میرسلیم: اگر حزب جمهوری اسلامی شکل نمی‌گرفت، سرنوشت انقلاب نامعلوم بود

به گزارش خبرنگار مهر، مراسم رونمایی از کتاب «معبد سرچشمه» با حضور سیدمصطفی میرسلیم عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین جواد جلوانی نویسنده و پژوهشگر، سیدمجتبی مؤمنی و محمدمهدی اسلامی نویسندگان کتاب و جمعی از فعالان فرهنگی عصر امروز سوم اسفند در مجموعه فرهنگی سرچشمه برگزار شد.

سیدمصطفی میرسلیم عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی با اشاره به سابقه طولانی اندیشه تشکیلات اسلامی در ایران گفت: فکر تشکیلات‌دهی به مؤمنان مسلمان برای مبارزه به سال‌های دهه ۱۳۲۰ بازمی‌گردد و ریشه‌های شکل‌گیری حزب جمهوری اسلامی را باید در ناکامی‌های پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ جستجو کرد.

وی ادامه داد: پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ و ناکامی‌هایی که از آن پدیدار شد، تشکیلاتی با نام نهضت آزادی شکل گرفت که می‌خواست رنگ و بوی اسلامی داشته باشد و مورد توجه قرار گرفت. بعدها نیز تشکیلاتی با نام مجاهدین خلق در ایران پدیدار شد که در سال ۱۳۵۴ دچار انحراف شد.

عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بیان اینکه مرحوم شهید بهشتی به این جریانات تاریخی و همچنین مبارزاتی که به رهبری امام خمینی از سال ۱۳۴۲ شروع شده بود، اشراف کامل داشت، افزود: تشکیل جمعیت‌های مؤتلفه اسلامی در ذهن ایشان بود، اما به این نتیجه رسیده بودند که برای به ثمر رساندن مبارزات اسلامی نیاز به یک تشکیلات فراگیر وجود دارد تا مردم مسلمان بتوانند در عرصه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور مؤثر باشند.

وی با اشاره به شرایط خاص پیش از پیروزی انقلاب تصریح کرد: شهید بهشتی به همراه یارانی چون شهید باهنر، هاشمی رفسنجانی، مقام معظم رهبری و بعدها مرحوم آیت‌الله موسوی دست به کار شدند تا تشکیلاتی اسلامی ایجاد کنند. هدف اولیه این بود که بتوانند در پیشبرد فعالیت‌هایی که امام از سال ۱۳۴۲ شروع کرده بودند، مؤثر واقع شوند.

میرسلیم با بیان اینکه جمعیت‌های مؤتلفه به دلیل فراگیری تمام گروه‌های اجتماعی را در بر نمی‌گرفتند، گفت: این جمعیت‌ها ناگزیر به فکر ایجاد یک تشکل فراگیر افتادند. شهید بهشتی پنج سال در خارج از کشور و در شهر هامبورگ مأموریت داشت و آشنایی ایشان با فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی در آنجا، بر ضرورت ایجاد یک تشکیلات اسلامی افزود.

وی ادامه داد: شهید بهشتی در سال ۱۳۴۹ به ایران بازگشت و همفکری‌ها با دوستان شدت بیشتری گرفت. تا نزدیک پیروزی انقلاب، برای تدوین اساسنامه تشکیلات مشورت‌هایی صورت گرفت، اما شرایط سخت اجتماعی و مبارزات اجازه نداد کار شکل‌دهی به حزب به سرعت پیش برود، هرچند در ذهن آن بزرگواران این حقیقت جای گرفته بود که اگر حزبی وجود داشت می‌توانست به جریان انقلاب کمک کند.

عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی با اشاره به موافقت امام خمینی با تشکیل حزب تأکید کرد: در مورد ضرورت چنین تشکیلاتی با خود امام مشورت شده بود و ایشان نیز موافقت کرده بودند، زیرا معتقد بودند تشکیلات برای پیشبرد مبارزات لازم است. با این حال، هیجان مردمی و شتاب پیروزی انقلاب فرصت ایجاد تشکیلات پیش از انقلاب را نداد.

وی با بیان اینکه انقلاب اسلامی از سال ۱۳۴۲ تا ۱۳۵۷ یعنی به مدت ۱۹ سال در شرایط بسیار سختی ادامه یافت، بدون آنکه از یک تشکیلات جامع سیاسی به طور کامل برخوردار باشد، گفت: این خود نشان می‌دهد که احساس کمبود تشکیلاتی وجود داشته و این کمبود موجب شده بود برخی اقدامات برای به پیروزی رساندن انقلاب با تأخیر مواجه شود.

