نبویان:مفاد متن پیشنهادی مذاکرات با خطوط قرمز اعلامی همخوانی ندارد

به گزارش خبرنگار مهر، حجت الاسلام والمسلمین سید محمود نبویان شامگاه جمعه در اجتماع شبانه مردم قم در سخنانی با اشاره به روند بررسی متن مورد بحث در مذاکرات ایران و آمریکا اظهار کرد: آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد حفظ وحدت داخلی و پرهیز از نزاع و اختلاف است، اما در عین حال نباید از بررسی دقیق مفاد توافقات و اسنادی که درباره آینده کشور تصمیم‌سازی می‌کنند غفلت کرد.

وی افزود: برای ما این موضوع اهمیت ندارد که متن توسط چه اشخاصی تدوین شده است بلکه آنچه اهمیت دارد محتوای آن و میزان تأمین منافع ملت ایران است و باید مشخص شود توافقی که در حال شکل‌گیری است، چه دستاوردی برای کشور خواهد داشت.

نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با بیان اینکه متن مورد بحث در اختیار برخی نهادها قرار دارد، گفت: نباید گفته شود منتقدان از متن اطلاع ندارند زیرا متن فارسی و انگلیسی آن موجود است و امکان بررسی بندهای مختلف آن وجود دارد.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین بخش‌های این سند به زمان‌بندی مذاکرات مربوط می‌شود و در آن آمده است، جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده متعهد می‌شوند ظرف حداکثر ۶۰ روز به توافق نهایی دست یابند، اما در ادامه قید شده که این مدت با توافق طرفین قابل تمدید است.

حجت الاسلام نبویان تصریح کرد: در متن هیچ محدودیتی برای تعداد دفعات تمدید در نظر گرفته نشده و همین مسئله ابهام بزرگی ایجاد می‌کند، زیرا بسیاری از تعهدات اصلی به زمان توافق نهایی موکول شده است.

بخش مهمی از تعهدات به توافق نهایی موکول شده است

وی با اشاره به آثار این موضوع اظهار کرد: خروج نیروهای آمریکایی از منطقه پیرامون ایران به دوره پس از توافق نهایی موکول شده است، در حالی که زمان تحقق این توافق مشخص نیست و ممکن است بارها تمدید شود.

نبویان افزود: موضوع بازسازی خسارت‌ها نیز به زمان توافق نهایی گره خورده است و در نتیجه زمان اجرای آن نامشخص خواهد بود.

وی ادامه داد: رفع تحریم‌های آمریکا نیز در همین چارچوب تعریف شده و تا زمانی که توافق نهایی شکل نگیرد، هیچ‌یک از این تعهدات وارد مرحله اجرا نخواهد شد.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی با اشاره به بخش دیگری از متن تفاهم ایران و آمریکا گفت: جمهوری اسلامی ایران در این سند پیشنهاد داده است که تا زمان توافق نهایی وضعیت هسته‌ای کشور حفظ شود.

وی اظهار کرد: این عبارت دارای ابعاد مختلفی است و از نگاه کارشناسی می‌تواند به معنای توقف روندهای جدید در فعالیت‌های هسته‌ای کشور باشد.

نبویان افزود: از زمان جنگ ۱۲ روزه تاکنون هیچ‌گونه غنی‌سازی جدیدی انجام نشده و در عین حال برخی مراکز و تأسیسات هسته‌ای کشور نیز دچار آسیب شده‌اند.

وی ادامه داد: وقتی در متن از حفظ وضعیت موجود سخن گفته می‌شود، باید روشن شود که آیا امکان بازسازی و توسعه این زیرساخت‌ها در این دوره وجود خواهد داشت یا خیر.

در متن پیشنهاد شده تحریم‌ها و حضور نیروهای آمریکایی حفظ شود

نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اظهار کرد: در بخش دیگری از متن پیشنهاد شده است که تا زمان دستیابی به توافق نهایی، وضعیت تحریم‌های آمریکا حفظ شود.

وی افزود: همچنین در همین بازه زمانی حضور نیروهای آمریکایی در منطقه نیز ادامه خواهد یافت و تغییری در آن ایجاد نمی‌شود.

نبویان گفت: این پرسش مطرح است که در مقابل چنین تعهداتی چه امتیاز ملموسی برای ملت ایران در نظر گرفته شده است.

وی با اشاره به بندهای مرتبط با تنگه هرمز تصریح کرد: برخی مدافعان مذاکرات ادعا می‌کنند، خطوط قرمز اعلامی به طور کامل رعایت شده، اما بررسی متن چنین برداشتی را تأیید نمی‌کند.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی افزود: در بخشی از متن آمده است که جمهوری اسلامی ایران بلافاصله پس از امضای یادداشت تفاهم باید ترتیبات لازم را برای بازگشایی مسیر تردد کشتی‌های تجاری میان خلیج فارس و دریای عمان فراهم کند.

