علم الهدی:رسالت اصلی روحانیت اقتدار بخشی به دین است

به گزارش خبرنگار مهر، آیت‌الله سید احمد علم‌الهدی صبح پنجشنبه در اجلاس سراسری مدیران و کادر مدارس حوزه علمیه خراسان با بیان اینکه شرایط امروز جامعه، چه در داخل کشور و چه در عرصه بین‌المللی، مجموعه‌ای از واقعیت‌های پیچیده و قابل تأمل را در خود جای داده، اظهار کرد: خوشبختانه همه شما بزرگان نسبت به آن‌ها آگاهید و ابعاد گوناگون این موقعیت را به‌خوبی می‌شناسید.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی افزود: شهید آیت‌الله دکتر بهشتی در نخستین سال‌های پیروزی انقلاب، وضعیت ما، مانند وضعیت شناگری است که در وسط دریایی طوفانی می‌دانستند که کسانی که بر روی کشتی ایستاده‌اند او را شناگر قهرمانی توصیف می‌کردند؛ وضعیت امروز ما در دنیا نیز دقیقاً همین‌گونه است. آنچه در درون زندگی ما می‌گذرد، مجموعه‌ای از مشکلات و مسائل جدی است؛ اما آنچه دنیا از بیرون مشاهده می‌کند، ملتی قهرمان، امتی پیشرفته و مقاوم است که هر روز بر اقتدار و توانمندی خود می‌افزاید.

وی خاطرنشان کرد: حال در چنین شرایطی، ما به‌عنوان طلبه، و در مرتبه بالاتر به‌عنوان مربی و پرورش‌دهنده طلاب، چه وظیفه‌ای داریم؟ در مواجهه با این دو واقعیت متضاد در عرصه تربیت و پرورش طلاب، در کنار آموزش‌های عمیق و نیرومند، چه مسیر و چه خطی را باید دنبال کنیم؟

تثبیت اسلام، بدون اقتدار حاکمیت ممکن نیست

علم الهدی اضافه کرد: همه شما بحمدالله از علما هستید؛ شخصیت علمی، فقاهتی و فرهنگی شما تثبیت‌شده و قابل اتکاست؛ چه اساتید محترم برادر و چه اساتید بزرگوار خواهر. نوع اندیشمندی شما، اندیشمندی پخته و ریشه‌دار است. تجربه گذشته و نیز نگاه عمیق امروز جهان، یک واقعیت اساسی را به ما می‌آموزد و آن اینکه تثبیت و اجرای اسلام در جامعه، بدون اقتدار و حاکمیت ممکن نیست. اسلام بدون حاکمیت، نه قابل توسعه است و نه می‌تواند در سبک زندگی مردم تثبیت شود.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی تاکید کرد: اسلام برای اجرا در متن زندگی انسان‌ها نازل شده است؛ برای سعادت بشر و تعالی او در مسیر عبودیت الهی. اگر قرار باشد احکام و شریعت در زندگی عملی مردم قابلیت اجرا نداشته باشد، هدف اصلی دین، یعنی سعادت‌بخشی و تکامل انسان‌ها محقق نخواهد شد. از این‌رو، اسلام در حیات خارجی خود ناگزیر از اقتدار و حکومت است.

وی بیان کرد: دین سه گونه وجود دارد؛ نخست، وجود کتبی دین؛ همان قرآن و وحی الهی که خداوند خود حفظ آن را تضمین کرده است: «اِنّا نَحنُ نَزَّلنا الذِّکرَ و اِنّا لَهُ لَحافظون». در این عرصه، حفظ دین منحصراً بر عهده خداوند است. دوم، وجود ذهنی و فکری دین؛ یعنی مجموعه باورها، اعتقادات و معارف دینی که در ذهن و اندیشه انسان‌ها شکل می‌گیرد؛ از توحید و معاد گرفته تا نبوت، امامت و ضروریات شریعت.

تحقق وجود خارجی دین در دنیا نیازمند حاکمیت مقتدر است

علم‌الهدی افزود: اما سوم، و بسیار مهم، وجود خارجی دین است؛ یعنی حضور دین در عرصه عینی زندگی مردم، در روابط اجتماعی، خانوادگی و فردی، در قدرت، نفوذ و اجرای احکام الهی. این وجود خارجی دین، بدون اقتدار حکومت تحقق پیدا نمی‌کند. وقتی سیره سیاسی ائمه اطهار (ع) را بررسی می‌کنیم، به‌روشنی می‌بینیم که همه آنان در مسیر ایجاد اقتدار، حاکمیت و زمینه تحقق عینی دین در جامعه گام برداشته‌اند.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی گفت: هیچ امامی را نمی‌توان یافت که سیره سیاسی او صرفاً محدود به ترویج مجموعه‌ای از معارف و آموزه‌های نظری باشد، بدون آنکه برای تحقق حاکمیت و اقتدار این معارف در متن زندگی امت نقش‌آفرینی کرده باشد. این، سیره روشن و مستمر ائمه (ع) است.