میرسلیم مهم‌ترین تحول فکری پس از پیروزی انقلاب را ضرورت اداره کشور دانست و افزود: بزرگان ما از جمله رهبر انقلاب متوجه شدند که تفاوت بسیاری بین دوران مبارزه و دوران پس از پیروزی وجود دارد. تشکیلات برای مبارزه ضرورت داشت، اما نکته جدیدی که مطرح شد این بود که چگونه می‌توان کشور را زیر سایه آرمان‌های یک انقلاب اداره کرد. اینجا بود که به نظر من تحولی در اندیشه امام شکل گرفت. ایشان خیلی سریع متوجه شدند که برای اداره این نظام انقلابی و به ثمر رساندن نتایج پیروزی انقلاب، نیاز به یک تشکیلات قوی وجود دارد.

وی با اشاره به وضعیت دستگاه‌های اجرایی کشور در آستانه انقلاب گفت: ما شاهد بودیم که نظام استانداری و فرمانداری چگونه از شاه دستور می‌گرفتند. نهضت آزادی هم تشکیلاتی بود که سال‌ها قبل برای مبارزه شکل گرفته بود، اما برای اداره کشور کامل نبود.

عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی با بیان اینکه حزب جمهوری اسلامی در ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ تشکیل شد، خاطرنشان کرد: ما تقریباً همزمان مشغول کارهای سپاه و امور نظامی بودیم و به تدریج متوجه شدیم که این فعالیت‌ها با هم قابل جمع هستند. در همان موقع از امام استنتاجی فرمودند که نشان می‌داد شکل‌گیری چنین تشکیلاتی مورد تأیید ایشان است.

وی با اشاره به نقش تعیین‌کننده این تشکیلات در سال‌های اولیه انقلاب گفت: من واقعاً فکر می‌کنم اگر این تشکیلات شکل نمی‌گرفت، سرنوشت مسائل اساسی کشور که ریشه و بنیان همه آنها به اقدام یکپارچه و قوی نیاز داشت، نامعلوم بود.

عضو شورای مرکزی حزب جمهوری اسلامی با تأکید بر اهمیت تشکیلات سراسری حزب جمهوری اسلامی در سال‌های ۱۳۵۸ و ۱۳۵۹ اظهار کرد: نمی‌توانم تصور کنم در مقابل کسانی که چنگال‌های خود را برای از بین بردن این نظام انقلابی تیز کرده بودند، چه بلایی بر سر کشور می‌آمد اگر این تشکیلات یکپارچه وجود نداشت.

وی با اشاره به شرایط حساس آن دوران افزود: حزب جمهوری اسلامی به عنوان یک تشکیلات سراسری و منسجم توانست در مقابل توطئه‌های دشمنان انقلاب بایستد و نقش مؤثری در خنثی‌سازی آنها ایفا کند. این تشکیلات نقطه مقابل جریان‌هایی بود که قصد داشتند نظام نوپای اسلامی را از درون و بیرون مورد هجمه قرار دهند.

میرسلیم گفت: بسیاری از مسائل اساسی آن دوره که ریشه در بنیان‌های انقلاب داشت، با اقدام یکپارچه و قوی این حزب و تحت نظر رهبری انقلاب به سرانجام رسید و اگر این هماهنگی وجود نداشت، امروز سرنوشت دیگری برای کشور رقم می‌خورد.

حزب جمهوری اسلامی یک دانشگاه برای تربیت نسل‌های انقلاب بود

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین جواد جلوانی نویسنده و پژوهشگر با اشاره به ابعاد گسترده و کمتر دیده شده فعالیت‌های حزب جمهوری اسلامی گفت: ناگفته‌های حزب جمهوری اسلامی بسیار فراتر از آن چیزی است که تاکنون به آن پرداخته شده و ما حتی یک فیلم سینمایی هم درباره این حزب و مظلومیت آن نساخته‌ایم.

وی ادامه داد: آنچه امروز ما را در اینجا دور هم جمع کرده، آرمان‌های مقدس حزب جمهوری اسلامی و گفتمان انقلاب اسلامی است.

این پژوهشگر گفت: تاریخ، هویت یک ملت است و اگر از ملتی تاریخش را بگیرند، عملاً هویت او را گرفته‌اند.

وی با بیان اینکه هدف اصلی دشمن بی‌هویت کردن نسل امروز است، افزود: دشمن دارد تاریخ را از ما می‌گیرد. در دانشگاه‌های ما وقتی از حزب جمهوری اسلامی سؤال می‌کنی، می‌گویند نمی‌دانیم چیست. این خیلی غم‌انگیز است، اما واقعیت موجود است.

