توضیحات معاون آموزشی وزارت بهداشت درباره امتحانات دانشجویان/ نگران وضعیت امتحانات پایان ترم نباشید

طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت در تشریح سیاست آموزشی و رویکرد وزارت بهداشت در خصوص امتحانات پایان ترم دانشجویان علوم پزشکی، اظهار کرد: اخیراً معاونت آموزشی وزارت بهداشت اطلاعیه‌ای را درباره موجه تلقی شدن غیبت دانشجویان در آزمون‌های پایان‌ترم صادر کرد. در واقع این اطلاعیه با هدف حفظ آرامش روانی دانشجویان و جلوگیری از ایجاد فشار تحصیلی در شرایط خاص کشور انجام شده است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تصریح کرد: در بسیاری از دانشگاه‌های علوم پزشکی، آزمون‌های حضوری دانشجویان از چهارم بهمن ماه آغاز شد و بدون مشکل ادامه دارد، اما به دلیل حفظ آرامش آن دسته از دانشجویان و خانواده‌های ایشان که نگران مسافرت برای حضور در محل دانشگاه‌ها هستند، تلاش کردیم با اتخاذ تصمیم فوق، دغدغه‌های دانشجویان کاهش یابد، آرامش خاطر بیشتری برای آنان ایجاد شود و در عین حال بدون آسیب جدی به کیفیت آموزش، مسیر تحصیلی‌شان بدون وقفه ادامه پیدا کند.

وی خاطر نشان کرد: اطلاعیه فوق به‌صورت رسمی از سوی معاونت آموزشی وزارت بهداشت به تمامی دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی کشور ابلاغ شده و اجرای مفاد آن برای همه واحد‌های تابعه الزامی است.

چنگیز در پاسخ به این سؤال که وضعیت دانشجویانی که در آزمون‌های حضوری شرکت نکنند، چگونه ثبت می‌شود نیز تاکید کرد: در صورت غیبت دانشجو، وضعیت درس به‌صورت «ناتمام» در سامانه آموزشی ثبت می‌شود و این موضوع به‌منزله مردودی یا حذف درس تلقی نخواهد شد. این دانشجویان می‌توانند در انتخاب واحد نیم‌سال بعد ادامه تحصیل دهند.

وی همچنین اظهار کرد: دانشجویان فوق برای انتخاب واحد در نیم‌سال آینده با محدودیت دروس پیش‌نیاز مواجه نخواهند شد. چرا که طبق مفاد اطلاعیه فوق، این دانشجویان می‌توانند بدون الزام به گذراندن دروس پیش‌نیازی که در نیم سال اول اخذ کرده‌اند، انتخاب واحد خود را انجام دهند تا وقفه‌ای در روند تحصیل آنان ایجاد نشود.

معاون آموزشی وزارت بهداشت در خصوص تکلیف دانشجویانی که متقاضی شرکت در آزمون‌های جامع علوم پایه یا پیش‌کارورزی هستند نیز افزود: این دانشجویان در صورت دارا بودن سایر شرایط می‌توانند به‌صورت مشروط در آزمون‌های جامع علوم پایه یا پیش‌کارورزی شرکت کنند و غیبت آنان در امتحانات پایان‌ترم مانعی برای ادامه مسیر حرفه‌ای‌شان نخواهد بود.

چنگیز در پاسخ به این سؤال که آزمون‌های جبرانی چه زمانی و چگونه برگزار خواهد شد نیز افزود: معاونت آموزشی دانشگاه‌ها حسب شرایط، در طول نیم‌سال دوم یا نیم‌سال تابستان، با هماهنگی دانشکده‌های ذیربط، آزمون‌های جبرانی را برای این دسته از دانشجویان برگزار خواهند کرد تا امکان ارزیابی عادلانه برای همه فراهم شود.

وی ادامه داد: در صورتی که دانشگاهی مفاد اطلاعیه فوق را اجرا نکند، دانشجویان می‌توانند موضوع را از طریق معاونت آموزشی دانشگاه یا از طریق روابط عمومی معاونت آموزش وزارت بهداشت پیگیری کنند. معاونت آموزشی وزارت بهداشت بر اجرای این دستورالعمل تاکید و نظارت دارد.

