حجاب زن ایرانی بر کتیبه‌های تاریخی نقش بسته است؛ تاریخ، گواه پوشش فطری

اسماً ایمانی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به کتاب «جواهرانه» به عنوان اثری از انتشارات مؤسسه خیبر، اظهار کرد: در این کتاب به تشریح نوع پوشش و حجاب ایرانیان و سراسر جهان پرداخته شده که بیانگر حجاب و پوشش زنان در کل جهان است.

وی به سنگ‌نوشته‌ها، کتیبه‌ها و تصاویر نقاشی شده بر سنگ‌های برجای مانده از عصر باستان اشاره کرد و گفت: این سنگ‌نگاره‌ها و کتیبه‌ها مصداق بارز و گواه روشنی از نگاه فطری و عقلانی به پوشش و حجاب زنان در کل جهان است.

این کارشناس زبان و ادبیات فارسی خاطرنشان کرد: زنان باستان لباس سرتاسری بلند و مناسبی بر تن می‌کردند که برخی از آثار برجا مانده از قرن ۱۷ و ۱۹ میلادی نشان می‌دهد جنس لباس‌های تابستانه و زمستانه متفاوت بوده، اما از نظر بلندی، راحتی و پوشیدگی تفاوت چندانی نداشتند.

ایمانی تصریح کرد: پوشش و حجاب زنان به لحاظ تاریخی، فرهنگی و ایدئولوژیکی از همان ابتدا بسیار مناسب بود و حتی برخی از پوشش‌ها شبیه چادر کل استایل زنان را پوشش می‌داد.

وی با اشاره به تصاویری که از ملکه آذرمیدوخت منتشر شده است، گفت: این تصاویر بیانگر این است که ملکه علاوه بر کلاهی که روی سرش قرار دارد، روی کلاه نیز پوشش دیگری داشته که حالت پوشش سراسری دارد و این نشان می‌دهد نوع پوشش زنان ایرانی قبل از ظهور دین اسلام چه بسا محکم‌تر و مناسب‌تر بوده است.

مسئول مؤسسه خیبر همدان با اشاره به دوره تاریخی اشکانیان و ساسانیان گفت: پوشش زرتشتیان این عصر به این صورت بود که طبقات بالای اجتماعی و خانواده‌های مرفه، پوشش بهتری نسبت به اقشار دیگر جامعه داشتند؛ این موضوع از سفر زنان با کجاوه (وسیله نقلیه) مشخص است که روی چهره خود را با نقاب می‌پوشاندند به گونه‌ای که چهره آن‌ها قابل تشخیص نبود.

حجاب در ادارات؛ از ذهنیت اولیه تا تبیین شبهات

وی در پاسخ به این سوال که حجاب کارمندان در ادارات و سازمان‌های دولتی چگونه باید نهادینه شود؟ گفت: یک بخش از قوانین ادارات، نهادها و سازمان‌ها در ارتباط با حجاب بانوان کارمند برمی‌گردد به ذهنیت اولیه آن‌ها که با علم بر اینکه چه حجابی در اداره مرسوم است، استخدام می‌شوند و این تجربه ذهنی الزاماً حکم می‌کند که از قوانین تبعیت کنند؛ اما گاهی شاهدیم در برخی دستگاه‌های اجرایی بانوان با پوشش نامناسب و از لحاظ فیزیکی و آناتومی چهره آرایش زننده و نامناسبی در محل کار خود حضور دارند.

ایمانی ادامه داد: بخش عمده‌ای از مباحث امروزه معروف و نهی از منکر در پوشش بانوان کارمند و عموم زنان جامعه به تبیین شبهات و مسئله سلب و ایجاب برمی‌گردد که باید در کنار هم و در یک راستا مورد توجه قرار بگیرد.

این کارشناس زبان و ادبیات فارسی با اشاره به مشاغل حساسی مانند مراکز درمانی و بیمارستانی گفت: حجاب زنان فقط از دیدگاه دینی و مذهبی مطرح نیست، چراکه پوشش کادر درمانی اهمیت بسیار زیادی دارد و باید به‌صورت اصولی بدان پرداخته شود.

وی ادامه داد: برخی از پزشکان، پرستاران و کادر مراکز درمانی بعضاً با کاشت ناخن در مواجهه با بیماران ممکن است سلامت آن‌ها به خطر بیفتد، در صورتی که مراکز درمانی به لحاظ بهداشتی از حساسیت زیادی برخوردارند؛ حتی استفاده از دستکش هم نمی‌تواند بهداشت ناخن‌ها را تضمین کند.