جلوانی با اشاره به فعالیت‌های گسترده شاخه دانش‌آموزی حزب جمهوری اسلامی گفت: یکی از فعال‌ترین شاخه‌های حزب، شاخه دانش‌آموزی بود. جزوات متعددی مانند «رسالت دانش‌آموز»، «از حزب چه می‌دانیم»، «چگونه دانش‌آموزی انقلابی باشیم» منتشر می‌شد.

وی افزود: حزب جمهوری اسلامی فقط به دنبال کار سیاسی نبود، این همان حزب شهید بهشتی است که به دنبال نیروسازی و تربیت نیرو بود. در حالی که امروز دانش‌آموزان خود را در اینستاگرام رها کرده‌ایم. فضای دانشگاه‌های ما امروز ملتهب است، تقصیر چه کسی است؟ تقصیر خود ماست. حزب جمهوری اسلامی روی دانش‌آموزان سرمایه‌گذاری کرد و همین دانش‌آموزان بعدها تشکل‌های دانشجویی را راه‌اندازی کردند. ما از دانش‌آموز غافل ماندیم و امروز دانشجوی ما حاصل غفلت خودمان است.

این نویسنده با اشاره به جزوات متعدد منتشر شده توسط دفاتر حزب در سراسر کشور افزود: دفتر حزب جمهوری اسلامی در برازجان جزوه‌ای با عنوان «اهمیت آموزش» چاپ کرده که تأکید دارد حزب جمهوری اسلامی به دنبال کسب قدرت نیست، بلکه بر آموزش تأکید دارد. مشابه این موارد بسیار است.

جلوانی با اشاره به کتاب «معبد سرچشمه» تأکید کرد: کتاب دوستان ما یعنی آقایان مؤمنی و اسلامی، کتاب زیبا و ارزشمندی است، اما واقعیت این است که ناگفته‌های حزب جمهوری اسلامی بسیار فراتر از آن چیزی است که ما تصور می‌کنیم. ما اصلاً درباره حزب جمهوری اسلامی حرفی نزدیم، چیزی نگفتیم. تاکنون حتی یک فیلم سینمایی درباره مظلومیت حزب جمهوری اسلامی ساخته نشده است.

وی با تأکید بر اهمیت روایت‌گری برای نسل امروز گفت: جنگ امروز، جنگ روایت‌هاست، جنگ قصه‌هاست. ما باید برای نسل امروز قصه بگوییم تا هویت گمشده خود را بازیابند.

این پژوهشگر با اشاره به لزوم توجه به فعالیت‌های حزب در شهرستان‌ها افزود: مردم در مشهد، قم و بسیاری از شهرها اطلاعاتی از حزب جمهوری اسلامی ندارند.البته در اصفهان فعالیت‌هایی انجام داده‌ام. اگر انتشارات سرچشمه نور می‌خواهد این مسیر را ادامه دهد، باید برود سراغ این آدم‌ها و قصه‌های آن‌ها را بیرون بیاورد.

جلوانی با اشاره به جزوه «انضباط در ارتش» که توسط حزب جمهوری اسلامی منتشر شده است، گفت: حزب جمهوری اسلامی حتی درباره آنتی‌تز خودش هم کار کرده و این نشان‌دهنده تفکر متعالی آن حزب است. همچنین سلسله دروس اخلاق آیت‌الله مشکینی توسط حزب منتشر می‌شد؛ حزبی که می‌گوید اگر می‌خواهم قدرت را در دست بگیرم، باید پای درس استاد اخلاق زانو بزنم و نیروهایم را آموزش اخلاقی بدهم.

وی با اشاره به وضعیت امروز کار تشکیلاتی در کشور خاطرنشان کرد: قدیم معروف بود که بعضی از احزاب، کل آدم‌های‌شان در یک پیکان جا می‌شدند. امروز هم ما دچار ضعف کار حزبی و ضعف کار تشکیلاتی هستیم.

این نویسنده در پایان گفت: کتاب «معبد سرچشمه» کتاب پژوهشی خوبی است، منابع زیادی مطالعه شده و صفحه‌آرایی خوبی دارد، اما واقعاً ناگفته‌های حزب جمهوری اسلامی بسیار فراتر از آن چیزی است که ما پرداخته‌ایم.

