گندمِ ممتاز، نانِ نامرغوب؛ معمای حل نشده سفره ایلام

خبرگزاری مهر -گروه استان‌ها: استان ایلام با اقلیم متنوع، خاک حاصلخیز و سابقه‌ای دیرینه در کشت گندم، یکی از قطب‌های اصلی تولید این محصول استراتژیک در کشور به شمار می‌رود؛ گندمی که به‌واسطه کیفیت بالا، نه‌تنها نیاز استان را تأمین می‌کند، بلکه بخشی از آن به دیگر نقاط کشور نیز ارسال می‌شود و در زنجیره تولید آرد، جایگاهی قابل‌توجه دارد.

این ظرفیت، ایلام را به یکی از حلقه‌های اصلی در تأمین امنیت غذایی کشور تبدیل کرده؛ ظرفیتی که تنها به تولید گندم محدود نمی‌شود، بلکه در تأمین مواد اولیه صنایع آرد، پشتیبانی از چرخه توزیع و حتی تثبیت قیمت نان در مناطق دیگر نیز اثرگذار است.

با وجود جایگاه برجسته ایلام در تولید گندم و نقش مؤثر این استان در زنجیره تأمین آرد کشور، کیفیت نان عرضه‌شده در بسیاری از نانوایی‌های آن، همچنان با استانداردهای مورد انتظار فاصله دارد؛ نان‌هایی که نه‌تنها از نظر بافت، انسجام لازم را ندارند و هنگام مصرف به‌راحتی خرد می‌شوند، بلکه در مواردی با بوی نامطبوع و ماندگاری پایین، تجربه ناخوشایند برای مصرف‌کننده رقم می‌زنند و به‌جای آن‌که بازتابی از کیفیت بالا مواد اولیه باشند، به یکی از نقاط ضعف زنجیره تولید تبدیل شده‌اند.

نظارت میدانی نان کامل در دستور کار جهاد کشاورزی ایلام

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به وظایف محول‌شده در چارچوب قانون تمرکز وظایف بخش کشاورزی گفت: در راستای اجرای این قانون، بخشی از مسئولیت نظارت بر زنجیره گندم، آرد و نان به جهاد کشاورزی واگذار شده و این نهاد در شهرستان ایلام با همکاری شورای آرد و نان، فرمانداری، تعزیرات حکومتی، اماکن، شرکت غله و سایر دستگاه‌های مرتبط، تلاش می‌کند تا با رصد مستمر و میدانی، بخشی از مطالبات جدی مردم در حوزه کیفیت نان را پاسخ دهد.

سعید طاهری افزود: کیفیت پخت نان، به‌ویژه در نانوایی‌های شهری، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی شهروندان بوده و انتظار می‌رود محصولی که با گندم مرغوب این استان تولید می‌شود، از نظر بافت، طعم و ماندگاری نیز در سطح قابل‌قبولی باشد.

وی با اشاره به فعالیت بیش از ۲۵۰ واحد نانوایی در سطح شهرستان تصریح کرد: در حال حاضر هشت نوع پخت مختلف در نانوایی‌های ایلام رایج است که شامل نان‌های سنتی و صنعتی می‌شود و این تنوع، ضمن آن‌که حق انتخاب بیشتری به مصرف‌کننده می‌دهد، مسئولیت دستگاه‌های نظارتی را نیز سنگین‌تر کرده؛ چرا که هر نوع پخت، ویژگی‌ها و حساسیت‌های خاص خود را دارد و نیازمند نظارت تخصصی و دقیق است.

طاهری با اشاره به اقدامات انجام‌شده در نه‌ماهه نخست سال جاری گفت: در این مدت، بیش از یک هزار و ۷۶۹ مورد بازرسی میدانی از نانوایی‌ها انجام گرفته و در ایام خاص، مناسبت‌ها و تعطیلات نیز رصد فعالیت واحدهای خبازی به‌صورت مستمر ادامه داشته است.

وی با بیان اینکه مجموع پایش‌ها از ۵۳۷۰ مورد فراتر رفته، بیان کرد: این نظارت‌ها در کنار بررسی بیش از ۴۰ مورد شکایت مردمی که از طریق سامانه ۱۲۴ ثبت شده‌، نشان‌دهنده رویکرد فعال و پاسخ‌گو در حوزه نظارت بر نان است.

این مسئول ادامه داد: گشت‌های مشترک با حضور نمایندگان دستگاه‌های مسئول به‌صورت منظم برگزار شده و به‌طور میانگین، هر هفته یک گشت و هر ماه چهار گشت مشترک در سطح شهرستان انجام شده که خروجی آن، تشکیل ۱۱ پرونده تعزیراتی، مسدودسازی سهمیه آرد ۲۵ واحد متخلف و پلمب چهار نانوایی بوده که این اقدامات در راستای پیشگیری از تخلفات، ارتقای کیفیت نان و صیانت از حقوق مصرف‌کنندگان صورت گرفته است.

