محاسبه قیمت نهاده‌های دامی با نرخ بازار دوم چه اثری بر زنجیره تولید گوشت قرمز دارد؟

محاسبه قیمت نهاده‌های دامی با نرخ بازار دوم مرکز مبادله ارز، بار دیگر نگرانی‌ها درباره افزایش هزینه تولید و تکرار تجربه‌های سال‌های گذشته در بخش دام و طیور را افزایش داده است؛ موضوعی که به گفته فعالان این حوزه، می‌تواند مستقیماً به بازار گوشت، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات منتقل شود و سفره خانوار‌ها را تحت تأثیر قرار دهد.

در همین زمینه منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام کشور در گفت‌و‌گو با میزان اظهار کرد: وابستگی صنعت طیور کشور به نهاده‌های وارداتی حدود ۹۰ درصد و وابستگی صنعت دام، شیر و گوشت نزدیک به ۴۰ درصد است و در شرایط خشکسالی، این وابستگی عملاً تشدید شده است.

وی ادامه داد: همین مسئله باعث شد اختلال در تأمین نهاده و افزایش قیمت آن، شوک‌های سنگینی به تولید وارد کند و انعکاس آن به‌صورت افزایش قیمت‌ها در بازار دیده شود.

چالش در تأمین و قیمت نهاده عامل اصلی گرانی گوشت

به گفته رئیس شورای تأمین دام کشور، در مقاطعی نهاد‌های نظارتی به این موضوع ورود کردند و بررسی‌ها نشان داد یکی از عوامل اصلی گرانی گوشت و محصولات پروتئینی، چالش در تأمین و قیمت نهاده بوده است. فشار ناشی از این وضعیت، کل زنجیره تولید دام، طیور، گوشت و لبنیات را تحت تأثیر قرار داد.

رئیس شورای تأمین دام کشور با تأکید بر اهمیت قیمت نهاده در مبدا تولید تصریح کرد: کالا‌هایی مانند گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ و لبنیات مستقیماً با معیشت مردم در ارتباط هستند و اگر در ابتدای زنجیره تولید تسهیل‌گری و قیمت‌گذاری مناسب انجام نشود، حمایت در انتهای زنجیره اثرگذاری کمتری خواهد داشت.وی ادامه داد: تجربه بازارگاه نشان داد زمانی که نهاده با قیمت مشخص به دامدار می‌رسید، امکان برنامه‌ریزی تولید وجود داشت، اما در دوره‌هایی شاهد افزایش همزمان کمبود و قیمت نهاده بودیم که تولیدکننده را تحت فشار شدید قرار داد.

پوریان تاکید کرد: تولیدکنندگان دام سبک و سنگین دارای دوره‌های زمانی مشخصی هستند و تأمین خوراک برای آنها امری مستمر و حیاتی است، از این‌رو افزایش هزینه خوراک، به‌ویژه برای دامداران خرد و روستایی، امکان ادامه فعالیت را با چالش‌هایی همراه می‌کند.

رئیس شورای تأمین دام کشور گفت: حذف سریع ارز ترجیحی نهاده در شرایطی که تولید با چالش و بازار با نوسانات مواجه است، می‌تواند مشکلاتی ایجاد کند. باید تولید از پایین به بالا دیده می‌شد، نه اینکه فشار اصلی بر تولیدکنندگان وارد شود و انتظار تنظیم بازار در انتهای زنجیره وجود داشته باشد.

تجربه واردات گوشت در سال‌های گذشته و ثبات نسبی قیمت‌ها

وی با اشاره به تجربه واردات گوشت در سال‌های گذشته اظهار کرد: در مقاطعی، استفاده از ارز ترکیبی برای واردات گوشت، موجب ثبات نسبی قیمت‌ها شد و گوشت وارداتی با قیمت‌های مشخص در بازار عرضه می‌شد که نقش تنظیم‌کننده داشت، این سازوکار‌ها می‌توانست بدون تخریب تولید داخلی، به تعادل بازار کمک کند.

پوریان تاکید کرد: حمایت صرف از مصرف‌کننده در انتهای زنجیره، بدون توجه به هزینه‌های تولید، می‌تواند باعث افزایش تورم و بی‌ثباتی بازار شود.

به گفته رئیس شورای تأمین دام کشور تقویت تولید داخلی، افزایش عرضه و کاهش هزینه تمام‌شده، تنها مسیر پایدار برای تنظیم بازار و حفظ قدرت خرید مردم است.

وی درباره تأثیر حذف ارز ترجیحی بر قیمت تمام‌شده دام اظهار کرد: قضاوت درباره میزان افزایش قیمت در مقطع فعلی زود است و باید منتظر اجرای کامل طرح و واکنش عرضه و تقاضا بود. 

پوریان تاکید کرد: اگر نهاده با قیمت‌های بالا عرضه شود، طبیعی است که قیمت محصولات دامی افزایش یابد، اما در صورت افزایش عرضه و رقابت میان واردکنندگان، امکان تعادل نسبی قیمت‌ها نیز وجود دارد.

رئیس شورای تأمین دام کشور با اشاره به اینکه آینده قیمت‌ها به میزان تأمین و عرضه نهاده و گوشت بستگی دارد، عنوان کرد: هرچه عرضه بیشتر باشد، قیمت‌ها تعدیل می‌شود و هرچه کمبود ایجاد شود، فشار قیمتی تشدید خواهد شد؛ بنابراین سیاست‌گذاری باید به‌گونه‌ای باشد که پایه تولید تقویت و از تکرار تجربه‌های پرهزینه گذشته جلوگیری شود.