ایران صاحب فناوری «فوق‌سرد فضایی» شد؛ ساخت یکی از محصولات کمیاب جهان

پرویز ضرونی، مشاور مدیرعامل شرکت «مهریس‌سازان پیشتاز»، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: شرکت ما یک مجموعه دانش‌بنیان فعال در حوزه فناوری‌های فوق‌سرد است. اصطلاح «کرایوژنیک» که ریشه یونانی دارد، به دماهای پایین‌تر از منفی ۱۵۰ درجه سانتی‌گراد اطلاق می‌شود و حوزه تخصصی فعالیت ما نیز دقیقاً در همین بازه دمایی تعریف می‌شود.

دانش بنیان‌ها یکی از کمیاب ترین محصولات جهان را ساختند

وی با اشاره به حضور این شرکت در نمایشگاه ایران ساخت افزود: در این رویداد سه محصول فناورانه ارائه کردیم که دو مورد از آن‌ها به‌تازگی رونمایی شده‌اند و در سطح منطقه غرب آسیا و حتی جهان، جزو محصولات کمیاب یا نایاب محسوب می‌شوند. یکی از این محصولات، شبیه‌ساز فضایی است که برخلاف نمونه‌های موجود، به‌صورت هم‌زمان سه قابلیت ایجاد خلأ، دماهای پایین‌تر از منفی ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد و دماهای بالاتر از مثبت ۲۰۰ درجه سانتی‌گراد را در یک دستگاه ارائه می‌دهد. در نمونه‌های خارجی معمولاً تنها دو قابلیت وجود دارد و امکان ایجاد هم‌زمان گرما، سرما و خلأ در یک سامانه واحد فراهم نیست یا این قابلیت‌ها در ابعاد بزرگ و غیرکاربردی ارائه می‌شوند.

ساخت شبیه ساز فضایی با قابلیت آزمایش قطعات ماهواره ای

مشاور مدیرعامل شرکت دانش بنیان تصریح کرد: با استفاده از این شبیه‌ساز می‌توان قطعات فضایی از جمله قطعات ماهواره‌ای را در شرایط واقعی محیط فضا و تحت خلأ و دماهای بسیار بالا یا بسیار پایین مورد آزمایش قرار داد. این قابلیت موجب صرفه‌جویی ارزی قابل‌توجهی می‌شود، به‌طوری‌که برای هر دستگاه حدود ۲۰۰ هزار دلار کاهش هزینه نسبت به نمونه‌های خارجی به همراه دارد.

بومی سازی دستگاه سرمایش فوق سرد؛ کاربرد در هوافضا و پژوهش های پیشرفته

وی ادامه داد: محصول دوم ما دستگاه سرمایش فوق‌سرد در مقیاس میلی‌کلوین است. کلوین واحد اندازه‌گیری دماست و ما در این محصول به دماهایی در بازه ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلی‌کلوین، یعنی کسری از یک کلوین، دست یافته‌ایم که معادل دماهایی پایین‌تر از منفی ۲۷۲ درجه سانتی‌گراد است. این محصول کاربردهای کاملاً تخصصی در حوزه‌هایی مانند کامپیوترهای کوانتومی، هوافضا و پژوهش‌های پیشرفته فیزیک دارد و مصرف عمومی ندارد.

ایران صاحب فناوری پیشرفته فوق‌سرد؛ نوآوری بومی ایرانی، رقیب نمونه‌های آمریکا و ایتالیا شد

ضرونی با بیان اینکه این فناوری تنها در چند کشور محدود توسعه یافته است، گفت: در حال حاضر کشورهایی مانند آمریکا، آلمان و ایتالیا در این حوزه فعال هستند و در برخی کشورها مانند سوئیس نیز نمونه‌هایی وجود دارد، اما این فناوری فراگیر نیست و عمدتاً در حد پروژه‌های محدود باقی مانده است. نکته قابل‌توجه این است که این محصول به‌طور کامل صددرصد ایرانی بوده و تمامی مراحل طراحی مهندسی، توسعه فناوری و ساخت آن توسط متخصصان داخلی انجام شده است. ما بدون اتکا به سرمایه‌گذاری خارجی و با سرمایه‌گذاری شخصی توانستیم این فناوری را توسعه دهیم و مجموعه را از نظر مالی سرپا نگه داریم.

وی با اشاره به مزیت اقتصادی محصولات این شرکت خاطرنشان کرد: قیمت نهایی این دستگاه برای مشتری در حدود ۲۰۰ هزار دلار است، در حالی که نمونه‌های خارجی آن با قیمتی در حدود ۳۰۰ هزار دلار عرضه می‌شوند و از این منظر، محصول ما کاملاً رقابتی و مقرون‌به‌صرفه به شمار می‌رود.

ساخت محصولی که جایگزین مناسبی برای پمپ‌های مکانیکی است

مشاور مدیرعامل شرکت «زمهریس‌سازان پیشتاز» در پایان به معرفی محصول دیگر این شرکت پرداخت و گفت: محصول دیگر ما کرایوپمپ خلأ است که نسبت به دو محصول قبلی کاربرد عمومی‌تری دارد. این دستگاه با استفاده از سرمای فوق‌سرد، خلأ مورد نیاز را ایجاد کرده و جایگزین مناسبی برای پمپ‌های مکانیکی و هیدرولیکی محسوب می‌شود.

این فعال فناور خاطرنشان کرد: این محصول سال‌هاست که در بیمارستان‌ها، به‌ویژه برای دستگاه‌های MRI، همچنین در آزمایشگاه‌های فیزیک، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد و طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته فروش گسترده و مستمری در این حوزه داشته‌ایم.