وی در خصوص سیاست وزارت بهداشت برای برگزاری آزمون‌های مجازی نیز گفت: در آموزش دو گروه آزمون مطرح است: آزمون‌های تکوینی و آزمون‌های تراکمی. هدف از برگزاری آزمون‌های تکوینی، ارزیابی میزان یادگیری دانشجویان در حین آموزش، دادن بازخورد و تشویق برای برطرف کردن نقایص است. نمره حاصل از این آزمون‌ها تاثیر چندانی در کارنامه نهایی و معدل دانشجو ندارد و بنابراین حساسیت زیادی برای اطمینان از امنیت و دقت در شرایط برگزاری آزمون به خرج داده نمی‌شود. دانشجویان معمولا این آزمون‌ها را به عنوان کوییز می‌شناسند که یا نمره ندارد و یا نمره کمی به آن اختصاص داده می‌شود.

چنگیز افزود: گروه دوم آزمون‌های تراکمی است که نمرات پیشرفت تحصیلی دانشجویان بر اساس آن تعیین می‌شود و در کارنامه نهایی و معدل منعکس می‌شوند. کیفیت این آزمون‌ها علاوه بر کیفیت سؤالات و ارتباط آنها با اهداف و محتوای آموزشی، تحت تاثیر امنیت آزمون قرار می‌گیرد. به طوری که حتی اگر طراحی سؤالات به بهترین شکل ممکن انجام شده باشد، اما پاسخ‌های دانشجویان یا بخشی از دانشجویان حاصل یادگیری و تلاش فردی ایشان نباشد، ارزش آزمون به شدت زیر سؤال می‌رود.

به گفته وی، آزمون‌های میان ترم و پایان ترم دانشگاه‌ها که تعیین کننده نمره دانشجو در هر درس است، در این گروه قرار می‌گیرد. برای اطمینان از امنیت آزمون، یعنی اطمینان از پاسخ‌دهی به سؤالات توسط هر شرکت کننده و بدون کمک گرفتن از دیگران یا مراجعه به منابع، شرایطی درنظر گرفته می‌شود.

این استاد دانشگاه یادآور شد: متأسفانه تاکنون شرایط لازم برای تضمین امنیت آزمون‌های غیرحضوری فراهم نشده است. برگزاری آزمون بدون تأمین این شرایط، مصداق خدشه به عدالت آموزشی است و با مأموریت آموزش علوم پزشکی همخوانی ندارد؛ بنابراین ما نمی‌توانیم کیفیت، اعتبار و سلامت نظام آموزشی را فدای سهولت اجرا یا سرعت برگزاری کنیم. تا زمانی که نتوانیم امنیت کامل را تضمین کنیم، برگزاری آزمون‌های تراکمی به‌صورت غیرحضوری قابل پذیرش نیست.

چنگیز با بیان اینکه دانش‌آموختگان علوم پزشکی مستقیما با سلامت مردم سروکار دارند، کوچک‌ترین تساهل در کیفیت آموزش و ارزیابی می‌تواند پیامد‌های جدی برای جامعه داشته باشد، افزود: در حوزه پزشکی، کیفیت آموزش و سنجش علمی قابل اغماض نیست و باید با مراعات استاندارد‌های ملی انجام شود. ما مسئول تربیت نیرو‌هایی هستیم که مستقیماً با جان انسان‌ها در ارتباط هستند و این مسؤولیت، حساسیت تصمیم‌گیری ما را دوچندان می‌کند.

معاون آموزشی وزارت بهداشت ادامه داد: این وزارتخانه همواره در تدوین استاندارد‌های آموزشی، نظام‌های اعتباربخشی و تضمین کیفیت پیشرو بوده است. این رویکرد در حوزه آزمون‌ها نیز با جدیت دنبال می‌شود و ما اجازه نخواهیم داد اعتبار نظام آموزش پزشکی کشور خدشه‌دار شود. تمام سیاست‌ها و تصمیمات ما بر پایه حفظ کیفیت، عدالت آموزشی و اعتماد عمومی است.

