تلفیق سنت و فناوری در خراسان شمالی؛ تولید آبنبات فراسودمند با طعم جلب

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها؛ محدثه جوان دلویی، آبنبات از جمله محصولات سنتی و شناخته‌شده خراسان شمالی به‌ویژه بجنورد است که همواره به‌عنوان یکی از سوغات‌های خوش‌طعم این منطقه مطرح بوده است.

در همین راستا، جمعی از اعضای هیئت علمی و محققان دانشگاه بجنورد با هدف ارتقای ارزش تغذیه‌ای این محصول، اقدام به تولید آبنبات غنی‌شده با جلبک دریایی کرده‌اند.

مریم آزمون، مسئول فنی آبنبات در خراسان شمالی، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: این طرح با عنوان «تولید آبنبات غنی‌شده با فیکوسیانین استخراج‌شده از جلبک اسپیرولینا» با هدف توسعه یک محصول سنتی در قالب غذای فراسودمند انجام شد.

با خواص آنتی‌اکسیدان

وی افزود: در این پژوهش از رنگدانه-پروتئین فیکوسیانین استخراج‌شده از *Spirulina platensis* استفاده شده که ترکیبی زیست‌فعال با خواص آنتی‌اکسیدانی قوی محسوب می‌شود.

آزمون ادامه داد: نتیجه این تحقیق، تولید آبنباتی با رنگ آبی طبیعی و ارزش تغذیه‌ای بالاتر نسبت به نمونه‌های معمولی بود.

وی با اشاره به نتایج بررسی‌های علمی این محصول گفت: در طول دوره نگهداری، نه‌تنها فعالیت آنتی‌اکسیدانی کاهش نیافت، بلکه تا یک ماه پس از تولید، این میزان تا سه برابر افزایش پیدا کرد و همزمان ترکیبات فنلی نیز رشد نشان داد که از نظر علمی یافته‌ای ارزشمند است.

مسئول فنی معاونت غذا و داروی خراسان شمالی افزود: آزمایش‌های کامل فیزیکوشیمیایی و میکروبی از جمله اندازه‌گیری رطوبت، خاکستر، فعالیت آبی (aw)، و آزمون‌های میکروبی شامل کپک، مخمر و انتروباکتر روی محصول انجام شد که نتایج نشان داد این محصول از نظر ایمنی و شاخص‌های کیفی در محدوده استاندارد قرار دارد.

ثبت اخطراع

وی با بیان اینکه این طرح پس از تکمیل مراحل تحقیقاتی به ثبت اختراع رسیده است، تصریح کرد: این موضوع نشان‌دهنده نوآوری و قابلیت کاربردی آن در صنعت مواد غذایی است.

بجنورد مهد آبنبات

آزمون در پاسخ به دلیل انتخاب آبنبات برای این طرح گفت: انتخاب این محصول کاملاً آگاهانه بود؛ زیرا بجنورد به‌عنوان مهد شکر پنیر ایران شناخته می‌شود و این محصول بخشی از هویت غذایی منطقه است.

وی افزود: هدف ما تلفیق یک محصول سنتی با دانش روز فناوری مواد غذایی و ایجاد ارزش افزوده بدون تغییر در اصالت آن بود تا پلی میان صنعت سنتی و فناوری نوین ایجاد شود.

مزایای طرح آبنبات با جلبک دریایی

آزمون با اشاره به مزایای این طرح تصریح کرد: تولید یک محصول فراسودمند با خواص آنتی‌اکسیدانی بالا، استفاده از رنگ طبیعی به‌جای رنگ‌های مصنوعی، افزایش فعالیت آنتی‌اکسیدانی و ترکیبات فنلی در طول دوره نگهداری و حفظ کیفیت فیزیکوشیمیایی و ایمنی میکروبی از جمله مهم‌ترین دستاوردهای این طرح است.

وی خاطرنشان کرد: این طرح قابلیت تجاری‌سازی در مقیاس صنعتی را نیز دارد و می‌تواند به توسعه صنعت شکر پنیر در بجنورد کمک کند.

محصولی دانش‌بنیان و سلامت‌محور

مسئول فنی معاونت غذا و داروی خراسان شمالی گفت: این طرح نشان می‌دهد که حتی یک شیرینی سنتی نیز می‌تواند در قالب یک محصول دانش‌بنیان و سلامت‌محور بازتعریف شود.

وی افزود: از مرحله ایده‌پردازی تا استخراج فیکوسیانین، طراحی فرمولاسیون، تولید نمونه‌های آزمایشی و انجام آزمون‌های تخصصی، در مجموع حدود دو سال زمان صرف شد و در این مدت چندین بار فرمولاسیون اصلاح شد تا به کیفیت مطلوب دست یابیم.

آزمون در پایان خاطرنشان کرد: این پروژه با همکاری دکتر امیرحسین الهامی‌راد، دکتر حسین دلاوری و دکتر محمد آرمین از اعضای هیئت علمی دانشگاه بجنورد انجام شده است.