وی ابراز کرد: پس از دوران حضور معصومین و از آغاز غیبت کبری حضرت ولی‌عصر (عج)، روحانیت و حوزه‌های علمیه در همه اعصار پدید آمدند و در تمام دوره‌ها، سلف صالح ما همواره در پی تحقق و تثبیت حاکمیت دین بوده‌اند. حتی در دوران‌های تاریک، خفقان‌آلود و ستم‌بار نیز علما و بزرگان دین تا آنجا که توان داشتند برای اجرای شریعت و گسترش حاکمیت دین تلاش کردند و هر مقدار که می‌توانستند دین را در عرصه زندگی اجتماعی مردم حاکم ساختند.

علم الهدی خاطرنشان کرد: در امتداد همین سلسله نورانی، امام بزرگوار (ره) به‌عنوان حجت الهی در میان مردم و روحانیت ظهور کرد و آرزوی دیرینه‌ای را که عالمان دین از آغاز غیبت کبری در دل داشتند، محقق ساخت؛ همان آرزویی که ریشه در سیره و اهداف ائمه اطهار (ع) داشت. در سایه فداکاری و ایثار مردم، دین وارد عرصه قدرت و حاکمیت شد و حیات خارجی دین، دست‌کم در بخشی از جهان، به‌صورت عینی و عملی به نمایش درآمد.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی گفت: این، مسئله اصلی ماست. امروز اگر کوچک‌ترین کاستی یا ضعفی را در جریان تحقق حیات خارجی دین در جامعه انقلابی خود احساس می‌کنیم، آن را به‌عنوان نقصی در حرکت انقلابی‌مان تلقی می‌کنیم و می‌پرسیم چرا در فلان عرصه، اقتدار و حاکمیت دین تضعیف شده یا به حاشیه رانده می‌شود. مسئله حکمرانی دینی در جهان امروز نیز دقیقاً همین است: اینکه شریعت با همه ابعاد و ویژگی‌های خود، اقتدار و حاکمیت داشته باشد.

رسالت اصلی روحانیت، اقتدار بخشی به دین است

وی ادامه داد: آنچه در پیام راهبردی و پیشرو مقام معظم رهبری به‌روشنی مشاهده می‌شود، همین حقیقت است؛ اینکه رسالت اصلی روحانیت، حوزه‌های علمیه و طلاب، حرکت در مسیر اقتداربخشی به دین و تحقق حاکمیت شریعت در جامعه است. بر این اساس، آنچه امروز در محیط مدارس علمیه و در عرصه تعلیم و تربیت طلاب اهمیتی اساسی دارد، این است که این اندیشه در ذهن آنان نهادینه شود که دین و شریعت بدون اقتدار و حاکمیت، تحقق عینی و خارجی نخواهد داشت. این اقتدار نیز در سایه انقلاب اسلامی و در پرتو نظامی انقلابی به دست آمده و در همین مسیر قابل استمرار و توسعه است.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی ابراز کرد: طلبه امروز اگر می‌خواهد مسیر اصیل روحانیت را طی کند، باور به این حقیقت برای او یک ضرورت تام و تمام است و باید آن را به‌عنوان هدفی اساسی در مسیر طلبگی خود قرار دهد. اگر خدای ناکرده اندیشه‌ای غیر از این بر ذهن طلبه چه برادر و چه خواهر حاکم شود، چنین نگرشی پاسخگوی نیاز امروز اسلام نخواهد بود. روحانی‌ای که نسبت به انقلاب، نظام اسلامی و مسئله اقتدار و حاکمیت دین بی‌تفاوت باشد، نمی‌تواند خود را خادم به‌روز امام زمان (عج) بداند.

وی عنوان کرد: امام زمان (عج) خدمتگزار به‌روز می‌خواهد. البته علم، فقاهت و جایگاه علمی برای همه بزرگان محترم و ارزشمند است و به همان میزانی که در اقتداربخشی دین و تثبیت حاکمیت شریعت اثرگذار باشد، مورد توجه قرار می‌گیرد. اما آنجا که فردی حتی اگر از نظر علمی برخی امتیازات را نداشته باشد نقش پررنگ‌تری در تحقق حاکمیت دین ایفا کند، قطعاً بر افراد صرفاً صاحب عناوین علمی ترجیح داده می‌شود؛ زیرا اثرگذارتر و متناسب با نیاز روز است.