چرا معبد سرچشمه نوشته شد؟

در ادامه سعید اسلامی نویسنده کتاب «معبد سرچشمه» با اشاره به دلایل تألیف این اثر گفت: این کتاب در پاسخ به این پرسش اساسی نوشته شد که چرا ۷۲ تن از یاران انقلاب اسلامی در روز هفتم تیر ۱۳۶۰ در یک مکان جمع شده بودند و چه هدفی را دنبال می‌کردند.

وی ادامه داد: پس از شهادت یاران سرچشمه، درباره شخصیت برخی از این شهدا کارهای زیادی انجام شده است، به ویژه شهید بهشتی که به تعبیر رهبر معظم انقلاب، خورشید وجودشان آنچنان درخشان است که دیگران در محاق قرار گرفته‌اند. اما درباره آرمان و هدفی که این بزرگواران را گرد هم آورده بود، کمتر سخن گفته شده است.

نویسنده کتاب معبد سرچشمه با اشاره به شرایط حساس کشور در مقطع هفتم تیر افزود: در روزهای پرالتهاب پس از عزل رئیس‌جمهور، در حالی که کشور هم با جنگ تحمیلی از سوی عراق و عملاً با ائتلاف بلوک شرق و غرب مواجه بود و هم ترورها در خیابان‌ها آغاز شده بود، این پرسش مطرح است که چرا این ۷۲ نفر در آن مکان جمع شدند؟ چه کار ویژه‌ای دنبال می‌کردند؟

وی با بیان اینکه پژوهش برای نگارش این کتاب با همکاری آقای مؤمنی آغاز شد، تصریح کرد: ما به دنبال پاسخ به این سؤال بودیم که ایده تأسیس حزب جمهوری اسلامی چگونه در ذهن مؤسسان شکل گرفت و چرا این حزب تأسیس شد. به این جمع‌بندی رسیدیم که باید کتابی در این زمینه تدوین شود، چرا که درباره حزب جمهوری اسلامی ناگفته‌های بسیاری وجود دارد.

نویسنده کتاب «معبد سرچشمه» با اشاره به استقبال بی‌نظیر مردم از حزب جمهوری اسلامی در ۲۹ بهمن ۱۳۵۷ گفت: با وجود اینکه در تاریخ معاصر ایران از مشروطه به بعد، احزابی مانند سوسیال دموکرات، توده و رستاخیز نتوانسته بودند جایگاه مطلوبی در میان مردم پیدا کنند و بسیاری از جامعه از احزاب استقبال نمی‌کردند، اما ثبت‌نام از اعضای حزب جمهوری اسلامی با چنان اقبالی مواجه شد که همه مؤسسان را متعجب کرد. این پرسش مهمی است که چرا این حزب با دیگر احزاب متفاوت بود.

اسلامی تمایز دو نوع تحزب را که رهبر معظم انقلاب در دیدار با دانشجویان کرمانشاهی تبیین فرمودند، محور اصلی کتاب خود دانست و افزود: ایشان میان تحزب غربی که دنبال قدرت است و تحزب در جامعه اسلامی که در پی یک تفکر و آرمان الهی حرکت می‌کند، تمایز قائل شدند.

وی ادامه داد: در این کتاب سعی کرده‌ایم با روایت نمونه‌های عینی مانند ماجرای نخست‌وزیری شهید رجایی که عضو حزب نبود، نشان دهیم که منافع ملی برای حزب جمهوری اسلامی بر منافع حزبی اولویت داشت.

این نویسنده با اشاره به لزوم استفاده از ادبیات فراگیر در این کتاب تأکید کرد: تلاش کردیم کتابی موجز و مختصر با نثری روان ارائه دهیم تا مخاطب عمومی بتواند از آن استفاده کند و این فقدان روایت را پر کند. این کتاب می‌توانست بسیار قطورتر باشد، اما عمداً به روایتی خلاصه بسنده کردیم.

وی با اشاره به جای خالی چنین تشکلی در جامعه امروز خاطرنشان کرد: امروز در کشور ما جای تشکیلاتی که دعوت‌کننده به یک آرمان الهی باشد، برای اداره کشور برنامه‌ریزی پیشرو داشته باشد و بدنه تشکیلاتی را برای تعالی آموزش دهد، به شدت خالی است.

اسلامی گفت: امیدواریم کتاب دوم با عنوان «مقتل سرچشمه» که ادامه ماجرا از ۱۴ اسفند ۱۳۵۹ تا شهادت ۷۲ یار امام را روایت می‌کند، تا سال ۱۴۰۵ منتشر شود.

در پایان این مراسم، از کتاب «معبد سرچشمه» به قلم سعید اسلامی رونمایی شد.