شهاب مرادی: اسراف آب فقط هدر دادن یک لیوان نیست؛ در سیلاب‌ها ممکن است میلیاردها لیوان آبِ قابل‌استحصال از دست برود

یه گزارش تابناک، شهاب مرادی، چهره شناخته‌شده تلویزیونی، واعظ، استاد دانشگاه و مشاور خانواده است؛ اما دغدغه‌های او به حوزه‌های اصلی فعالیتش محدود نمی‌شود. او نزدیک به دو دهه است که در برنامه‌های تلویزیونی، منابر و نشست‌های دانشگاهی درباره محیط زیست، پیشرفت و توسعه کشور، مدیریت منابع آب، آبخیزداری و ایمنی در برابر حوادث طبیعی سخن می‌گوید.

مرادی با انتقاد از مقصر دانستن مردم در مسئله کمبود آب گفت: «من همیشه از سرزنش مردم توسط مدیران ناراحت می‌شوم و این را در موقعیت‌های مختلف گفته‌ام. درست مصرف کردن آب یک مسئولیت اخلاقی و اجتماعی است و حتی یک لیوان آب هم نباید بیهوده هدر برود؛ اما نباید مسئله کمبود آب به مصرف مردم تقلیل داده شود. وقتی مرتب گفته می‌شود مردم آب را اسراف می‌کنند، ممکن است اسراف‌های بسیار بزرگ‌تر در مقیاس مدیریت منابع آب از نظرها پنهان بماند. مردم نسبت به مصرف خود مسئول‌اند، اما مدیران مسئول نیز باید نسبت به هر مترمکعب آبی که امکان مهار، استحصال، نفوذ یا ذخیره آن وجود دارد حساس باشند.»

وی افزود: «اگر هدر دادن یک لیوان آب اسراف است، از دست رفتن بخش قابل‌مدیریت یک سیلاب، اسرافی در مقیاسی کاملاً متفاوت است. برای تصور حجم مسئله کافی است بدانیم فقط صد میلی‌متر بارش روی یک کیلومتر مربع، پیش از محاسبه نفوذ و تبخیر، معادل صد میلیون لیتر آب، یعنی حدود چهارصد میلیون لیوان آب است. البته قرار نیست هر قطره‌ای که در رودخانه جاری می‌شود ذخیره شود؛ رودخانه‌ها، تالاب‌ها، سفره‌های زیرزمینی و محیط زیست حق و نیاز طبیعی خود را دارند و بخشی از آب باید مسیر طبیعی خود را طی کند. سخن درباره آن حجم مازاد و قابل‌مدیریتی است که امکان مهار، استحصال و ذخیره آن وجود دارد. ممکن است در یک سیلاب، سرمایه‌ای با ارزش بسیار زیاد از دسترس خارج شود، اما چون نام آن «سیل» است، بدیِ این اسراف به اندازه هدر دادن یک لیوان آب به چشم نمی‌آید. حتی گاهی پس از آن گفته می‌شود «سیل مدیریت شد» و همه به یکدیگر خداقوت می‌گویند. تلاش نیروهای امدادی و مدیران بحران حتماً شایسته قدردانی است، اما مدیریت مطلوب این نیست که سیلِ ایجاد شده، خوب مدیریت شود؛ مدیریت مطلوب آن است که تا جایی که علم و امکانات اجازه می‌دهد، باران پیش از تبدیل شدن به سیلاب خسارت‌زا، مدیریت شود.» …