وی ادامه داد: همچنین در متن تصریح شده است که پس از انجام اقدامات فنی و مین‌روبی، عبور ایمن و نامحدود تمامی کشتی‌های تجاری برقرار خواهد شد.

درباره مدیریت تنگه هرمز ابهامات فراوانی وجود دارد

نبویان گفت: پرسش اساسی این است که منظور از تمامی کشتی‌های تجاری چیست و این تعهد چه دامنه‌ای را شامل می‌شود.

وی افزود: از سوی دیگر در بخشی از سند موضوع برگزاری گفت‌وگوی منطقه‌ای با مشارکت کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و برخی طرف‌های دیگر درباره آینده اداره تنگه هرمز مطرح شده است.

وی ادامه داد: این مسئله از نگاه ما با موضوع مدیریت انحصاری جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز همخوانی ندارد.

نبویان با اشاره به موضوع بازسازی خسارت‌های ناشی از جنگ اظهار کرد: در متن مورد بحث به جای واژه خسارت از عبارت بازسازی استفاده شده است.

وی افزود: بر اساس مفاد این سند آمریکا متعهد می‌شود با همکاری شرکای منطقه‌ای خود صندوقی برای بازسازی ایجاد کند که ارزش آن حدود ۳۰۰ میلیارد دلار عنوان شده است.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: منابع این صندوق قرار است از سوی کشورهای منطقه تأمین شود و مشخص نیست در صورت عدم همکاری این کشورها چه ضمانتی برای تأمین منابع وجود خواهد داشت.

وی تصریح کرد: علاوه بر این مدیریت هزینه‌کرد، منابع نیز به صورت مشترک میان ایران و آمریکا تعریف شده که خود می‌تواند محدودیت‌های مختلفی ایجاد کند.

لغو تحریم‌ها در متن فاقد ضمانت لازم است

نبویان در ادامه سخنان خود با اشاره به موضوع تحریم‌ها گفت: حتی اگر تمامی تحریم‌های وعده داده شده لغو شود، باز هم هیچ تضمینی وجود ندارد که دولت آمریکا فردای آن روز تحریم‌های جدیدی وضع نکند.

وی افزود: در متن هیچ بندی وجود ندارد که آمریکا را از اعمال تحریم‌های جدید منع کند.

وی ادامه داد: بخشی از تعهدات نیز به تصمیمات شورای امنیت سازمان ملل متحد وابسته شده است در حالی که تجربه‌های گذشته نشان داده چنین سازوکارهایی تضمین کافی برای حفظ حقوق ایران ایجاد نمی‌کند.

نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس همچنین به موضوع مواد هسته‌ای اشاره کرد و گفت: در بخشی از متن درباره رقیق‌سازی مواد هسته‌ای تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و با ملاحظه ایالات متحده مطالبی مطرح شده که نیازمند بررسی دقیق‌تر است.

وی افزود: این موارد از جمله موضوعاتی است که باید درباره آن شفاف‌سازی صورت گیرد.

آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده به پیشرفت مذاکرات مشروط شده است

نبویان با اشاره به موضوع دارایی‌های مسدود شده ایران اظهار کرد: در پیشنهاد اولیه ایران آزادسازی بخشی از منابع مالی کشور بلافاصله پس از امضای توافق مطرح شده بود.

وی افزود: با این حال در متن فعلی آزادسازی دارایی‌ها به پیشرفت مذاکرات مشروط شده است.

نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی ادامه داد: بر اساس تجربه‌های گذشته صرف اعلام آزادسازی دارایی‌ها به معنای دسترسی واقعی ایران به منابع خود نیست و باید تضمین‌های عملی و اجرایی برای آن وجود داشته باشد.

وی با اشاره به تجربه‌های پیشین در زمینه انتقال دارایی‌های ایران گفت: در موارد مختلف اعلام شد بخشی از منابع مالی کشور آزاد شده اما در عمل امکان بهره‌برداری کامل از آنها برای ملت ایران فراهم نشد.

نبویان همچنین با اشاره به برآوردهای مطرح شده درباره خسارت‌های ناشی از جنگ اظهار کرد: میزان خسارت‌های وارد شده به کشور چندین برابر ارقامی است که در این متن درباره بازسازی مطرح شده و همین مسئله نیز محل تأمل است.

وی در پایان تأکید کرد: این متن دارای ابهامات و اشکالات متعددی است و در صورت عدم اصلاح این موارد نمی‌تواند منافع ملت ایران را تأمین کند و از نظر ما با خطوط قرمز اعلامی نیز انطباق کامل ندارد.