نامزدهای جایزه جلال اعلام شد/ توجه به ادبیات فارغ از دسته‌بندی‌ها و ملاحظات سیاسی و اجتماعی

به گزارش خبرنگار ایلنا، نشست خبری هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد با حضور ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، غلامرضا طریقی، معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و مجید قیصری، دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد، صبح امروز، سه‌شنبه ۹ دی ماه جاری در خانه کتاب برگزار شد.

ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با تشریح رویکرد این دوره از جایزه گفت: در این دوره تلاش شد تمامی ظرفیت‌های ادبی کشور، فارغ از پیشینه‌ها و نگاه‌های محدودکننده، در فرآیند جایزه دیده شود. رویکرد اصلی ما «هم‌افزایی ایران» بود؛ نگاهی که بر مشارکت حداکثری نویسندگان، ناشران و فعالان ادبی در سراسر کشور تأکید دارد.

او با اشاره به آمار آثار رسیده به دبیرخانه این دوره از جایزه افزود: در مجموع ۳ هزار و ۲۱۶ اثر به دبیرخانه ارسال شده که از این تعداد، ۱۵۳۱ عنوان در بخش داستان بلند و رمان، ۵۹۶ اثر در قالب رمان کوتاه، ۱۰۱۳ عنوان در حوزه مستندنگاری و ۷۶ اثر در بخش نقد ادبی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین بیش از هزار ناشر، معادل ۱۰۲۹ ناشر، آثار خود را به این دوره از جایزه جلال ارائه کرده‌اند.

رشد 27 درصدی مشارکت در جایزه جلال

حیدری با تاکید بر افزایش مشارکت نسبت به دوره قبل گفت: با وجود چالش‌هایی که در مسیر برگزاری وجود داشت، آمارها نشان می‌دهد تعداد آثار رسیده با رشد ۲۷ درصدی نسبت به دوره گذشته همراه بوده است؛ موضوعی که بیانگر پویایی و زنده‌بودن جریان ادبی کشور است.

مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به مرحله نهایی داوری اظهار داشت: در این دوره، ۲۴ اثر به فهرست نامزدهای نهایی راه یافته‌اند. در میان آن‌ها، یک ناشر با چهار عنوان کتاب و سه ناشر دیگر هرکدام با سه اثر حضور دارند که نکته قابل توجه، غیرتهرانی بودن دو ناشر از این جمع است.

او در ادامه به تنوع نامزدها اشاره کرد و گفت: گستره سنی نامزدهای این دوره از ۳۲ تا ۷۵ سال را در بر می‌گیرد و علاوه بر نویسندگان داخل کشور، آثار فارسی‌زبانان غیرایرانی نیز در میان آثار بررسی‌شده دیده می‌شود. همچنین در ترکیب هیئت داوران، از حضور دو داور غیرتهرانی استفاده شده تا نگاه متوازن‌تری در داوری شکل بگیرد.

حیدری  به برنامه‌های جانبی این دوره اشاره کرد و افزود: هم‌زمان با روند داوری، برنامه‌های آموزشی و ترویجی در استان‌هایی مانند خراسان شمالی و خوزستان برگزار شد و در مجموع، ۱۶ استان در فرآیندهای مرتبط با این دوره مشارکت داشتند. همچنین ۲۰۰ نفر در قالب دوره‌های آموزشی طراحی‌شده برای این جایزه آموزش دیدند.

او بیان کرد: مرحله نهایی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد از ۱۷ تا ۱۹ دی‌ماه برگزار می‌شود و امید می‌رود این دوره بتواند تصویری جامع از ظرفیت‌ها و تنوع ادبیات معاصر ایران ارائه دهد.

توجه به ادبیات فارغ از سیاست و جامعه 

غلامرضا طریقی، معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران گفت: امیدواریم این دوره در روزهای پایانی خود با کیفیت مطلوب به سرانجام برسد.  مهم‌ترین رویکرد ما در این دوره، توجه به «ادبیات به معنای واقعی کلمه» بود؛ ادبیاتی فارغ از دسته‌بندی‌ها و ملاحظات سیاسی و اجتماعی. برای ما این پرسش جدی مطرح بود که چه کسی می‌تواند بدون نگاه‌های جناحی، داوری را صرفا بر مبنای معیارهای ادبی پیش ببرد. 

او ادامه داد: یکی از چالش‌های همیشگی جوایز ادبی، بحث دخالت‌های بیرونی در روند داوری است. در این دوره، با حمایت مدیرعامل خانه کتاب، از ابتدا بنا بر آن شد که داوری‌ها کاملاً با رویکرد علمی و مستقل انجام شود و هیچ‌گونه دخالتی از سوی خانه کتاب یا دیگر نهادهای فرهنگی در فرآیند جایزه صورت نگیرد. تا این لحظه نیز این اصل به‌طور کامل رعایت شده و پشتیبانی لازم از سوی مدیریت مجموعه فراهم بوده است.

معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران همچنین از اعضای هیئت علمی و داوران این دوره تقدیر کرد و گفت: اعضای هیئت علمی و گروه داوری، همگی از چهره‌های شناخته‌شده و صاحب‌نظر در حوزه ادبیات داستانی هستند. طبیعی است که افراد شایسته دیگری نیز وجود داشتند که به‌دلیل مشغله یا انتشار اثر جدید، امکان حضورشان فراهم نشد، اما از همه کسانی که به هر شکل در این فرآیند همراهی کردند، قدردانی می‌کنم.

طریقی با اشاره به استقبال نویسندگان از این دوره جایزه جلال آل‌احمد تصریح کرد: با توجه به شرایط اجتماعی سال جاری و زمان انتشار فراخوان در مردادماه، شاید انتظار چنین مشارکتی را نداشتیم، اما خوشبختانه آثار متعددی به دبیرخانه جایزه ارسال شد. چه آثاری که به مرحله نامزدی و داوری نهایی راه می‌یابند و چه آن‌هایی که در مراحل اولیه کنار گذاشته می‌شوند، همگی در اعتبار و شکوه این جایزه سهیم هستند.

نقد ادبی هیچ کاندیدی ندارد 

مجید قیصری، دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد در ادامه گفت: هیات داوران بخش نقد ادبی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل‌احمد، ضمن قدردانی از همه پژوهشگران ارجمندی که آثارشان در این دوره مورد بررسی قرار گرفت، به اتفاق نظر رسیده‌اند که از میان آثار رسیده به دبیرخانه، هیچ اثری حائز امتیاز لازم برای کسب رتبه و شایستگی نامزدی شناخته نشد.

نامزدهای جایزه «جلال»

جایزه ادبی «جلال آل‌احمد» نامزدهای نهایی هجدهمین دوره خود را اعلام کرد؛ البته در بخش نقد ادبی کتابی نامزد شد.

نامزدهای بخش‌های مختلف هجدهمین دوره جایزه ادبی «جلال آل‌احمد» اعلام شدند.

اسامی این نامزدها به تفکیک بخش‌ها به شرح زیر است:

بخش مستندنگاری

«چیزی به این مضمون؛ محمود کیانوش به روایت محمود کیانوش» نوشته مهدی خطیبی از نشر آفتابکاران

«بر آسمان پریدن» نوشته کاوه افرایی از نشر ثالث

«در معّیتِ پرزیدنت» نوشته سید عبدالجواد موسوی از انتشارات خبر امروز

«قاسم» نوشته مرتضی سرهنگی از انتشارات خط مقدم 

 داستان بلند و رمان

«امیر ساباط» نوشته محمدعلی علومی از نشر افکار جدید

«حوض سلطان، پایان کار مغان» نوشته رضا جولایی از نشر چشمه

«لمس» نوشته محمدرضا کاتب از نشر نیماژ

«محاکمه»  نوشته محمدآصف سلطان‌زاده از نشر نی

«نشان‌کرده» نوشته بلقیس سلیمانی از نشر چشمه

داستان بلند و رمان (کتاب اولی‌ها) 

«دیوارهای زخمی» نوشته عصمت الطاف از نشر آمو

«زخم زَن» نوشته هانیه کسائی‌فر از نشر ثالث

«ژنرال» نوشته زهرا گودرزی از نشر چشمه

«ناخلف» نوشته حسام آبنوس از انتشارات سوره مهر

«ناخن کشیدن روی صورت شفیع‌الدین» نوشته قاسم فتحی از نشر برج

داستان کوتاه

«دوستی با گراز» نوشته نگار داودی از نشر نی

«زارابِل» نوشته احمد حسن‌‌زاده از نشر نون

«قطار ساعت هفت و بیست و دو دقیقه» نوشته مریم رجبی از نشر خزه

«من ابن بطوطه هستم» نوشته خسرو عباسی خودلان از انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری هنرمندان مشرق‌زمین

«جانِ‌ور»  نوشته علی صالحی بافقی از انتشارات هیلا

داستان کوتاه (کتاب اولی‌ها) 

«اتاقکِ اعترافِ عموآرمن» نوشته اسماعیل سالاری از نشر آگه

«بوی آدمیزاد» نوشته کژال کریمیان از انتشارات هیلا

«چاه ارمنی» نوشته افسانه آقائی از انتشارات هیلا

«گاهی به قبرها هم نگاه کن» نوشته عباس عظیمی از نشر چشمه

«نورگَوَن» نوشته بهاره حجتی از نشرنی