مسئول مؤسسه خیبر همدان با تاکید بر اینکه، مقوله حجاب و پوشش زنان در وهله نخست به عمق شخصیت، تفکر و وقار بانوان بستگی دارد، گفت: مخصوصاً بانوان شاغل که ارتباط مستقیم با ارباب رجوع دارند، باید از لحاظ ظاهری و آناتومی چهره به گونه‌ای ظاهر شوند که ذهنیت ارباب رجوع این باشد که با یک انسان متعهد به انجام وظایف اداری مواجه هستند، نه شخصی که با استایل و چهره زننده خود در کانون توجهات قرار گرفته است.

ایمانی گفت: یکی از اقدامات مؤثری که در ارتباط با حجاب و پوشش در ادارات باید انجام شود این است که کارهای اداری به گونه‌ای تنظیم شود که اتاق آقایان از خانم‌ها جدا باشد تا بانوان امنیت روانی و حس آرامش داشته باشند.

الگوی سوم مشارکت اجتماعی زنان بر اساس سیره اهل بیت (ع)

وی در ادامه گریزی به کتاب «مشارکت‌های اجتماعی زنان» نوشته «زهرا آیت‌الهی» زد و گفت: این کتاب به زندگی حضرت فاطمه (س) اشاره دارد که ایشان به شغل خانه‌داری مشغول بودند و تا جایی که امکان داشت در خانه حضور داشتند، مگر گاهاً به ضرورت از خانه برای انجام کاری خارج می‌شدند.

وی تصریح کرد: به بیان دیگر زن باید به گونه‌ای وظایف خود را انجام بدهد که در داخل خانواده بتواند به وظایف خود به‌درستی بپردازد و هم در خارج از خانه وظایف خود را به انجام برساند.

این کارشناس زبان و ادبیات فارسی اظهار کرد: مادر خانه‌دار گاهی می‌تواند مادر شهیدی مانند سردار سلیمانی باشد؛ درست است که به عنوان زن خانه‌دار مطرح است، اما در کمال سادگی و وقار فرزندانی در دامن خود تربیت می‌کنند که نه تنها در جامعه، بلکه تمام دنیا به آن‌ها افتخار می‌کنند.

وی گفت: بخش دیگری از کتاب «مشارکت‌های اجتماعی زنان» به این نکته اشاره دارد که پدر بزرگوار حضرت فاطمه (س) بعد از ازدواج وظایف خانه‌داری را به ایشان یادآوری می‌کنند و کارهای خارج از منزل را هم حضرت علی (ع) بر عهده می‌گیرند.

ایمانی تصریح کرد: اما با نگاه به سیر و تحولات تاریخی در مقاطعی شاهدیم که با توجه به حضور حضرت علی (ع) در جنگ‌های مختلف، حضور فیزیکی در خانه احساس نمی‌شود؛ به همین دلیل کارهای داخل خانه و مخارج و درآمد و معیشت خانواده را همسر گرامیشان عهده‌دار می‌شدند.

وی با اشاره به حضور مقطعی حضرت فاطمه (س) در تدارکات پشت جبهه جنگ، تصریح کرد: همچنین در خطبه فدکیه که قرائت می‌کنند بعد از رحلت پیامبر (ص) که ضرورت ایجاب می‌کند حضرت در بیرون از خانه حضور داشته باشند.

مسئول مؤسسه خیبر همدان خاطرنشان کرد: با توجه به مباحث تاریخی ذکر شده در ارتباط با مشارکت‌های اجتماعی زنان، الگوی سومی را که در بیانات رهبر معظم انقلاب با عنوان اینکه «تعریف ما از امنیت و کرامت زنان جامعه نه زن شرقی است که به عنوان مستخدم در خانه حضور داشته باشد و نقش‌آفرینی خاص دیگری نداشته باشد و نه زن غربی است که خود محور و اومانیسم و فمینیسم باشد که برابری با مردان را اولویت می‌داند» را شاهدیم.

وی خاطرنشان کرد: در واقع رهبر معظم انقلاب با توجه به سیر تاریخی نقش‌های اجتماعی زنان، الگوی سومی را تعریف می‌کنند که بر این اساس هیچ اجباری برای فعالیت زنان در اجتماع وجود ندارد، اما بحسب ضرورت باید در حرفه و شغلی مشغول باشد که هیچ‌کس مثل ایشان نتواند کارها را سروسامان بدهد که به‌صورت مصداقی می‌توان به پزشکان متخصص زنان و زایمان یا معلم مقطع ابتدایی و پیش‌دبستانی و مشاغل خاص زنانه دیگر اشاره داشت که ضرورت دارد زنان عهده‌دار چنین مسئولیتی باشند.