دشمن به‌دنبال قطع پیوند طلاب با اندیشه حاکمیت دینی است

علم‌الهدی افزود: این حقیقتی است که دشمن نیز آن را به‌خوبی درک کرده و دقیقاً بر همین نقطه انگشت گذاشته است. از ابتدای انقلاب تاکنون، مراحل دشوار و گردنه‌های متعددی را پشت سر گذاشته‌ایم و همچنان نیز در حال عبور از عقبه‌های جدید هستیم. اما شگرد تازه دشمن این است که با نفوذ در اندیشه روحانیت، تلاش کند پیوند نسل جدید طلاب را با اندیشه اقتداربخشی و حاکمیت دین قطع یا تضعیف کند.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی بیان کرد: این تجربه، سابقه تاریخی دارد. استعمار پیر بریتانیا در گذشته نیز چنین شیوه‌هایی را آزمود؛ به‌ویژه پس از ضرباتی که از فتوای تحریم تنباکو توسط مرحوم میرزای شیرازی، قیام‌ها و مجاهدت‌های علمای بزرگ و در نهایت در نهضت ملی شدن صنعت نفت و نقش‌آفرینی آیت‌الله کاشانی (ره) متحمل شد. هرچند این واکنش‌ها در نهایت به موفقیت کامل نرسید، اما تلاش کردند با تهمت‌زنی و تخریب چهره علما، پیوند آنان با مردم را تضعیف کنند.

وی گفت: امروز اما دشمن به این نتیجه رسیده که راه‌های گذشته کارآمد نیست و باید از درون روحانیت نفوذ کند؛ به‌گونه‌ای که اگر برخی اندیشه‌ها در میان روحانیت ریشه بدواند، بتواند حرکت انقلابی و اقتداربخشی دین را متوقف یا منحرف کند. یکی از ابزارهای اصلی آنان در این مسیر، ترویج و گسترش تحجر در بخشی از جامعه روحانیت است.

علم الهدی تأکید کرد: در عرصه قدرت و حاکمیت، دین سهم اول را دارد. اگر من خود را خادم و نوکر دین می‌دانم، وظیفه‌ام این است که اقتدار حکومت را برای دین، به‌ویژه در عرصه سیاست، توسعه بدهم؛ چراکه اگر دین در عرصه سیاست توسعه یافت، در زندگی مردم نیز توسعه پیدا می‌کند، و اگر در عرصه سیاست به حاشیه رانده شد، در زندگی مردم هم عقب‌نشینی خواهد کرد.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی گفت: ما هیچ جایگاهی جز نوکری نداریم؛ ارباب نیستیم، چیزی هم نیستیم، فقط خادمیم. اگر بناست نظام مدارس ما و نظام درسی حوزه‌های علمیه بر این مبنا تنظیم شود، همه راهکارهای جزئی و کلی آن به‌روشنی در پیام پیشرو، عمیق و سلامت‌محور مقام معظم رهبری تبیین شده است.

طلاب باید جایگاه تکلیفی خود را در پیام رهبری مشخص کنند

وی بیان کرد: درخواست امروز من از شما عزیزان این است که یک بار دیگر، از ابتدا تا انتها، این پیام را مطالعه کنید و ببینید سهم و جایگاه تکلیفی شما در این پیام کجاست. همه ما ولایت فقیه را قبول داریم و همه ما معتقدیم که مقام معظم رهبری، حجت امام زمان (ع) هستند. اگر ایشان حجت امام زمان‌اند، پس بیانشان برای ما حجت است؛ یعنی تکلیف‌آور است. سخن ایشان برای ما حکم دارد. لطفاً این پیام را دقیق بخوانید و از خود بپرسید: سهم من در اجرای این دستورات کجاست؟

علم الهدی تصریح کرد: از شما بزرگواران تقاضا دارم با اتکاء به دانش فقهی، بینش عمیق و اندیشه ریشه‌دار خود، جایگاه تکلیفی‌تان را در این منظومه فکری مشخص کنید. اگر همین یک کار انجام شود، مسیر خدمت برای ما روشن می‌شود، نوع وظیفه معلوم می‌گردد و در انجام تکلیف دچار کم‌وکاستی نخواهیم شد.

نماینده ولی فقیه در خراسان رضوی ادامه داد: برادران و خواهران، ظاهر کار ما ساده به نظر می‌رسد؛ گویی یک کار معمول روحانی است، اما باطن آن بسیار دشوار است. نوکری اربابی که حجت خداست، عالم به غیب است و دقیق است، کار ساده‌ای نیست. نوکری او، آن‌گونه که شایسته است، بسیار سخت است. ۶۷ سال است طلبه‌ام و ادعا می‌کنم ۶۷ سال نوکر امام زمان بوده‌ام. اگر از من بپرسند: از میان این ۶۷ سال، روی کدام کار می‌توانی دست بگذاری و با یقین بگویی وقتی این کار را انجام دادی، آقا خوششان آمد؟ صادقانه می‌گویم: نمی‌توانم. همین نشان می‌دهد مسئله چقدر پیچیده و دشوار است.

وی گفت: باید فکر کنیم، تلاش کنیم، و اگر نتوانستیم بیش از این قدمی برداریم، دست‌کم عذر خود را صادقانه عرضه کنیم. اگر واقعاً نتوانستیم نقشی ایفا کنیم که قلب مولایمان را خشنود کند، لااقل بدانیم و بفهمیم که این مسیر، مسیر آسانی نیست.