نمایشی با بازیگران نابینا؛ از کمدی سخیف پرهیز کردم

نازنین‌زهرا مقدسی کارگردان نمایش «البته واضح و مبرهن است که ...» که این شب‌ها در مجموعه تئاتر محراب روی صحنه رفته است در گفتگو با خبرنگار مهر درباره موضوع این نمایش توضیح داد: این نمایشنامه را محمد چرمشیر در دهه ۷۰ نوشته است. «البته واضح و مبرهن است که ...» یک نمایش کمدی است که پنج بازیگر دارد؛ یک بازیگر آقا و چهار بازیگر خانم. بازیگران ما دارای عارضه بینایی و نابینا هستند. داستان در دهه ۷۰ اتفاق می‌افتد و در خصوص چهار هوو است که در خانه به همراه همسرشان زندگی می‌کنند. با ورود هووی آخر و سوگلی، اتفاقاتی در خانه می‌افتد و برخی چیزها تغییر می‌کند. مرد می‌میرد و ادامه ماجرا اتفاق می‌افتد.

نمایشی با بازیگرانی که همه نابینا هستند

وی در رابطه با انتخاب این نمایشنامه کمدی بیان کرد: به دلیل اینکه بازیگران ما نابینا هستند، دنبال یک نمایشنامه کمدی بودم که در میزانسن‌دهی بتوانم به آنها کمک کنم. با توجه به قابلیت‌هایی که بچه‌ها دارند، احساس کردم این نمایشنامه برای ما خیلی مناسب است. گروه تئاتر باران مدت زیادی است که فعالیت می‌کند و نمایشنامه‌های محمد چرمشیر را روی صحنه می‌برد. من این نمایشنامه را ترجیح دادم چون مناسب گروه ما بود و بر اساس بازیگرانی که داشتیم انتخابش کردم.

این کارگردان تئاتر در رابطه با تیم بازیگری این نمایش اظهار کرد: گروه ما اختصاصاً بچه‌های دارای عارضه بینایی هستند. من نزدیک چند سال است که این بچه‌ها را می‌شناسم و در کار قبلی هم یعنی نمایش «قلاده‌ای برای یک سگ مرده» بازیگردان آنها بودم. از آنجایی که رشته خودم کارشناسی ارشد روانشناسی است، تمایل داشتم تا در این اثر به نوعی هنر و روانشناسی را تلفیق کنم.

وی افزود: از فروردین تا حالا مشغول تمرین بودیم. برخی از بچه‌ها خط بریل بلدند و برای برخی دیگر دیالوگ‌ها را به صورت پیام صوتی ضبط کردم. حدود ۱۰ ماه طول کشید تا به این مرحله برسیم و تمرین‌ها را انجام دادیم. الان با میزانسنی کامل، طراحی نور و دقیقاً مثل یک تئاتر حرفه‌ای و واقعی در سالن محراب در حال اجرای نمایش هستیم.

فاصله گرفتن از کمدی سخیف

مقدسی با اشاره به ویژگی‌های اجرایی این نمایش گفت: طراحی صحنه ما به دلیل اینکه بچه‌ها عارضه بینایی دارند و به میزانسن کامل و پررنگ نیاز دارند، به زیبایی هرچه تمام‌تر شکل گرفت. بچه‌ها بر اساس حس لامسه پا و به کمک نشانه‌هایی که روی زمین برایشان گذاشته‌ایم، حرکت می‌کنند و میزانسن را کاملاً حفظ کرده‌اند. از آنجا که ما هیچ اشاره‌ای در تبلیغات‌مان (پوستر، بروشور، تیزر) به نابینا بودن بچه‌ها نکردیم شاید تماشاگر در چند دقیقه اول متوجه نشود که چه اتفاقی دارد می‌افتد یا بچه‌ها عارضه‌ای دارند. وقتی نمایش کم‌کم به جلو می‌رود، تازه آنگاه متوجه درخشش بچه‌ها روی صحنه می‌شوند.

این کارگردان در رابطه با ویژگی‌های کمدی در این اثر ابراز کرد: چیزی که همیشه از آن فراری بوده‌ام این است که کمدی ما سخیف باشد یا به سمت تئاتر آزاد برود. سعی کردیم از این اتفاق جلوگیری کنیم. نمایشنامه محمد چرمشیر به قدری زیبا و قوی است و طنز ظریفی دارد که اصلاً نیاز نبوده تا ما چیزی به آن اضافه کنیم. همان نمایشنامه را بر اساس یک سری بازی‌های بانمکی که بچه‌ها خودشان انجام دادند یا ما بهشان توصیه کردیم، پیش بردیم.

مقدسی در پایان با اشاره به واکنش و بازخورد تماشاگران عنوان کرد: ناظر به شرایط فعلی جامعه، آن دل و دماغی که باید باشد وجود ندارد؛ هم برای مخاطب عام و هم برای هنرمندانی که آنان را دعوت می‌کنیم و از این قضیه ناراحتیم. اما به هر حال همان تماشاگرهایی که آمدند و نمایش را دیدند، آن را بسیار دوست داشتند. آنها بسیار از استعداد بازیگران تعجب کردند و از نمایش ما به عنوان اثری یاد کردند که به دلشان نشسته است. هنرمندان و تماشاگران عمومی‌ای که داشتیم از تماشای نمایش رضایت داشتند و همان‌ها کار ما را دوباره تبلیغ کردند.

نمایش «البته واضح و مبرهن است که ...» از ۱۵ بهمن تا ۱۵ اسفند هرشب ساعت ۱۹ در سالن جمیله شیخی تالار محراب روی صحنه می‌رود.

در این نمایش مریم دیهیم بخت، شیما شوری، حمید کیانی خواه، سهیلا جعفرآبادی و مریم دیلمی به ایفای نقش می‌پردازند.

در خلاصه داستان این اثر آمده است: زندگی چهار هوو در یک خانه که همگی قصد دارند به عروس تازه وارد نکات شوهرداری بیاموزند و ...

عکس‌ها از کیارش مسیبی است.