام بین‌الملل، دو کشور از لحاظ حاکمیتی و قدرتی تقریباً در یک موازنه به سر می‌برند.

بخشایش اردستانی در پاسخ به این‌که مسئله‌ای که مطرح می‌شود این است چه تضمینی وجود دارد تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا توسط ترامپ به صورت کامل اجرا شود، گفت: اشکال ندارد، ترامپ زیر تعهدات خودش بزند. مگر قرار است همه جنگ‌ها وقتی به صلح منجر می‌شوند، صلح استمرار داشته باشد؟ این عقلانیت است که باید استمرار داشته باشد. اگر ترامپ عقل داشته باشد، این تفاهم را نگه می‌دارد؛ اگر عقل نداشته باشد، باز منجر به جنگ می‌شود.

وی یادآور شد: مگر در سراسر تاریخ، جنگ نبوده و بعد صلح نشده و باز جنگ نشده است؟ انگیزه‌ها متفاوت‌اند. اینکه حالا ما نیت‌خوانی کنیم و بگوییم ترامپ آیا به تفاهم‌نامه عمل می‌کند یا نمی‌کند، ما هم  متناظر با او عمل می‌کنیم. اگر ایشان به تفاهم‌نامه عمل کرد، ما هم به تفاهم عمل می‌کنیم؛ اگر ایشان عمل نکرد، ما هم عمل نمی‌کنیم. اینکه بخواهیم تضمین بدهد که مثلاً به تفاهم‌نامه عمل کند و زیر آن نزند، من فکر نمی‌کنم چنین چیزی طبیعی باشد یا اساساً نباید چنین انتظاری داشت. به خاطر اینکه انگیزه‌ها متفاوت است و صحنه‌های نظام بین‌الملل شاید در آینده شرایط دیگری را رقم بزنند.

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی بیان کرد: وقتی افق را نگاه می‌کنیم، آمریکا درس گرفت و متوجه شد که نمی‌تواند ایران را شکست دهد. ایران متوجه شد که ترسش از آمریکا ریخته است. ایران متوجه شد که می‌تواند تنگه هرمز را هر وقت بخواهد ببندد. این جنگ یک ابزار در اختیار ایران قرار داد و اصلاً تنگه هرمز را در حاکمیت ایران تثبیت کرد.

وی تاکید کرد: بعد از ۶۰ روز، ما می‌توانیم در مقابل خدماتی که ارائه می‌دهیم، یک‌سری صندوق‌های بیمه‌ای، صندوق غذا، صندوق سوخت و صندوق محیط‌زیست ایجاد کنیم و کشتی‌ها را مجبور کنیم که این خدمات را دریافت کنند و در مقابل، عوارض بپردازند. نکته دیگر این است که  شما نمی‌توانید از ابتدا همه آرزوها و آمال را صددرصد محقق کنید و بگویید مثلاً ما پیروز جنگ شده‌ایم، چراکه  آمریکا ابرقدرت است و اجازه نمی‌دهد و مشاهده هم کردیم  که وقتی حمله می‌کند، چگونه حملات را غافلگیرانه انجام می‌دهد و سرمایه‌های ما را از بین می‌برد. 

بخشایش اردستانی تاکید کرد: جنگ است. نمی‌شود این روش را ادامه داد و مثلاً جنگ را باز هم ادامه داد. این ۴۰ روز را ۴۰ روز دیگر ادامه می‌دادیم چه می‌شد؟. همین وضع امروز، ۴۰ روز آینده هم ادامه داشت، باز باید به صلح بیانجامد و باز باید به تفاهم منجر می‌شد. همین که تفاهم می‌کنیم که نمی‌خواهیم بجنگیم و آنها می‌خواهند بجنگند، خود این بسیار خوب است. ما توانستیم تقریباً آمریکا را به این نقطه برسانیم.

