گزارشی از بازار داغ کاروان‌های غیرمجاز عتبات برای شب‌های قدر

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، با نزدیک شدن به ماه رمضان، تب‌وتاب سفر به عتبات عالیات افزایش یافته است. هر سال در چنین روزهایی، سازمان‌های مسئول با اعلام بسته‌های سفر ویژه شب‌های قدر و نوروز، مسیر رسمی اعزام زائران را مشخص می‌کنند. اما امسال، در شرایطی که تنها چند روز تا آغاز رمضان باقی مانده، هنوز برنامه‌ای برای اعزام‌های شب‌های قدر منتشر نشده و اعزام‌های رسمی صرفاً تا نیمه اسفند اعلام شده است. همین خلأ، فرصتی طلایی برای واسطه‌ها و کاروان‌های غیرمجاز فراهم کرده است.

۹۰ میلیون تومان برای یک سفر زیارتی

در روزهای اخیر، تبلیغاتی با عنوان «ثبت‌نام عتبات برای شب‌های قدر؛ ۹۰ میلیون تومان» در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی مساجد دیده می‌شود. رقمی که چندین برابر نرخ‌های رسمی سال گذشته است و شوک بزرگی به افکار عمومی وارد کرده است.

این در حالی است که سال گذشته پیش از آغاز ماه رمضان، ثبت‌نام رسمی برای شب‌های قدر و ایام نوروز آغاز شده بود و زائران با نرخ‌های مصوب و تحت نظارت، امکان برنامه‌ریزی داشتند. امسال اما تأخیر در اعلام نرخ‌ها و مشخص نبودن وضعیت ارز زیارتی، فضای ابهام را تشدید کرده است.

بلاتکلیفی ارزی و رشد هزینه‌ها

گفته می‌شود هنوز قیمت‌های نهایی قطعی نشده و تکلیف ارز زیارتی روشن نیست. در حال حاضر محاسبه هزینه سفر عتبات بر مبنای دلار حدود ۱۰۱ هزار تومانی انجام می‌شود؛ نرخی که مستقیماً بر قیمت بسته‌های سفر تأثیر می‌گذارد.

به طور معمول، هزینه سفر عتبات در ایام مناسبتی همچون شب‌های قدر و نوروز به طور متوسط حدود ۲۰ درصد افزایش می‌یابد. بر همین اساس، متوسط هزینه سفر هوایی به حدود ۴۸ میلیون تومان و سفر زمینی به حدود ۲۴ میلیون تومان می‌رسد. با این حال، ارقام ۹۰ میلیونی اعلام‌شده از سوی کاروان‌های غیرمجاز، فاصله‌ای معنادار با این برآوردها دارد و پرسش‌های جدی درباره نحوه قیمت‌گذاری و نظارت ایجاد می‌کند.

میدان‌داری دلالان در خلأ اطلاع‌رسانی

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هر زمان اطلاع‌رسانی رسمی با تأخیر انجام شود، بازار غیررسمی فعال‌تر می‌شود. نبود شفافیت درباره نرخ ارز زیارتی و زمان آغاز ثبت‌نام رسمی، زمینه‌ساز شکل‌گیری بازار سیاه و افزایش فعالیت واسطه‌ها شده است.

کاروان‌های غیرقانونی نه‌تنها با قیمت‌های نجومی اقدام به جذب زائر می‌کنند، بلکه در صورت بروز مشکل، مسئولیتی در قبال خدمات، اسکان، حمل‌ونقل یا حتی امنیت زائران بر عهده نمی‌گیرند. در چنین شرایطی، بیشترین آسیب متوجه مردمی است که با نیت زیارت و با اعتماد به تبلیغات، سرمایه خود را در اختیار این افراد قرار می‌دهند.

ضرورت اقدام فوری دولت

اکنون بیش از هر زمان دیگری، تعیین تکلیف سریع نرخ ارز زیارتی و اعلام رسمی برنامه‌های اعزام شب‌های قدر ضروری است. تعلل در تصمیم‌گیری، عملاً به سود دلالان و به زیان زائران تمام می‌شود.

دولت و نهادهای مسئول باید با شفاف‌سازی فوری قیمت‌ها، زمان‌بندی اعزام‌ها و برخورد جدی با کاروان‌های غیرمجاز، از شکل‌گیری بازار سیاه جلوگیری کنند. در غیر این صورت، روند فعلی نه‌تنها هزینه‌های زیارت را برای اقشار متوسط و کم‌درآمد دست‌نیافتنی‌تر می‌کند، بلکه اعتماد عمومی به نظام اعزام‌های رسمی را نیز خدشه‌دار خواهد کرد.

زیارت، کالای لوکس نیست که در بازار آزاد به حراج گذاشته شود. وقتی خلأ تصمیم‌گیری و ضعف نظارت، راه را برای سوداگری باز می‌کند، اولین قربانی آن، ایمان و اعتماد مردمی است که تنها با نیت معنوی قدم در این مسیر می‌گذارند.