وی با بیان اینکه برای اطمینان از امنیت برگزاری آزمون‌ها به شیوه مجازی تحقق چند شرط الزامی است، اظهار کرد: اطمینان از دسترسی همه دانشجویان به سخت افزار لازم برای شرکت در آزمون (گوشی هوشمند یا رایانه قابل اتصال به بستر تبادل داده). اطمینان از پایداری بستر تبادل داده بین سرور آزمون و ابزار‌های دراختیار دانشجویان (عدم قطع شدن یا کاهش سرعت اینترنت و اینترانت) در زمان برگزاری آزمون، احراز هویت فردی که به عنوان دانشجو در سیستم آزمون مجازی وارد می‌شود و در نهایت اطمینان از عدم مداخله عوامل مخدوش کننده (مشورت، مراجعه به متون یا هوش مصنوعی) در پاسخ به سؤالات (حتی برای موارد معدود از افراد شرکت کننده در آزمون) چهار الزام مهم آزمون‌های مجازی به شمار می‌رود.

به گفته وی، تا زمانی که الزامات فوق به‌طور کامل فراهم نشود، نمی‌توان از امنیت آزمون‌های مجازی اطمینان داشت و ورود به این حوزه را منطقی و عادلانه نمی‌دانیم.

چنگیز درباره برنامه وزارت بهداشت برای استفاده از فناوری‌های نوین و راهکار‌های خلاقانه در حوزه آزمون‌های مجازی نیز گفت: معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در صورت تحقق شرایط اطمینان از امنیت آزمون‌های تراکمی در شیوه اجرای غیرحضوری (مجازی)، این شیوه را به رسمیت خواهد شناخت؛ بنابراین از همه دانشجویان خلاق و نوآور که خواستار برگزاری آزمون‌ها به صورت مجازی هستند، دعوت می‌شود همت و اندیشه ارزشمند خود را برای طراحی ایده‌هایی که بتواند با کمترین نیاز به تجهیزات سخت افزاری امنیت آزمون‌های مجازی را تامین کند، مصروف نمایند. معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی آماده دریافت پیشنهاد‌ها و حمایت مادی و معنوی از ایده‌های قابل اجرا در این زمینه است.

معاون آموزشی وزارت بهداشت تاکید کرد: سلامت، امنیت و آرامش روانی دانشجویان برای ما در اولویت قرار دارد. در عین حال، تلاش ما بر این است که ضمن صیانت از حقوق فردی و آموزشی دانشجویان، مراقبت و نظارت لازم را برای حفظ کیفیت آموزش و آزمون‌ها در جهت صیانت از حقوق سلامت جامعه داشته باشیم و مطمئنم که دانشجویان امروز که همکاران آینده ما در نظام ارائه خدمات سلامت هستند نیز بر اهمیت اطمینان از کسب توانمندی‌های مورد انتظار از دانش‌آموختگان علوم پزشکی واقف هستند و دلنشینی آزمون‌های کم ارزش را بر زحمت شرکت در امتحانات جدی‌تر ترجیح نخواهند داد.

به گفته وی، به هرحال شرایط دشوار کنونی، خود آزمونی برای همه ما دانشگاهیان است. ما سعی می‌کنیم آینده علمی و حرفه‌ای دانشجویان تحت تأثیر شرایط موجود قرار نگیرد. از همه دانشجویان نیز می‌خواهم با حفظ آرامش به مطالعه دروس خود پرداخته و تا حدی که می‌توانند در آزمون‌هایی که هم اکنون برقرار است، شرکت کنند تا تعداد دروس ناتمام ایشان به حداقل برسد و بار کاری کمتری را به نیم سال دوم و تابستان منتقل کنند. در هر حال مطمئن باشند وزارت بهداشت در کنار دانشجویان ایستاده و همه سعی ما حفظ کیفیت آموزش در کنار توجه به نگرانی‌ها و دغدغه‌های ذهنی دانشجویان عزیز است.