وی ادامه داد: امروز وقتی ترامپ با نتانیاهو صحبت می‌کند، الان به او توهین می‌کند. مشاهده کردیم ترامپ  در مصاحبه‌ اخیرش گفت: «اگر من نبودم، تو از بین رفته بودی. من بودم که بهتر از همه رؤسای جمهور آمریکا به تو کمک کردم. حالا شلتاق می‌اندازی؟ حالا بی‌معرفتی می‌کنی؟ حالا به لبنان حمله می‌کنی؟» این صحبت‌ها را واقعا بیان کرد؛ نه اینکه زرگری باشد؛ در منظر نظام بین‌الملل و مردم جهان این مصاحبه را انجام می‌دهد و ناراحتی خود را از نتانیاهو بیان می‌کند. یعنی فعلا دنبال صلح هستند. ایران هم که دنبال صلح است. ایران کشور جنگ‌طلبی نیست. ایران هم دنبال این است که هیچ‌وقت به کسی تجاوز نکند و اگر مورد تجاوز قرار گرفت، پاسخ بدهد.

این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در پاسخ به اینکه چشم‌انداز شما درباره آن ۶۰ روز بعد از تفاهم چیست، عنوان کرد:  فکر می‌کنم اگر عقلا بر ایران حاکم باشند و آرام‌آرام کار از دست تندروها خارج شود، مخصوصاً اگر آن ۳۰۰ میلیارد دلاری که قرار است توسط بخش خصوصی کشورهای قطر و امارات و شرکت‌های ساختمانی وارد ایران شود، تحقق پیدا کند، اتفاقاتی خواهد افتاد.

وی تاکید کرد: وقتی پول می‌آید، شادابی می‌آید، ذهن‌ها عوض می‌شود. وقتی پول نباشد، کشور فقیر و بسته بار می‌آید. وقتی پول می‌آید، افکار عوض می‌شود، شادابی می‌آید، نشاط می‌آید و نوع دیگری از زندگی به وجود می‌آید. من فکر می‌کنم اگر عقلا حاکم باشند، این تفاهم را به توافق تبدیل می‌کنند؛ چون به نفع کشور است. بالاخره ما می‌خواهیم در میان دنیا زندگی کنیم. بی‌معناست که در یک دهه مثلاً سه جنگ را تجربه کنیم. این همه جوان از دست دادیم. در جنگ عراق و ایران این همه شهید دادیم؛ چه شد؟ در نهایت به صلح منجر شد. الان هم همین‌طور است.

این نماینده مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: ما با آمریکا باید به سمت صلح حرکت کنیم. اگرچه من افق را به سمت صلح نمی‌بینم، اما به سمت آتش‌بس و تفاهم می‌بینم. امیدوارم به صلح منجر شود. اگر همین افراد، مثل آقای قالیباف و دیگران، زمام امور را در دست داشته باشند و تندروها مزاحمت و اذیت ایجاد نکنند و انگیزه‌های قدرت خود را در قالب نگاه‌های آخرالزمانی نبینند، حتما کشور به تفاهم و توافق می‌رسد.

وی در پاسخ به این که در مقابل جریان تندرو امروز باید چگونه ایستادگی شود که مسیر پیش برود، گفت: بالاخره وقتی جنگ می‌شود، سختی‌ها به وجود می‌آید، معیشت مردم سخت می‌شود، مردم اعتراض می‌کنند و طبیعتاً فضا برای تندروها تنگ می‌شود. خودِ جریان جنگ، بعد از پایان جنگ، یک فضای سیل‌آسا ایجاد می‌کند که آنها را در خود هضم می‌کند. شما مثلا یک دهه قبل را نگاه کنید؛ فضایی که برای تندروها وجود داشت را با فضایی که امروز برای آنها وجود دارد مقایسه کنید. کاملاً متفاوت است. یعنی هرچه جلوتر می‌رویم، زندگی مردم به خاطر جنگ سخت‌تر می‌شود و وقتی زندگی‌ها سخت‌تر شد، دیگر حرف‌های تندروها برای مردم اثر ندارد و خودبه‌خود کنار زده می‌شوند.