مدیر جهاد کشاورزی شهرستان ایلام با تأکید بر نقش مردم در فرآیند نظارت گفت: با توجه به گستردگی شهرستان و محدودیت ظرفیت‌های بازرسی، همراهی شهروندان و معتمدین محلی اهمیت ویژه‌ای دارد و از مردم درخواست می‌شود در صورت مشاهده هرگونه تخلف صنفی در نانوایی‌ها، موضوع را از طریق شماره تماس ۱۲۴ یا سایر مسیرهای ارتباطی به ما اطلاع دهند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن رسیدگی و اقدام لازم انجام شود.

وی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای در حوزه نان گفت: در راستای سیاست‌گذاری‌های استانی، ایجاد مجتمع‌های نان در دستور کار قرار گرفته تا مردم بتوانند از تنوع نان بهره‌مند شوند و حق انتخاب بیشتری داشته باشند؛ همچنین توسعه نانوایی‌های تولیدکننده نان کامل با استفاده از آرد کامل نیز به‌عنوان یکی از رویکردهای سلامت‌محور در حال پیگیری است و در حال حاضر شش واحد نانوایی در این زمینه فعال هستند و تلاش می‌کنیم این رویکرد را به سایر نانوایی‌ها نیز تسری دهیم تا گامی مؤثر در جهت ارتقای کیفیت نان و سلامت غذایی مردم برداشته شود.

اجرای طرح «چهارشنبه‌های آرد و نان» در ایلام

مدیرکل حوزه اقتصادی استاندار ایلام در گفتگو با خبرنگار مهر، به بررسی وضعیت نان و آرد در استان پرداخت و تأکید کرد: ایلام با برخورداری از گندم مرغوب دشت عباس، یکی از قطب‌های تولید گندم باکیفیت در کشور به شمار می‌رود. به گفته او، بیش از ۹۵ درصد آرد مصرفی استان از همین گندم تأمین می‌شود؛ اما تناقضی آشکار میان کیفیت ماده اولیه و رضایت عمومی از نان وجود دارد که نیازمند توجه جدی است.

سجاد غلامی با اشاره به ریشه‌های این نارضایتی گفت: چالش‌های اصلی در حوزه نان، به کم‌تجربگی بخشی از نانوایان، ضعف‌های بهداشتی در برخی واحدهای خبازی و محدودیت فضای فیزیکی نانوایی‌ها بازمی‌گردد. این عوامل نه‌تنها بر کیفیت پخت اثر مستقیم دارند، بلکه اعتماد و رضایت مصرف‌کننده را نیز خدشه‌دار می‌کنند.

وی در ادامه به ابتکار تازه‌ای در استان اشاره کرد و افزود: طرح چهارشنبه‌های آرد و نان برای نخستین‌بار در کشور از ایلام آغاز شده است. در این طرح، مدیران ارشد استان به‌صورت میدانی بر عملکرد نانوایی‌ها و کارخانه‌های آرد نظارت می‌کنند. واحدهای متخلف به تعزیرات معرفی می‌شوند و نانوایان خوش‌عملکرد نیز مورد تقدیر قرار می‌گیرند. این اقدام، هم جنبه بازدارندگی دارد و هم انگیزه‌بخش است.

غلامی همچنین از برنامه‌های حمایتی سخن گفت: در کنار نظارت، حمایت نیز در دستور کار قرار دارد. دوگانه‌سوز کردن نانوایی‌ها با تسهیلات ارزان‌قیمت، نوسازی تجهیزات فرسوده و پیگیری برای اصلاح قیمت نان از جمله اقدامات مهمی است که دنبال می‌کنیم. نرخ نان در ایلام دو سال از استان‌های همجوار عقب‌تر است و این موضوع باید اصلاح شود تا هم نانوایان متضرر نشوند و هم مردم از کیفیت مطلوب برخوردار شوند.

مدیرکل حوزه اقتصادی استاندار ایلام در پایان خطاب به مردم و رسانه‌ها گفت: از شهروندان می‌خواهیم هرگونه تخلف در حوزه آرد و نان را از طریق شماره ۱۲۴ گزارش دهند. رسانه‌ها نیز باید نقش پل ارتباطی میان مردم و مدیران را ایفا کنند تا این زنجیره حیاتی، یعنی گندم تا نان، با کیفیت و سلامت بیشتری در اختیار جامعه قرار گیرد.

کیفیت نان در ایلام، با وجود گندم و آرد مرغوب، همچنان یکی از حلقه‌های ضعیف زنجیره تأمین است؛ موضوعی که نیازمند تداوم نظارت، اصلاح ساختار و همراهی مردم برای رسیدن به استانداردی در شأن سفره‌های این استان است.